¶ Titulus.XIII.
ergo iſta fortitudo ⁊ euitanda. ¶ De fortitudine dn̄ijtꝑalis que ꝯſiſtit in lato dn̄io et magno exercitu dicit̉Gen̄. x. ꝙ Nemroth cepit eſſe potens in terra robuſtꝰvenator corā dn̄o .i. extinctor et opp̄ſſor hoīm ꝑ tyrānidē. qͥ primo ꝑ fortitudinē ſuā voluit dn̄ari. d̓ quo dicitIoſephus. ꝙ fecit hoīes elatos ad iniuriā dei ⁊ ꝯtemptū Nemroth filius Ebam. cū eſſet ceteris audatiorreteriſqꝫ fortiſſimus manu: ſuadebat nō eſſe attribuēdū deo. ſꝫ ꝓprijs viribꝰ ꝙ hoībꝰ felicitas eueniret. Suadēs hoībo a timore dei recedere. ⁊ in ꝓprijs viribꝰ ſpemponere. quod eis fuit cā turris edificāde vſqꝫ ad celumSed ꝯfuſi linguis deſtiterūt. Et ille Nemroth fulmine perijt. vel in bello occiſus ẜm alios. De Attila regehunoꝝ legitur. ꝙ cū viciſſet ⁊ ſubiugaſſet orbē et occidiſſet Theodoricū regē vuandaloꝝ. ⁊ Nethiū patriciū romanoꝝ qui habebāt in exercitu ſuo quinqͥes cētū milia pugnatoꝝ. qͥ ꝯfederati erāt contra eū. ⁊ ſubiugaſſet ⁊ depopulatus fuiſſet romā ⁊ acquileiā ⁊ ytaliā⁊ multas alias regiōes. Cū victor ad terrā ſuā rediſſꝫ⁊ nuptias celebraſſet. ī ipſa nocte vino ingurgitatꝰ incaleſcens ſanguinem ꝑ nares emittēs a vino victus etocciſus. cū eo animā euomuit. Omnis potentatus: inquit ſapiēs. vitā breuis. quod patuit ī Alexandro magno. qui poſtqͣꝫ fortitudine ſua et exercituū ſuoꝝ totūorbem ſubiugauit. modico veneno extinctus ē. ī. xxxij.anno etatꝭ ſue. Un̄ hmōi fortitudo nō ē affectanda ſꝫcontemnenda. qꝛ: vt dicit Greg. Omne quod hic eminet plus meroribꝰ afficitur qͣꝫ honoribꝰ gaudet. di. xiijNerui. ¶ Fortitudo corporalis ad vſuꝫ bonum exercenda eſt. ẜm illud p̄s. Fortitudinem meā ad te cuſtodiā .i. ꝯſer uabo ea vtendo ad tuū honorem. Adeo em̄corpore fortis fuit dd̓. ꝙ adoleſcēs cū gregem ouiū patris cuſtodiret. vrſum vel leonem rapienteꝫ ei oues capiebat et occidebat. Et ea fortitudine vſus eſt ad deilaudē bellando totus inermis cū funda ꝯͣ Goliath gygantem fortiſſimum. ⁊ quē lapide ex funda iactato ꝓſtrauit. ⁊ gladio eius caput amputauit. Nec tn̄ d̓ iſtagloriandū. quia cito ſuperatur. Iudas machabeꝰ fortiſſimus dr̄. ij. Macha. xij. qui ſimilis factus eſt leoni īoꝑbꝰ ſuis. .j. Macha. ij. De leone dr̄ ꝓuer. xxx. Leo fortiſſimus beſtiaꝝ ad nullius pauebit occurſuꝫ. Qui tādem poſt multa prelia glorioſe inita. et plurimas hoſtium frages ⁊ victorias: in bello occiſus ē. Hercules fortiſſimus corꝑe. a quartana febre correptus. ꝓpter impatientiā ī ignē ſeip̄m ꝓiecit. Samſon fortiſſimus fuit. ſed tn̄ victus a dallia fuit.Secundum genus .§. ij.fortitudinis que eſt virtus ſpālis p̄t tripliciter aſſignari. qꝛ vel eſt ex acquiſitione. vel ex infuſione. vel ex doniactione ¶ De prima loquit̉ ph̓s in li. ethi. et tullius ⁊ſeneca ⁊ alij ethnici ī libris ſuis. Sic eā diffinit TulliꝰFortitudo eſt rōnalis terribiliū aggreſſio. et eorū conſtans ꝑpeſſio. Macrobius aūt ſic. Fortitudo eſt aīumſupra mētū periculi agere. nihilqꝫ niſi turpia timē veladuerſa vel ꝓſpera fortiter tolerare. Et ẜm Papiā dr̄fortitudo a fero fers. quia facit oīa equanimiter ferre:vel a ferro. quia ip̄a facit hoīeꝫ ferreū ⁊ durū ad frāgēdū. ſicut ferꝝ domat alia metalla. ita fortitudo ea queſunt dura vincit et emollit. Cauſatur aūt iſta fortitudo ex actibꝰ ſicut ⁊ alie virtutes morales. Sicut enimex frequentibꝰ actibꝰ caſtitatis et abſtinentie. generat̉virtus que dr̄ caſtitas vel abſtinentia. ita ex frequentiaggreſſione arduoꝝ et toleratione aduerſoꝝ generat̉fortitudo. Hac claruerunt antiqui romani. qͥ ꝓ bonoreipublice multa pericula ſuſtinuer̄t ⁊ adu̓ſa: vt marcus regulus ⁊ ſcipiones. qui tn̄ ex hmōi premiū glorienō ſunt ꝯſecuti quia nec fidē nec gratiam habuerunt.¶ Scd̓a fortitudo eſt ex infuſione. Ubi notanduꝫ. ꝙẜm Tulliū nomen virtutis. ꝙͣuis ſit cōe ad omnē vir-
tutem. ꝑ quandā tn̄ excellentiam attribuitur et dr̄ defortitudine. quia viꝝ tuetur. ne ꝓpter aduerſa que frequenter accidunt deficiat. Un̄ et Sap̄. viij. dr̄ ꝙ ſapientia diuina que gratiā includit. ſobrietatē .i. tꝑantiā⁊ prudētiā docet: iuſticiā ⁊ virtutē. quibꝰ nil melius invita eſt hoībꝰ. Appellat aūt virtutē fortitudinē. Docet aūt hanc virtutem .i. fortitudinem nō humana ſapientia ſꝫ diuina. Et in hoc differunt a fortitudīe acqͥſita. Scd̓m em̄ materiā circa quā verſatur .i. aggreſſuꝫdifficiliū ⁊ tolerātiā maloꝝ conueniunt. Sed in cauſa⁊ fine differūt. Nam prima cauſat̉ ex actibꝰ multiplicatis ꝓcedentibꝰ ex lumine rationis. Sꝫ fortitudo infuſa nō cauſat̉ ex actibꝰ humanis primo. ſed ex gratiainfuſa ⁊ diuino lumine. Sed bene auget̉ ex actibus poſtea multiplicatis. Un̄ et multa recepta baptiſmi gr̄aimmediate exponebāt ſe ad oīa ardua. etiā ip̄am mortem. nonſolū viri ſed et tenere puelle. In fine differūtqꝛ fortis ex virtute acquiſita. fortia agit ꝓpter ciuilitatem ſeu rēpublicam terrenā. Sed fortis ex gr̄a infuſa.ardua aggredit̉ ⁊ tolerat. ꝓpter ciuilitatem celeſtē prīcipaliter. ⁊ ſic etiā ꝓpter bonū reipublice aliqn̄. Et ſine iſta quis ſaluari non p̄t. vn̄ ⁊ neceſſaria eſt cuicunqꝫUn̄ ⁊ Bern̄. in quodā ſermone. veritate. charitate etfortitudine. me multuꝫ egere fateor. Deficit em̄ ratiomea p̄ ignorantia veritatis. Languet voluntas p̄ inedia affectionis. Caro infirmat̉ p̄ inopia fortitudinis.Nā ratio minus intelligit que agenda ſunt. volūtasminus diligit intellecta. Et corpus quod corrumpit̉aggrauatꝭ animā vt non que volumus illa faciamus. h̓ille. Sicut ergo veritas ꝑficit intellectuꝫ. charitas voluntatem ſeu affectum: ita ⁊ virtus fortitudinis ſenſualitatē ſeu affectū. p̄cipue iraſcibilem et actum. ¶ Adhanc multū hortat̉ deus in ſcripturis. vt Deut̓. xxxj. drUirilit̓ agite. ꝯfortamini ⁊ nolite timere. neqꝫ paueatis ad conſpectū inimicoꝝ. Et merito multū commendabilis eſt qꝛ ip̄a de ſeruitute peccati liberat. p̄s. Quieducit vinctos .i. pctīs ligatos in fortitudine. Ipſa dedyabolo triumphat Iudic. vj. Dixit angelus Gedeoni. Uade. in hac fortitudine tua liberabis iſrael d̓ manu Madian .i. demonum. Ipſa deum letificat ⁊ pacatEſdre. viij. Gaudiuꝫ em̄ dn̄i fortitudo veſtra. Sic̄ rexquilibꝫ multum amat ⁊ gaudet de milite qui viriliterpugnat ⁊ dura vulnera ſuſtinet. Un̄ beatus Andreasdixit tyranno Egee mināti tormēta. Tanto regi meoero acceptior. quanto grauiora tormēta ꝓ eo fuero ꝑpeſſus. Ipſa animam bonis ſpūalibꝰ ditat. ꝓuerbi. x.Egeſtate operata eſt manus remiſſa. manꝰ aūt fortium diuitias parat. Ipſa hoīem ꝯfortat vt quaſi malanon ſentiat. Un̄ Stephanus plenus gr̄a ⁊ fortitudīeorabat ꝓ lapidātibꝰ quaſi percuſſiones non ſentiret. ⁊ꝓpterea de eo cantat̉. Lapides torrentes illi dulces fuerunt. Et ſeneca. Si magnanimus fueris. nunqͣꝫ iudicabis tibi ꝯtumeliā fieri. De inimico tuo dices nō nocuit etiā ſi nocendi aīm habuerit ⁊ cum illum in ptātetua habueris. vindictā putabis iudicari potuiſſe. necmaius genus vindicandi qͣꝫ ignoſcere. hec ille. Hec eſtfortitudo vincere ſeipſuꝫ. Ip̄a dominiū preſtat. ꝓuer.xij. Manus fortiuꝫ dn̄abit̉. ⁊ ſuꝑnum regnum intrat.Iſa. lxj. Uocabunt̉ in ea fortes iuſticie. plantatio dn̄iad glorificandum. ¶ Ꝙuis aūt iſta fortitudo cauſet̉primo ⁊ principalit̓ a gr̄a dei. multa tn̄ alia cooperant̉ad actū eius. Et primo fides. Ad hebre. xj. Sācti ꝑ fidem vicerunt regna ⁊cͣ. Fortes facti ſunt in bellotꝑali⁊ ſpūali .j. Ioh̓. v. Hec eſt victoria que vincit munduꝫid eſt aduerſa mundi fides noſtra. Secundo ſpes. AdBeb̓. vj. Fortiſſimum ſolatium habemus. qui cōfugimus ad tenendā ꝓpoſitā nobis ſpem. Et Iſa. xl. Quiſperant in dn̄o mutabunt fortitudineꝫ quia .ſ. vbi prius er ant fortes ꝓ mundo poſtea erunt robuſtiores ꝓdeo. Tercio dilectio. Canti. vlti. Fortis vt mors dile-