¶ Capitulū.IIII.

Luce .jͣ. Sed dicitur xp̄us ante eum factus. ⁊ prior dignitate: qꝛ ſine ꝯꝑatione xp̄c ꝑfectior. ſanctior ⁊ dignior Iohāne. Et iſte modo dicere poteſt btā Maria incapite libri .ſ. diuine p̄ordinatōnis ſcriptū eſt de me. qꝛab eterno p̄cognouit ⁊ p̄ordinauit deus. temꝑe ſuo cocipiendaꝫ ⁊ naſcendā virginem. que eſſet ſanctior vniuerſis puris creaturis etiam angelis. Et ideo in capite libri dicit̉ ſcriptū de ea. vt faceret voluntatē dei: qͥapre ceteris ꝑfectius oꝑata eſt ẜm voluntatē dei. vt eſſꝫgratia ⁊ gloria excellētior om̄i pura creatura. Unde ⁊de ea cantat̉. Elegit eam deus ⁊ p̄elegit eaꝫ. Elegit abęterno p̄ordinādo. et p̄elegit eaꝫ .i. pre omnibꝰ alijs excellentioreꝫ diſpoſuit facere. In generatōe gͦ ſcl̓oꝝ ẜmſcilicꝫ ꝙ furant creanda diſpoſita in mente diuina. abeterno fuit memoria huius virginis vt quid ſingulariſſimum.Quantū ad ſecūdū .§. ij.Liber ſecundus figuralis. ſcꝫ deſcriptōnis eſt vetus teſtamentum. in quo: vt ait apl̓s. om̄ia in figurā ꝯtingebant illis j. Corinth̓. x. Et hic eſt liber mandatorumdei. Baruch. iiij. ⁊ ceremonialiū. et iudicialium. et moralium. ſcꝫ decem preceptoꝝ. Huiꝰ autem veteris teſtamenti: primus liber eſt Geneſis. in quo data ſūt mandata de iure naturali. Et huiꝰ libri principium eſt. Inprincipio creauit deus celuꝫ ⁊ terram ⁊cͣ. Et in capitelibri hꝰ p̄t dicere beata Maria. Scriptū eſt de me .ſ. figuraliter. In quo principio narrat̉ generatio ſeculorum .i. creatio rerū mundialiuꝫ. Unde ibi dicit̉. Iſteſunt generatōnes celiterrę .i. creatio et memoria mea.ait beata Baria ꝑ eccl̓iaſticū in generatōne ſeculoꝝ.id eſt in figura fit mentio de me in creatōne mundi.¶ Moraliter igit̉ exponēdo. In principio creauit deus celum ⁊ terram: inquit Moy. Gen̄. j. In principio.ſcꝫ temꝑis ſeu mundi creauit .ſ. ꝑ figuram .i. p̄nunciauit figurando creādos celū ⁊ terraꝫ .i. parentes virginis glorioſe Ioachim patrē et Annā matreꝫ eiꝰ. Sicut nobiliꝰ eſt celum terra: ita ꝑfectior eſt pr̄. quia prīcipium actiuū qͣꝫ mater q̄ eſt principiū paſſiuū. ⁊ ideopriꝰ deſcribit̉ celū factū ⁊ poſtea t̓ra. Celū aūt dr̄ Ioachim pr̄. qꝛ celeſtē .i. v̓tuoſam habuit ꝯuerſatiōeꝫ. Sicut em̄ celū eſt luminoſuꝫ: ita ⁊ ipſe fuit illuminatꝰ lumine gr̄e ⁊ doctrine legꝭ diuine. Et ſic̄ celū eſt puruꝫ liberuꝫ ab om̄i corruptōne: ita Ioachim caſtꝰ ⁊ mūdusfidem ſeruās vxori. nō miſcens ſe cū alia muliere vt filios haberet cū vxor eſſet ſterilis. Celū qͦꝫ dat pluuiaꝫabundanter temꝑe ſuo: ⁊ Ioachim vt in legenda ſcribitur dabat abundanter el vnas. Nam de redditibusſuis faciebat tres ꝑtes. vnā vicꝫ pauperibꝰ. aliā miniſtris templi. terciaꝫ ꝓſuſtentatōne familie ſue. Terraaūt ꝯuenienter ſignat Annā. Nam ſicut terra eſt infimū elementoꝝ ⁊ ſubijcit̉ influentie celi. ita Anna humilis erat ⁊ ſubiecca in gubernatōne domꝰ viro ſuo vtoꝑtet. Terra ſtabilis eſt ineternū. ſtat inquit Sal̓onEcc̄s .j. ita Anna ꝯſtans et fortis in ſterilitate ſua. nōturbulēta ꝯtra deū murmurās. ꝙ filios ei non daret.Plerūqꝫ em̄ id votꝭ expoſcimꝰ. qd̓ nō obtinuiſſe meliꝰforet. ait Ualeriꝰ maximꝰ. Oratur importune a mulieribꝰ infecūdis ꝓ filijs habendis. qͥ habiti aliqn̄ ſuntcauſa ꝑditōnis ꝑentū. Terra atterit̉ multis modis ⁊ſcinditur ad fructificandum: ita ⁊ Anna ieiunijs. vigilijs. ⁊ alijs modis caſtigabat corpꝰ ſuum. vt ſubditumeſſet ratōni. ¶ Terra autē vt ſequit̉ in Gen̄. erat inanis ⁊ vacua. qꝛ Anna erat ſterilis et infecūda: vt maiꝰinde appareret miraculū. ⁊ magnificentia ex fecunditate ſibi collata. Tenebre erāt ſuper faciem abyſſi. qd̓pōt exponi ⁊ de ꝯditōne hūani generis. vbi eſt abyſſusiudicioꝝ incognita. in qͦ humano genere erāt tenebreerroꝝ ⁊ peccatoꝝ. declinatꝭ pene om̄ibꝰ ad ydolatriamgentilibꝰ. ⁊ iudeis legē dei diſſipantibꝰ. Abyſſus etiaꝫ

dici pōt ipſa Anna vt terra infecunda: ⁊ ides tenebreafflictōnis ⁊ ꝯfuſionis erāt in ea. qꝛ maledicta dicebatur ſterilis obprobrio videlicet ꝯfuſionis. que fructuꝫnō faciebat. vt em̄ ait Ambro. Pudor eſt femīs nuptiarum p̄mia nō habere. ꝓpter qd̓ primo inſtitutum eſtmatrimoniuꝫ. vt habet̉. xxxij. q. ij. Pudor. Et ſpūs domini ferebat̉ ſuꝑ aquas. Cum eniꝫ: vt narrat hyſtoriaIoachim acceſſiſſet ad templū dn̄i in irl̓m. iuxta mandatum legis ad offerendū ſacrificium. ⁊ cum fecundisſe pontifici p̄ſentaſſet: redarguit eum pontifex. ꝙ ſterilis cum fecūdis ad templū acceſſiſſet. ꝓpter qd̓ ille cōfuſus ex improperio hmōi. nō redijt domū ſed ad permanendū cū paſtoribꝰ gregꝭ ſui abijt. Qd̓ intelligensAnna ſolatio viri deſtituta. cū lachrymis dn̄m exorabat. ꝓ reuerſione viri. ⁊ remotiōe hmoi obprobrij: votum faciēs deo. offerre fructū ventris ſui. Et tūc ſpūsdn̄i ferebat̉ ſuꝑ hmōi aqͣs lachrymaꝝ ad exaudiendūvotū eiꝰ ⁊ ꝯſolandū: vnde apparuit eī angelꝰ dn̄i ꝯfortans ⁊ declarans ſterilium ꝑtus fore mirabiles. vtꝫ departu yſaac ex Sara ſterili ⁊ ſamſonis ex mr̄e ſterili. ⁊ſamuelis ex anna: p̄nuncians ei reuerſioneꝫ viri ad domum. qd̓ ſecutum eſt apparente angelo Ioachim ⁊ reditum imperante ac ꝯceptum futurū de ea q̄ dn̄a mundi ⁊ mater dei fienda erat. vnd̓ ſęquit̉. ¶ Dixit v̓o deꝰ:dicere dei eſt facere. Fiat lux. Ubi ſucceſſiue narrāturoꝑa ſex dieruꝫ in principio facta. ſex oꝑa mirabilia deifacta ſucceſſiue in v̓gine Maria ibi figurata. Et ſic incapite libri ſcriptū eſt de me ⁊cͣ. Et primū opꝰ eſt cōceptio ibi dicens. Fiat lux. in hoc p̄figurans et p̄ordināsꝯceptum virginis. cuiꝰ vita glorioſa lucē dedit ſeculo.Et facta eſt lux. Facta quidem temꝑe p̄determinatoqͣꝫtum ad corpus a ꝑentibꝰ ſuis Ioachim ⁊ Anna. vtcā inſtrumētali ꝑ eoꝝ copulam carnalem. Non em̄ deſpūſctō ꝯcepta eſt. qꝛ hoc eſt priuilegiū ſoliꝰ xp̄i: ⁊ hereticum eſſet hoc dicere. ſꝫ ẜm modū cōem generatōi humane. Facta auteꝫ eſt lux iſta virgo glorioſa a deo pͥncipaliter ꝙͣtum ad corpus. quia de ſterili: et optime cōplexionata ⁊ organizata ꝙͣtum ad animam. quoniamipſe deus de nouo eam creauit poſt corpus perfecte organizatum. et creando in corpus ſuum infuſit. UndeDiero. Intra illas ſecreti ventris anguſtias manusom̄ipotentꝭ ſemꝑ oꝑat̉. ideꝫ plaſmator corꝑis ⁊ aīe. di.lvj. Naſci. Et ſic ꝯcepta et aīata. b. Maria. inuēta eſtcum aliqͣ tenebra .ſ. pctī originalis ꝯtracti poſt infuſionem anime in corpus. Sed ſubito diuiſit deus luceꝫa tenebris. eam ſanctificando ⁊ ab originali mundando. Et facta eſt tota lux ⁊ dies radioſa. ¶ In ſecūdadie fecit deus ſcd̓m opus. ſcꝫ firmamentum. diuidensaquam ab aquis: hoc firmamentum eſt beata Mariaque nata in mundo ſemꝑ firma fuit in domino. Noneniꝫ: ait Bern̄. feſtiuis laudibꝰ natiuitas eiꝰ celebraretur. ſi nō ſctā naſceret̉ .i. firmata in om̄i bono: poſitaqꝫeſt in medio aquaꝝ ſuperioꝝ ⁊ inferioꝝ. Aque fluxibiles ſunt creature ratōne vtentes. vt angeli ⁊ hominesqui angeli et ſi immortales ſint in ſui eſſentia. ⁊ homines quo ad animam: tn̄ ꝯtinue fluunt per mutationeꝫſaltim cogitatōnum et affectōnum. immo et vertibiles ad bonum ⁊ malum ante ſui glorificatōeꝫ. In medio ergo haꝝ aquarum poſitum eſt iſtud firmamentum btā Maria. ⁊ in medio ſanctoꝝ vie ⁊ pr̄ie: diuiſa ēab vtriſqꝫ. exn̄s ſupͣ coēm ſtatū vie. ⁊ infra ſtatum patrie: ꝯmunicans cum vtriſqꝫ. habens cum ſuperioribꝰvirtutum perfectionem. cum inferioribus merendi cōditionem. Cum ſuperioribꝰ ſecuritatem cōtra caſum.cum inferioribꝰ poſſibilitateꝫ ad meritū. ¶ In terciadie ꝯgregatis aquis in locum vnum apparuit arida.vocauitqꝫ deus aridam terram ꝯgregationeſqꝫ aquarum appellauit maria. Congregatis igitur omnibusgratijs ſctōꝝ in vnum locū .ſ. in animam virginis appellauit eam Mariam. qͣſi mare gr̄aꝝ. Om̄ia enim flu-