Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
11v
Einzelbild herunterladen
 

Arithmetica

metrica quoqꝫ idē plāiꝰ īuēit̉. Due .n. linee recte ſpaciū ꝯtinēt. oīs triāgularꝭ figura: vl̓ tetragōi: vl̓pētagōi: vel hexagōi: vel cui uſtibꝫ pluribꝰ angulisꝯtīet̉: ſi a medietate ſinguloſ āguloſ līee ꝓducāt̉ tot diuidūt tri āguli: quot ip̄aꝫ figurā āgulos hr̄e ꝯtigerit. qͣdratū .n. itaducte līee ī. 4. pētagōuꝫ ī. §. hexagonū ī. 6. heptagōuꝫ ī. 7. ceteros ī ſuoꝝ āguloꝝmēſuraqꝫ triāgulos partiūtur. vt ē ſub̓a deſcriptio(77VT vero triangula figura ꝗs ita d̓nſerit: in alias figuras non reſoluit̉ niſi in ſeipſam in tria enim triangula diſſipat̉.Deo hec figura princeps ē latitudinis: vt cetere oēs ſuꝑficies in hanc reſoluātur: ip̄a v̓o qm̄nullis eſt principiis obnoxia: neqꝫ ab alia latitudine ſumpſit initiū in ſeſe ipſa reſoluatur. Idē aūt in numeris fieri ſequēs oꝑis ordo monſtrabit. Diſpoſitio triāgulorum numerorum. Cap. 7.St igit̉ primus triangulus numerus ſolisetribus vnitatibus diſſipatur: ẜm ſuperficieipoſitionem triangula .ſ. deſcriptione: poſthunc quicunqꝫ equalitatem laterum in trinalateruꝫ ſpacia ſegregant.6II I1II1ll l V1 I I I Il lI I Il II l l l1 l l l ll l I l1l l l l I11 lI I I1II De lateribus triangulorum numerorum.Capitulum. viii.

D hūc modū in infinita ꝓgreſſio eſt oēſqꝫordine triāguli equilateri ꝓcreabuntur:primum oīum ponēt id quod ex vnitate naUſcitur: vt hec vi ſua trianguluſ ſit. non indeet oꝑe atqꝫ actu. Nanſi cunctorum ē mater numerorū: quicquid in his qui ab ea naſcunt̉ numeris inuenitur: neceſſe eſt vt ipſa naturali quadampoteſtate ꝯtineat. huius trianguli latus eſt vnitas.Ternarius v̓o qui prīus eſt oꝑe actu ip̄o triangulꝰcreſcente vnitate binarium numerum latus habebit. Ui enī poteſtate primi trianguli .i. vnitatis vnitas latus eſt. actu v̓o oꝑe trianguli primi .i. ternarii dualitas: quā greci dyada vocāt. Scd̓i v̓o triāguli qui oꝑe atqꝫ actu ſcd̓s ē .i. ſenarii: creſcente naͣli numero in lateribꝰ ternariꝰ īuenit̉. Tertii. v̓o. i. denariiqͣternariꝰ latus ꝯtinet: qͣrti v̓o ideſt. 15. quīariꝰ latꝰtenet. quinti ſenarius. Idēqꝫ vſqꝫ ī infinituꝫ. De generatione triāgulorum numeroꝝ. Ca. ix.Aſcuntur aūt trianguli diſpoſita naͣli quāntitate numeroꝝ: ſi prioribus ſemꝑ multitudo ſequētium congregetur. Diſponat̉ enīnaturalis numerus hoc modo.I2 3 46 7 8 9This igit̉ ſi primū numeꝝ ſumā ideſt vnitatem: habeo primum triangulum: qui eſtvi poteſtate nondum etiam actu nec opere. Huic ſi ſecundum aggregauero qui naIturali numerorum diſpoſitione deſcriptuseſt ideſt binarium: primus mihi triangulus opereactu naſcitur ideſt ternarius. Si v̓o huic tertium exnaturali numero adiecero: ſecundus mihi oꝑe actutriangulus procreatur. Super vnum enī duo ſi tertium ideſt ternarium aggregauero ſenarius extenditur: ſecundus .ſ. triangulus. Huic v̓o ſi cōſequentemquaternarium ſuꝑpoſuero: denarius explicat̉: qui ētertius actu triāgulus. quos latera diſponens adſuperioris deſcriptionis exemplar: cunctos triāgulosnumeros ſine vllius dubitationis erroribus pernotabis. quātas vltimus numerus in ſe vnitates hꝫ quēſuperioribus aggregabis: tot ip̄e qui ſit triangulusvnitates habebit in latere. Nam ternarium qui eſtprimꝰ actu triāgulis adiecto bīario vnitati feceramꝰat hic duos habet in latere. ſenariuꝫ his adiecta ternarii quantitate produximus: cuius latus ſoli trestinent: idem in alijs cunctis quot vnitates habentem numerum ſuperioribus aggregabis: tot vnitatibus eius latera continebuntur. De quadratis numerisCapitulum. x.Uadratus v̓o numerus eſt: qui etiam ipſequidem latitudinem pandit ſed non in tribus angulis vt ſuperior forma: ſed. 4. Ipſe quoqꝫ equali laterum dimenſione porrigitur. Sūt autem huiuſmodi.IIIIIIIIIII I II IIIIIIIIIIIII IIII III.III I IIII II IIII III D eorum lateribus.Capitulum. xi.Ed in his quoqꝫ ſcd̓m naturalem numerūlaterum augmenta ſuccreſcūt Primus .n.vi potentia quadratus ideſt vnitas: vnūhabet in latere. Secundus v̓o qui actu primus ideſt