¶ Capitulum.I.

tantū ſcandalum ſequi. qd̓ eſſet nō rōne mendacij ſedſcandali mortale. Solent aūt magni ſcandalizari homines de mēdatio ꝑfectorum ꝙͣ imꝑfectorum. Nec tn̄qd̓cunqꝫ ſcandalū ex hoc ortum eſſet mortale ſed raꝝqd̓ determinare difficile ē. Et tunc nō rōne mendacijerit ibi mortale ſeu in mendacio ipſo. ſed in ſcandalo.Item. ij. q. j. ſuper. c. Si peccauerit in te. glo. mouettres qōnes circa materiā fraterne correctōis. ⁊ reſponſiones ẜm varias opiniones. Sed Tho. ꝑfectius etclarius ſcd̓a ſcd̓e Cuius ſnīas firmat ⁊ allegat. Archi.in roſario ſuꝑ dicto. c. Et prima qō eſt. Utrum fraterna correctio intelligat̉ de occultis vel manifeſtis. Etreſpondet. ꝙ ẜm aliquos intelligit̉ de occultis: ẜm alios de manifeſtis. Sed Ioh̓. intelligit de occultis q̄ tn̄ſciunt̉ a pauciſſimis. Tho. dicit ſimpliciter de occultꝭ.mortalibꝰ tn̄. Scd̓a qō. Utrum ad fraternā correctionem teneant̉ omnes ex p̄cepto. Ad qd̓ rn̄dent aliqui ⁊dicunt qd̓ tenent̉ ex p̄cepto ad hoc ſolum ſuꝑiores eccleſiaſtici vel laici. Alij v̓o vt ſubditi ex conſilio. Et hͦquo ad peccatū cōmiſſum. ſecus quo ad ꝑpetrandumqꝛ ad hoc omnes tenent̉ ad admonendū .ſ. xxiiij. q. iij.Tam ſacerdos. Alij vt hug. dicunt ſimpl̓r ad hoc oēsteneri. Tho. tenet ſimpl̓r omnes teneri. Sed qꝛ preceptum eſt affirmatiuū: obligat ſemꝑ ſed nō ad ſemper.immo ꝓ loco ⁊ tꝑe ⁊ alijs circūſtātijs debitis. Et hoccum ſperat̉ ꝑ hoc ſequi emendatio peccantis. cum iſteſit finis huius p̄cepti. Ipſe etiam ordo datus ſeu proceſſus in ea ẜm euangelium eſt in p̄cepto. cum .ſ. ꝑ illuꝫmodum ſperat̉ correctio. Qui aūt ſunt in magiſtratureſpectu ſubditorū: diligentius ſe habere debent rōnecure. Et vltra fraternā correctionem tenent̉ ad aliamque eſt actus iuſticie. correctionē. ſcꝫ paternam ſeu iudiciariam in puniēdo .ſ. crimina commiſſa ẜm formaꝫiuris. Et qꝛ huius finis eſt principaliter bonum reipublice. qd̓ conſeruat̉ ⁊ ꝓmouet̉ ex punitione criminumIdeo etiam ſi ex hmoi correctione q̄ fit multipliciterẜm exceſſus varietatem verbis duris ⁊ factis. vt penapecuniaria vel ꝑſonali vel exilio et hmōi. non ſpereiemendatio eius. ſed ſcandalum ⁊ deſperatio. non tn̄ ꝓpter hoc debet pretermitti. vt. xxiij. q. iiij. Quo. et dif.lxxxvj. Inferiorum. Et diſ. xlv. Sed illud. Et. xxiij. q.iiij. Eſt iniuſta De hac nō habent ſe intromittere niſi p̄ſidentes ⁊ erga ſibi ſubditos. Un̄ Augu. dicit. Etqui emendet verbere in quē ptās dat̉. ⁊ coercet aliquadiſciplina: minimā p̄ſtat. Multa em̄ bona etiam inuitis p̄ſtanda ſunt. diſ. xlv. Si ergo non dat̉ poteſtas ſuper delinquentē: nō debet punire. Tercia q̄ſtio vtrumadmittant̉ oēs vt criminoſi ⁊ infames ad denunciatōnem. Et rn̄detur ꝙ ſic. Si bono zelo denuncient. Sedcriminoſi qui .ſ. ꝑſeuerant in malis. eo ipſo ꝙ tales nōvident̉ bono zelo moueri cum ſe nō corrigāt. Ad euāgelicam denunciationē omnes poſſunt admitti. cumnō intendat̉ niſi emendatio fratris. nō punitio. niſi p̄ſumat̉ ꝙ hoc nō intendit̉: ſed diffamatio aut vindicatio. Ad denunciationē iudicialem. vbi etiam intēdit̉punitio. ſeruandum eſt qd̓ habet̉ extra de accu. Qualiter ⁊ qn̄. ⁊. c. inquiſitionis.¶ Titulus. xij. de dono conſilij. ¶ Conſiliū bonū exigit rectitudinem ſui. celſitudinem principij ⁊ aptitudinem exilij.¶ Capl̓m. j.Irca donum cōſilijtria poſſumus cōſiderare .ſ. rectitudineꝫconſilij. celſitudinē principij aptitudinēauxilij. Et ꝙͣtum ad primū ſciendum. ꝙtunc recte confiliat̉ quis. cum facit tria q̄ tangit ph̓s.iij. ethi. Primo ſi debitū finē ſibi p̄ſtituat. ſcd̓o ſi media accomoda ad finē inueniat. tercio ſi tp̄s cōueuiēsconſilio aſſumat. ¶ Primo igit̉ ad hoc vt aliquis re-

cte cōſiliet̉: oportet ꝙ ſibi finem debitum preſtituat.De principio em̄ non eſt conſilium. qꝛ conſilium eſt inquiſitio rōnis de aliquo oꝑabili a nobis. Sed principia in omni ſcīa oꝑtet ſupponere tanꝙͣ certa. In om̄iigit̉ inquiſitiōe principiū ſub queſtione vel ſub inquiſitiōe rōnis nō cadit. Similiter conſiliū nō eſt de fineCuius rō eſt. qꝛ illud de quo eſt: fert iudicium an eligēda ſint vel vitanda. abſqꝫ inquiſitione rōnis. Sed finis ⁊ id qd̓ habet̉ vt finis: eſt iam determinatum ⁊ certum. vt in qualibet ſcīa prīcipium illius ſcie. ¶ Scd̓oquis recte conſiliat̉ ſi media accomoda vel cōuenientia ad finem inueniat. Ꝙ em̄ de aliquibꝰ nō ſit cōſiliūꝓcedit ex eo. vel qꝛ ſunt determinata .i. que habent determinatas vias ꝓcedendi ad determinatos fines. nōoportet ibi conſiliari. ſicut ſcriptor non conſiliat̉ quōdebeat lr̄as trahere. qꝛ hoc eſt iam determinatū ꝑ artem ⁊ nō dubium. Si autē ſunt minima vel inutilia q̄parum adiuuant vel impediunt ad cōſequendū fineꝫqꝛ nō multum refert vtrum ſic vel ſic fiant. qd̓ aūt parum eſt rō accipit vt nihil. vnde de hmōi nō eſt conſilium. ſed de eo qd̓ eſt conuenientius. vtilius et facilius.ad conſequendū finem. quale cōſilium eſt dat̉ de pauꝑtate Math̓. xix. Si vis ꝓfectus eſſe. vade ⁊ vende oīaque habes ⁊ da pauꝑibus. qd̓ vtile conſilium eſt nō p̄ceptum. Et de virginitate vel viduitate j. Corin. vij.De virginibus aūt p̄ceptum dn̄i nō habeo: conſiliuꝫautē do. qd̓ ē de meliori. Et merito. qꝛ vt dr̄ Ecc̄i.xxvj.Non eſt digna ponderatio anime continentis. Amb̓.Uirginitas ſuaderi pōt. imperari nō pōt. Res eſt magis voti ꝙͣ p̄cepti. xxxij. q. j. Integritas. De obedientiaait Stephanus papa cuidam vxoricide. Placeat tibiconſilium noſtrum. qd̓ tibi melius ⁊ vtilius videri poteſt. Relinque hoc malignū ſeculum. Ingredere monaſterium. humiliare ſub manu abbatis. cuncta facito ſimplici animo que tibi fuerint imꝑata. xxxiij. q. ij.Admonere. ¶ Tercio ad hoc ꝙ aliquis recte conſilietur: oꝑtet ꝙ aſſumat tp̄s conueniens. ne ſit nimis moroſus ⁊ tardus. vt tranſeat debitum tp̄s. Nec etiā nimis velox. vn̄ Calixtus papa. Nos em̄ tꝑe indigemusvt aliquid maturius agamus. Non p̄cipitemus ꝯſiliaet oꝑa nr̄a neqꝫ ordinē eorū corrūpamus. di. l. pōderetAd hec tria q̄ faciūt cōſiliū rectu oꝑat̉ quedā virtusmoralis ꝑs prudētie q̄ dr̄ eubulia. q̄ eſt recte cōſiliatiua vt dicit ph̓s. vj. ethi. vbi aūt deficit aliqd̓ horū. vtꝙ ſibi ꝑſtituat malū finē. puta intendēs ſuā exequi voluptate vel vtilitatē. non honorē dei ſalutē ſui vel ꝓximi. vel et ſi bonū finē eligit. tn̄ vias quibꝰ ad illud conſequendū ꝑueniat. ⁊ media indebita accipiat. puta vtvincat iuſtam cām. mēdatio vtit̉ vt vincat inimicumꝓditorē facit. vel aliud indecēs vel tp̄s debitū nō aſſumit. vel modū. qꝛ nō firmus ꝑmanet. nō eſt bonū ⁊ rectū conſiliū. Propter hoc ſequit̉. ꝙ peccator .ſ. in mortali ꝑmanens: nō eſt bn̄ cōſiliatiuus. qꝛ non obſeruatdebitas circūſtantias. vel debitū finē nō attendit cuꝫpeccat. Et ꝑ oppoſitū. virtuoſus quilibet eſt bn̄ cōſiliatiuus: et ſi ſit ydiota. in his .ſ. q̄ ꝑtinēt ad bonū virtutis. lꝫ in alijs. vt in negociatōibꝰ vel rebus bellicis. velhmōi nō ſit hn̄ cōſiliatiuus. Hec ẜm Tho. in. iij. diſt.xxxv. arti. iiij. exceptis auctoritatibꝰ decretorū.Quantum ad ſecun.§. j.dum .ſ. de certitudine vel celſitudine iudicij. q̄ habet̉ ꝑdonū cōſilij. Sciendū ꝙ ꝓpriū eſt creature rōnalis. vtꝑ inquiſitionē rōnis moueat̉ ad aliqͥd agendū. Quequidē inqͣſitio rōnis ꝯſiliū dr̄. Sed qꝛ rō hūana nō p̄ꝯp̄hēdere ſingularia ⁊ ꝯtingētia q̄ pn̄t occurrere. ⁊ et̄deficēne ad finē ītētū ꝑducat ea d̓ qͥbꝰ ꝯſiliat̉. Iō certitudinē ꝯſilij attīgere nō ē hūanū. ſꝫ diuinū. cuiꝰ ē ꝑcertitudinē ꝯtingētiū euētus p̄uidere. Et iō oꝫ ꝙ hāccertitudinē hn̄dā. mēs hūana inſtīctu ſpūſ ſct̄i eleuet̉ſupra hūanū modū. ad quā certitudinē nō p̄t rōne di-