¶ Titulus.XII.

dn̄s ait Gen̄. j. Creſcite et multiplicamini ⁊cͣ. ¶ Seddicit Tho. in. iij. cōtra gētiles. c. cxxxj. ꝙ alia rō eſt habenda in his q̄ ad neceſſitatem vniuſcuiuſqꝫ hominisꝑtinēt. alia in his q̄ ꝑtinēt ad multitudinis neceſſitatem. In his em̄ q̄ ꝑtinent ad neceſſitatē vniuſcuiuſqꝫoportet ꝙ vnicuiqꝫ ꝓuideat̉ ſingularit̓. hmōi aūt ſuntcibi ⁊ potus ⁊ alia hmōi. que ad ſuſtentationē indinidui ꝑtinent. vn̄ neceſſariū eſt ꝙ qͥlibet cibo ⁊ potu vtatur. In his autē que ſunt neceſſaria multitudini. nonoportet ꝙ cuilibet de multitudine illud attribuatur.Neqꝫ etiā eſt poſſibile. Patet igit̉ multa eſſe neceſſaria multitudini hominū. vt cibi. potus. p̄paratio. indumēta. domus ⁊ alia hmōi. que impoſſibile eſt ꝙ pervnum ꝓcurent̉. Et ideo oportet diuerſorū diuerſa eſſeofficia. ſicut etiā in corpore diuerſa mēbra ad diuerſosactus ordinant̉. Quia igit̉ generatio nō eſt de neceſſitate indiuidui. ſꝫ de neceſſitate totiꝰ ſpeciei. non eſt neceſſariū ꝙ oēs homines actibo generatōis vacent. Sꝫquidā ab his abſtinētes actibꝰ. alijs officijs mācipent̉puta militie vel cōtemplationi. Ex qͦ patet ſolutio adſcd̓m. Ex diuina em̄ ꝓuidentia dant̉ homini q̄ ſunt neceſſaria toti ſpeciei. nec tn̄ oportet ꝙ qͥlibet hō quolibet eoꝝ vtat̉. Data eſt em̄ homini induſtria edificādi.v̓tus ad pugnātia. intellectꝰ ad ſcīas acquirendū. nectn̄ oportet ꝙ oēs ſint domificatores. milites. doctores⁊ hmōi. Similit̓ ꝙͣuis ſit homini data v̓tus generatiua. cū alijs q ordinant̉ ad actū eius. non tn̄ oportet ꝙqͥlibet actui generatōnis intendat. Ab his em̄ q̄ ſuntneceſſaria multitudini. ꝙͣuis qͣꝫtū ad ſingulos meliusſit ꝙ quis abſtineat melioribꝰ exercitijs deditus. nontn̄ bonū eſſet ꝙ oēs abſtinerēt. ſicut etiā ptꝫ in ordinevniuerſi. qͣꝫuis melior ſit ſubſtātia ſpūalis ꝙͣ corporal̓nō tn̄ eſſet melius vniuerſum in quo eſſent ſolū ſubſtātie ſpūales. ſꝫ imꝑfectius. ſicut etiā oculus eſt ꝑfectiusmēbrū pede. nō tn̄ eſſet ꝑfectū aīal ſi oculū haberet nōpedē. Sic ⁊ multitudo humani generꝭ ꝑfectior exiſtitꝙ aliqui in ea vacent generationi aliqͥ contēplationi.Ad terciū. Rn̄. ꝙ ſolicitudo ⁊ occupatio inqͥetudinis.quā habent illi qui cōiugio vtunt̉. de vxoribꝰ. filijs. etneceſſarijs vite acquirendis eſt cōtinua. Inquietatioautē quam hō patit̉ ex pugna concupiſcentiaꝝ. eſt adaliquā horā. que etiā minorat̉ ꝑ hoc ꝙ ei aliquis noncōſentit. Nā quātomagis qͥs delectabilius vtit̉. tantomagis in eo creſcit delectabilis appetitꝰ. Debilitāturetiā in eo cōcupiſcentie ꝑ abſtinentias ⁊ alia exercitiacorporalia. q̄ conueniūt his qui ꝓpoſitū continētie habent. Uſus etiā corporaliū delectationū magis adducit mentē a ſua altitudine. ⁊ impedit a cōtemplationeſpūalium. ꝙͣ inquietudo q̄ prouenit ex reſiſtendo cōcupiſcentijs hoꝝ delectabiliū qꝛ ꝑ vſum delectabiliū etmaxime venereoꝝ. mens maxime carnalibus inheret.cū delectatio quieſcere faciat appetitū in re delectabili. Et id̓o his qͥ ad cōtēplationē diuinoꝝ ⁊ cuiuſcūqꝫveritatis intendūt. maxime nociuū eſt venereis deditos eſſe. ⁊ maxime vtile ab eis abſtinere. Nihil aūt ꝓhibet ꝙͣuis vniuerſalit̓ dicat̉ vni hoī melius eſſe continentiā ſeruare ꝙͣ matrimonio vti. quin alicui id meliꝰſit. Unde ⁊ dn̄s facta de cōtinētia mētione. cū ſcꝫ dixitAlij ſeipſos caſtrauerūt ꝓpter regnū celoꝝ .i. ꝓpoſituꝫcontinentie ſumpſerūt. Subdidit. Non oēs capiuntverbū iſtud. ſꝫ qui poteſt capere: capiat. ¶ Quod aūtdictū eſt de p̄cepto dn̄i. Creſcite ⁊ multiplicamini. habuit obligationē ⁊ vim artandi illo tēpore ꝓpter paucitatem hominū in pͥncipio mundi. Uel poſt diluuiūvt multiplicaretur genus humanū. Siue ꝓpter multiplicationē fidelis populi. qn̄ oportebat ipſum per carnalem generationē multiplicari. vt fuit in veteri teſtamento. Et ideo conſilium de ꝑpetua continentia ſeruanda reſeruatū fuit temporibꝰ noui teſtamēti. quando ſpiritualis populus ꝑ ſpiritualē generationē multiplicatur.

.§. iij.Secundus errorfuit eoꝝ qui dixerūt ſimplicē fornicationē nō eſſe peccatum ſꝫ naturalē. Ad quod poteſt induci talis ratioQuicqͥd eſt de iure naturali eſt licitum. quia hoc eſt adeo inſtitutū. Sed cōiunctio maris ⁊ femine eſt de iure naturali ẜm Iſido. vt patet diſtin. j. Ius naturale.Talis autē coniunctio reperit̉ in ſimplici fornicatione. ergo ⁊cͣ. Sed reſpondet̉ ꝙ duplicit dicit̉ ius naturale. Uno modo qd̓ eſt ẜm inſtinctū ſenſualem. qui eſtcōmunis nobis ⁊ brutis. Et iſto modo non eſt verū ꝙſit licitū quicqͥd eſt de iure naturali. Nam in homineoportet ꝙ talis inſtinctus regulet̉ rōne in executioneeius ad hoc. vt opus inde ſequēs ſit licitū. quia ſic deꝰinſtituit. Fornicaria autē cōiunctio et ſi ſit ẜm inſtinctum ſenſualē. non tamē regulat̉ ẜm rōnē ⁊ ideo nō licita. Alio modo dicit̉ ius naturale illud qd̓ ratio naturalis dictat. Et ſic non quecunqꝫ cōiunctio maris ⁊femine eſt de iure naturali. ſꝫ illa q̄ fit ẜm legem matrimonij. ¶ Ꝙ aūt fornicatio ſimplex ſit illicita et om̄iscoitus p̄ter vxorē et oīs emiſſio ſeminis ꝓcurata ex qͣꝓles ſequi nō pōt. patet Deut̓. xxiij. Nō erit meretrixde filiabꝰ iſrahel. neqꝫ ſcortator de filijs iſrahel. Et Leuiti. xviij. Cū maſculo nō ꝯmiſceberis coitu femineo⁊ cū omni pecore non cōibis. Et ponit̉ pena mortis inlege cōtra hmōi. Et. j. Eoꝝ. vj. Neqꝫ molles neqꝫ maſculoꝝ cōcubitores regnuꝫ dei poſſidebūt. Et dicūturmolles qͥ in ſeipſis nō cū alijs ſeminis effuſionē ꝓcurant. ꝙ iſta pctā ſint mortalia patꝫ ex hoc. Nullus em̄excludit̉ a regno celoꝝ niſi ꝓpter mortale. Sed ꝑ qd̓libet hoꝝ excludit̉ quis a regno. vt notat̉ in auctoritate inducta. ibi. Neqꝫ molles ⁊cͣ. De ſimplici fornicatione dicit apl̓us ad Ephe. Omnis fornicator aut immundus ⁊cͣ. nō habet hereditatem in regno xp̄i ⁊ dei.Et. xxij. q. j. Predicandū dicit̉. ꝙ ꝓ fornicatione ſicutꝓ ꝑiurio ⁊ homicidio eſt imponēda ſeptēnis penitentia. qd̓ nō fiebat niſi ꝓ mortalibꝰ. Et ſic̄ ptꝫ error eoꝝqͥ dicunt in emiſſione ſeminis qͣcunqꝫ nō eſſe maiꝰ peccatū ꝙͣ in emiſſione aliaꝝ ſuꝑfluitatū. vt vrine. fetuū.⁊ hmōi. Nā alie ſuꝑfluitates nō ſunt neceſſarie ad aliquid. vn̄ ad bonū hominis ꝑtinet ſolū ꝙ emittantur.Non autē hoc ſolū querit̉ in ſemine. ſꝫ vt emittat̉ adgeneratōnis vtilitatē. ad quā ordinat̉. Nā etſi ſemenſit ſuꝑfluū quo ad indiuidui conſeruationē. eſt tn̄ neceſſariū quo ad ꝓpagationē ⁊ cōſeruationē ſpeciei humane. Probat etiā ſatis diffuſe Tho. li. iij. ꝯͣ gentiles.c. cxviij. qͦmodo ꝯiunctio maris ⁊ femine exͣ mrimoniūſit cōtra legem naturalē.Tercius error.§. iiij.fuit eoꝝ qui dixerūt actū ꝯiugalē eſſe illicitū. nec poſſehominē in ſtatu cōiugij ſaluari. Sed cū mir̄moniū ſita deo inſtitutū in ꝑadiſo dicente adā a deo edocto. Relinquet hō patrē ⁊ matrē ⁊ adherebit vxori ſue ⁊cͣ. Renouatum poſt diluuiū. dicente dn̄o Nōe ⁊ filijs eius.Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terrā. Et confirmatū ab ipſo incarnato. cū ait Math̓. xix. Relinquethō patrē et matrē ⁊cͣ. ſubdens. Quos deus cōiunxit .ſ.vinculo matrimonij homo nō ſeꝑat. Dignificatū etiāfuit ab eo. cū nuptijs factis in chana galilee. interfuitcū matre eius ⁊ diſcipulis ⁊ miraculo pͥmo cōuertēdoaquā in viuū eas nobilitauit. vt habet̉ Ioh̓. ij. Eccleſia qͦꝫ determinādo declarat ſtatū cōiugūj de ſe licitum⁊ ſaluandū. Dicit̉ em̄ extra de ſum. tri. ⁊ fide catho. c. j.Non ſolū virgines ⁊ vidue. ſꝫ ⁊ cōiugati cum fide ⁊ bonis operibꝰ ad regnū celoꝝ ꝑueniūt. Et. xxx. diſt. c. hecſcripſimus. dicit̉. Nuptiaꝝ vinculū quod ẜm caſtitatem durat. honoramus. Et. xxiiij. q. iij. Quidā. Int̓hereticos cōnumerant̉. qui aſſerunt viduas ſi nupſerint peccare. Sed ⁊ habere ſimul plures vxores. cōtralegem diuinā eſt ⁊ ꝑuitioſum qd̓ obſeruāt ſaraceni ex