Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
96r
Einzelbild herunterladen
 

.VI. Capitulum

vtute gratuita ſuꝑaddit a v̓tuti nature. inqͣtū ad vnūſcꝫ ad operādū volēdū bonū ſuꝑnaturale. Sꝫ ī ſtatunature corrupte ꝙͣtū ad duo .ſ. vt ſanet̉. vlteriꝰ vt bo v̓tutis oꝑet̉ meritoriū. In vtroqꝫ aūt ſtatu īdiget auxilio diuīo. vt a deo moueat̉ ad volēdū agēdūſic̄ a pͥmo mouēte. Et ſic vtroqꝫ pt̄ intelligi illudRo. ix. ē volētis neqꝫ currētis. ſꝫ dei miſerētꝭ. velle em̄ oꝑari meritorie ē a deo. mediāte gr̄a ſua gratuꝫfaciēte. Uelle aūt oꝑari ea ſūt nature vel artis. vtedificare. plātare. intelligere hm̄oi. etiā ī pctōribꝰ eſta deo vt primo motore oīm ad agendum. De effectu gr̄e oꝑantis ē iuſtificatio īpij Ca. vj.Uſtificato īpii que eſteffectꝰ gr̄e oꝑantis dr̄ a iuſticia. Iuſticiadrtripl̓r ẜm Tho. prima ſcd̓e. q. cxiij. arti. j.Uno ꝓut īportat rectitudinē ordinatē actū hoīsī ꝯꝑatōe ad aliū ſingularē hoīem. Et ſic ē iuſticia ꝑticularis v̓tus cardial̓. Scd̓o ꝓut ordīat ẜm rectitudinē actū hoīs ī ꝯꝑatione ad bonū cōe multitudīs dr̄ iuſticia legal̓. Tercio dr̄ iuſticia ẜm īportatrectitudinē quādā hoīs ī diſpoſitōe int̓ioris hoīs ꝓurſcꝫ ſup̄mū hoīs ſubijcit̉ deo. inferiores vires aīe ſubdūt̉ ſup̄me .i. rōni. Et hāc iuſticiā ph̓s. v. cth̓. appellatmethaphoricā. Ab hac igr̄ iuſticia tercio ſūpta ſumit̉ iuſtificatio paſſiue accepta .ſ. fieri iuſtū. facere iuſtū. Et etiā modū ſimplicis generatiōisqꝛ ſic etiā poſſet ꝯpetere ei eēt ī pct̄o. iuſticiaꝫacciꝑet a deo. ſic̄ adā ī principio accepit iuſticiā original̓. adhuc hr̄et pctm̄. ſꝫ potuit peccare. Hm̄oī iuſtificatio ī hoīe includit rōem motꝰ de ꝯtrario ī ꝯtrariū. Et ſic iuſtificatio īportat quādā trāſmutatiōꝫ deiuſticie ſtatu ad ſtatū iuſticie p̄dicte. Et de iſta iuſtificatōe agit̉. de ad Ro. iiij. Ei aūt oꝑat̉. credēti aūt ī deū iuſtificat īpiū. Et ad Ro. viij. Quos vocauit hos iuſtificauit. In hac em̄ iuſtificatōe īpijconcurrūt. iiij. per ordine. ſil̓ quidē tꝑe. et ſi naturalit̓ſeu ordine nature vnū p̄cedat aliud. videlꝫ gr̄e infuſiomotus liberi arbitrij per fidē formatā in deū. Terciūē motꝰ liberi arbitrij ī pctī deteſtationē. Quartū ē remiſſio culpe. que ẜm Pe. de tarātaſia ī. iiij. notāt̉ ī. illo ſi non dicto ordinē. Cōmouiſti terrā tuā .ſ. tu dn̄eterrā .i. pctōrē deditū t̓renis. Et mouēdo libeꝝ arbitriū ſuū totū in te. vt .ſ. ī te credat. te ſuper oīa amet.ideo ꝯmouiſti dn̄e .i. totū mouiſti. Et ſi oīs motꝰ ē amo mouēte deo. modo ſpāli ē hic motꝰ ab eo. ad ſe euꝫconuertēdo pric̄ erat auerſus. vn̄ Aug. ait. Qui fec̄te ſine te. iuſtificabit te ſine te: te .ſ. dirigēte ad deū.Secūdo dicit. Conturbaſti .ſ. motū ſui arbitrij īdeteſtatōꝫ pctī. de turbatione ī alio p̄s. dicit penitēsip̄e. Aīa mea turbata ē valde. Cōturbaſti ait .i. totā ſimul turbaſti dolore ꝯpūctōis. Oportꝫ penitētē (aitAug. de pe. di. vj) de pctō dolere ſil̓. al̓s eſſet penitēs. ſi volūtarie ꝑmaneret ī aliquo. non iuſtificareturTerciū ē pctī remiſſio qd̓ ibi notat̉. Sana ꝯtritōneseiꝰ. Aīa em̄ ē ꝯtrita ī malā ꝑtē .i. quaſi tota deſtructa.fracta minutatim ī diuerſas affectōes pctm̄. Qn̄ qͥshꝫ magnā febrē vel aliā infirmitatē. totū corpus videtur tritū fractū. Et ſic per pctm̄ aīa grauit̓ infirmata mirabilit̓ debilitata ē. quaſi fracta inepta ad qd̓cunqꝫ bonū. Sed pctm̄ remittit̉ ſanat̉. p̄s. Qui ſanat oēs infirmitates tuas. modū p̄mittit. Qui ꝓpitiat̄ om̄ibꝰ iniqͥtatibꝰ tuis. Quartū ē gr̄e infuſio. vn̄ iſtaoīa ꝓcedūt. quod notat dicit. Quia cōmota ē .ſ. a teper illuminationē gr̄e. Un̄ in figurā intrauit ieſushierl̓imā. ꝯmota ē vniuerſa ciuitas dicēs. Quis ē hicMath̓. xxj. Intrat dn̄s ieſus ī ciuitatem aīe gr̄am.oēs ſenſus affectōes tūc mouēt̉ admiratōꝫ. Rōem̄autē qͣre iſta. iiij. ponūt̉ ī iuſtificatione impij aſſignat

Tho. prima ſecūde. q. cxiij. ar. vj. dicēs. Iuſtificatio ēquidā motꝰ quo aīa mouet̉ a deo. a ſtatu culpe in ſtatūiuſticie. In qͦlibet aūt motu quo aliqͥd ab altero mouet̉ tria requirunt̉. Primū ē motus ip̄ius mouentis.Secūdo motꝰ mobil̓. Tercio ꝯſūmatio motꝰ ſiue puētio ad finē. Ex ꝑte igr̄ motōis diuīe accipit̉ gr̄e īfuſio.Ex ꝑte liberi arbitrij moti accipiūt̉ duo motꝰ ipſiꝰ ẜmreceſſū a termino a. acceſſus ad t̓minū ad quē.ſūmatio aūt ſiue ꝑuetio ad t̓minū huiꝰ motꝰ īportat̉ īremiſſione culpe. In em̄ iuſtificatio ꝯſūmat̉. ẜm illud Iſa. xxvij. Hic ē oīs fructꝰ vt auferat̉ pct̄m. requirat primū ad. §. j.iuſtificationē impij. ptꝫ id quod ſcribit̉ ad Ro. iij.Iuſtificati gratis gr̄aꝫ ip̄ius. Hoc auteꝫ ſic declaratTho. prima ſcd̓e. q. cxiij. peccādo deū offēdit. Offēſa aūt remittit̉ alicui niſi ꝓpt̓ hoc animꝰ offēſi pacat̉ offendēti. Et ẜm pctm̄ remitti dr̄. deꝰ nobispacat̉. Que qͥdē pax ꝯſiſtit ī dilectōe qua deꝰ nos diligit. Dilectio aūt dei ꝙͣtū ē ex ꝑte actꝰ diuini. ē eternaīmutabil̓. ſed qͣꝫtū ad effectū quē ī nobis imprimit. qn̄qꝫ int̓rumpit̉ ꝓut .ſ. ab ip̄o qn̄qꝫ deficimus. qn̄qꝫ iteꝝrecuperamꝰ. Effectus aūt diuine dilectōis ī nobispctm̄ tollit̉ eſt gr̄a qua homo fit dignus vita et̓na. apeccatū mortale excludit. Et ideo non pōt intelligi remiſſio culpe. niſi adeſſet gr̄e infuſio. Et ꝙͣuis ꝯtingataliqn̄ apud hoīes. vnꝰ aliquē nec diligit nec odittamē ſi offendat. ei dimittat offenſā. hoc pōtcontingere niſi ex ſpeciali beniuolētia. Beniuolentiaaūt dei ad hominē reꝑari dicit̉ dōnū gratie. Et ideolicet an̄qͣꝫ peccet. poſſit eſſe ſine culpa ſine gr̄a. vtin ſtatu innocētie. tn̄ poſt peccatū pōt eſt ſine culpa. niſi gratiā habeat. Itē deꝰ imputet alicuipct̄m. ẜm illud. Beatus vir cui imputauit dn̄s peccatū. importat quendā gr̄e effectū in ip̄o cuiꝰ pctm̄imputat̉. em̄ alicui non imputet̉ pct̄m a deo ex ſuadilectione ꝓcedit. requiratur ad iu­ .§. ij.ſtificationē impij motus liberi arbitrij in deū. qui eſt fidē formatā. patet illud quod dicit xp̄s Iohā. vj.Om̄is qui audit a pr̄e didicit. venit ad me. Sed addiſcere non ē ſine motu liberi arbitrij. diſcēs conſentit docēti. Et ille ſit motꝰ fidei. oſtēdit apl̓us adRo. v. dicēs. Iuſtificati ex fide pacē habeamus ad deum. Primū ſic declarat Tho. vbi ſupͣ ar. iij. Iuſtificatio impij fit deo mouēte hoīem ad iuſticiā. Deusaūt mouet oīa ẜm modū ſuū .i. vniuſcuiuſqꝫ rei. Sicutvidemus ī naturalibꝰ. alit̓ mouent̉ ab eo leuia. alit̓grauia. ꝓpter diuerſā naturā vtriuſqꝫ. Unde homines mouet ad iuſticiā ẜm conditione humane natureHomo autē habet ẜm ꝓpriā naturaꝫ ſit liberi arbitrij. Et ideo in eo qui habet vſum liberi arbitrij. nonfit motio a deo ad iuſticiā abſqꝫ motu liberi arbitrijSꝫ ita infūdit donū gr̄e iuſtificātis. etiā ſil̓ mouet libeꝝ arbitriū ad donū gr̄e acceptandū. ī his ſūtmotionis huiꝰ capaces. Unde pueri ī baptiſmo iuſtificent̉ ſine motu liberi arbitrij. hoc ē. qꝛ nondū ſūtcapaces huius motus. Et ideo mouent̉ a deo ad iuſticiā ſolā informationē anime ipſoꝝ. quod fit abſqꝫ ſacr̄o baptiſmi. Et apte. vt ſicut peccatū originalea quo iuſtificant̉. non ꝓpria voluntate ad eos ꝑuenitad carnalē originē. ita etiā per ſpūalem regeneratōeꝫa xp̄o in eos gr̄a deriuat̉. Et Salomō dormiēdo. vn̄ ſine motu liberi arbitrij conſecutus ſit donuꝫ ſapīe.vt pꝫ. iij. Reg. iij. dicendū meruit nec accepitſapīam. ſꝫ ī ſomno declaratū ē ei ꝓpt̓ p̄cedēs deſiderium daret̉ ſibi ſapīa. Eſt autē iſte motꝰ liberi arbitrij īdeū qui reꝑit̉ ī iuſtificatōe motus fidē. Et eſt ẜmTho. vbi ſupra arti. iiij. qꝛ deus mouet animā homīsin iuſtificatōe. conuertendo ad ſeip̄m. Un̄ dr̄ in p̄s.