Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
21r
Einzelbild herunterladen
 

Arithmetica

21

tinetur ſub extremorum aggregatione multiplicatione medietatis duplex eſt eo quod ſub vtraqꝫ extremitate conficitur. Sit autem quoddam huius diſpoſitionis exemplar hoc modo. 6. 8. 9. 1 2. Has igituromnes ſolidas quātitates eſſe non dubium eſt. Sexenim naſcuntur ex vno bis ter. 12. autem ex bis duoter. Horum autem medietates: octonarius ſit ſemelduo quater. Nouenarius vero ſemel tres ter. omnesigitur termini cognati ſibi: tribus interuallorum dimenſionibus notati ſunt. In his igitur geometricaproportionalitas inuenitur: ſi. 12. ad. 8. vel. 9. ad ſenarium comparemus. Utraqꝫ eniꝫ comparatio ſeſqualtera proportio eſt. quod continetur ſab extremitatibus idem eſt ei quod ſit ex medijs. Namqꝫ quod ſitex duodecies ſex: equum eſt ei quod ſit ex octies. 9.Geometrica ergo proportio huiuſmodi eſt. Arithmetica autem eſt fi duodenarius ad nouenarium: nouenarius ad ſenarium cōparetur. In vtriſqꝫ enī ternarius differentia eſt iuncte extremitates medietate duple ſunt. Si enim iunxeris ſenarium duodeciꝫfacies: 18. qui eſt nouenario medio termino duplus.In his ergo geometricaꝫ arithmeticam medietateꝫperſpeximus. Hic quoqꝫ armonica medietas inuenit̉ſi. 12. ad. 8. rurſus. 8. ad ſenarium comparemꝰ. quaenim parte ſenarij octonarius ſenariū ſuperat: ideſtparte tertia: eadem duodenarij parte octonarius ſuperatur. Quatuor enim quibꝰ octonarius a duodenario vincitur: duodenarij tertia pars eſt. Et ſi extremitates iungas. 6. ſcilicet.. 12. eaſqꝫ per octonariuꝫmedium multiplices. 14 4. ſunt. Quod ſi ſe extremitates multiplicent: ſex ſcilicet. 12. faciet. 72. quo numero. 14 4. duplus eſt. Inueniemus hic quoqꝫ oēsmuficas conſonantiaſ. Nāqꝫ. 8. ad. 6. 9. ad. 12. comparati ſeſquitertiam proportionem reddunt: ſimuldiateſſaron conſonantiam. Sex vero: ad. 9. vel. 8. ad12. cōparati reddūt ſeſqualterā ꝓportionē. ſed diapēte ſymphoniam. Duodecim vero ad ſenarium confiderati duplicem proportionem: ſed diapaſon ſymphoniam canunt. Octo vero. .9. ipſi contra ſe medij conſiderati epocdoum iungunt. qui in mufico modulamine tonus vocatur. oīum muſicoꝝ ſonoꝝ mēſuramunis ē. Oīum .n. ē ſonus iſte paruiſſimus. Unde no eſt quod diateſſaron diapēte cōſonantiaꝝ tonosdifferentia eſt. ſicut inter ſeſquitertiam ſeſqualterāproportionē ſola eſt epocdous differentia. Eius auteꝫdeſcriptionis ſubter exemplar adiecimus.Proportionalitas geometrica.Seſqualtere proportiones.68I9 12I272

Extremorum mediorumqꝫ multiplicationesProportionalitas arithmetica.Differentie.91 I12LExtremitates iuncte ad nouenariuꝫ mediū duple ſūtProportionalitas armonica.Partes minoris maioriſqꝫ terminorum.9 I 1316extremitates.multiplicate72Iuncte extremitates per medium multiplicate.Conſonantie muſiceSeſquitertiaSeſquitertiaEpocdousDiateſſaron.DiateſſaronIII6 ſeſqltera diapēte 5DipplaDiapaſ onFinis Arithmetice: