¶ Titulus.IX.
gis qͣꝫ hora tercia qꝛ radiꝰ ſolaris magis directe reuerberat terrā: ſic lux gr̄e ꝯtinue auget̉ vel habitualit̓ vl̓diſpoſitiue ab electis: ꝑ quodlibet virtuoſum opꝰ diſpoſitiue auget̉. ſicut ⁊ corpus humanū ꝑ quālibet cōmeſtionē diſponit̉ ad augendū. dū eſt in ſtatu augmēti. ⁊ ſi nō actu augeat̉ ꝑ quālibet. ꝓuer. iiij. Iuſtorū ſemita quaſi lux ſplendēs ꝓficit ⁊ creſcit vſqꝫ ad ꝑfectuꝫdiē. exponit Greg. ſuꝑ Ezech̓. d̓ ꝯuerſatiōe electoꝝ deiqͥ creſcūt ꝑ bona oꝑa in gr̄a. vſqꝫ ad diē clarā gl̓ie. Infiniti ſūt gradus gr̄e: ⁊ ꝙͣto quis magis in ea ꝓficit tāto magꝭ videt quātū ſibi deē. ⁊ iō laborat vt creſcat eognoſcens p̄cioſitatē eius. Et vt dicit Bern̄. In via deinō ꝓcedere eſt deficere. hinc ⁊ apl̓s ad phil̓. Que retroſunt oblitꝰ. ad brauiū ſequor ſuꝑne vocatiōis. ¶ Duodecimo lux eſt decoratiua corpoꝝ. Dr̄ em̄ corpꝰ pulcrūqd̓ hꝫ debitā mēbroꝝ ꝓportionē. cū quadā refulgētiaUn̄ ⁊ ſi corpus eſſet bn̄ ꝓportionatū nō haberet claritatē. ſicut corpora theucroꝝ vel et hiopū nō eſſēt pulcra. Et ideo vt dicūt doc. vt oꝑa ſua que facturus eratpulcra apparēt. inchoauit a luce: ita et lux gr̄e decoratoꝑa humana. lumē rōnis cum quis oꝑatur ẜm eā aliquātulū decorat ſed non ꝑfecte. Sed lux gr̄e additumꝑfecte. Un̄ apl̓s. Eramus aliqn̄ tenebre. nūc aūt lux īdn̄o. vt filij lucis ambulate. ſic̄ ⁊ xp̄s docuit lux vera filios ſuos dicens. Sic luceat lux vr̄a coram hoībus ⁊cͣ.Math̓. v. Et ſap̄. dr̄. O ꝙͣpulcra eſt caſta generatio cūclaritate. Generatio caſta eſt oꝑatio generata ſeu ꝓcedens ab intellectu. vt a viro legitimo ſeminante volūtate. bonū cognitū vt in vxore: nō inſenſualitatē ancillam ꝑ errorē qꝛ tunc adultera. Et talis oꝑatio rōniscū claritate gr̄e. vtiqꝫ eſt vald̓ pulcra. Quid pulcriusvita xp̄ianoꝝ? Hinc Ambro. ī herameron. Illa aīa adeo pingitur. que hꝫ in ſe virtutū gr̄am renitentē ſplēdoreqꝫ pietatis. Illa aūt bn̄ picta eſt. ī qua elucet diuine oꝑatōis effigiēs. Ilia aīa bn̄ picta ē. in qͣ eſt ſplēdorglorie ⁊ paterne ymago ſb̓e: ẜm hāc ymaginē qͥ refulget pictura p̄cioſa eſt. de pe. di. ij. illa. Cū ip̄a ergo lucegr̄e. mittit̉ a deo veritas dei filius.Secundū princi .§. iij.pale .ſ. operoſitas que ab ea ſequit̉. notat̉ cum dr̄. Ip̄ame deduxerūt. ip̄a .ſ. gr̄a ⁊ veritas. de vno ad aliud meduxerunt. Et que ſint iſte vie ꝑ quas gratia ducit. on̄dit p̄s. dicēs. Ibunt de virtute in virtutē .i. de oꝑe vnius virtutis ad opus alterius virtutis. Non em̄ decꝫ ſꝑſe exercere in oꝑe vnius virtutis. Sed aliqn̄ in ꝯꝑe fid̓iqn̄qꝫ in opere ſpei. qn̄qꝫ in oꝑe charitatis vel de v̓tuteinfuſa ꝑ gratiā. que ſubito generatur in virtutē acquiſitam habituata ꝑ ꝯſuetudinem. Ex oꝑbꝰ em̄ frequēter multiplicatis caſtis ⁊ iuſtis ⁊ ꝯſtantibꝰ ꝑſeuerādoefficimur caſti. iuſti. fortes. ⁊ hmōi. Uel de vna ⁊ eadeꝫvirtute imꝑfecta. in virtutē ꝑfectiorē. Nemo em̄ repēte fit ſummus. ſed a minimis quiſqꝫ inchoat vt ad maiora perueniat. Gradꝰ em̄ eſſe in v̓tutibꝰ pulcre et diffuſe on̄dit Greg. d̓ pe. di. ij. dū ſanctā eccl̓iam ibi vide.Quātū ad terciū.§. iiij.principale qd̓ eſt ꝯſecutio eterne felicitatꝭ ait. Adduxerunt .ſ. demū ī mortē: ad mōtē ſctm̄ tuū altiſſimū glorie vbi ſunt plures manſiones differētes .ſ. p̄miorum. ⁊hec ſunt tabernacula dei. in quibꝰ habitat in gl̓ia. Nāait p̄s. Gratiā ⁊ gloriā dabit dn̄s. qꝛ gr̄a ducit ad gloriā. ¶ Notandū aūt ꝙ gr̄a ſumit̉ multipliciter vt notat archi. Poſt alexan. ſuꝑ. c. gr̄a. j. q. j. Primo mō dicitur gr̄a donū dei increatū qd̓ gratis dat̉ nobis .i. ipſeſpūſſanctus. gratis dās. de qͦ p̄t intelligi illud apoſtoli. Gr̄a dei in me vacua nō fuit. Scd̓o dr̄ gr̄a donuꝫ innob̓ ꝯcreatū .j. q. ſumꝰ ad ymaginē dei: ⁊ hͦ ē cōe oībꝰ hominibꝰ. de qua pōt intelligi illud apl̓i. gr̄a dei ſemꝑ inmemanet. Non em̄ pōt hoc tolli cū naturale ſit. Tercio dr̄ gratia donum infuſum a deo. faciens animā d̓o123
gratam. ⁊ opera eius meritoria. de qua dicit̉ ad Ro. vjGratia dei vita eterna .ſ. habetur. Quarto dr̄ gr̄a primus effectus gratie p̄dicte poſt lapſum .i. remiſſio peccatoꝝ ⁊ ſic ſumit̉ ī principio epl̓aꝝ pauli cū dr̄. Gratianobis et pax a deo patre ⁊c̄. dicit glo. i. remiſſio peccatoꝝ ⁊ reconciliatio ad deū. Quinto dicitur gratia primus habitus virtutis. in quo manifeſtat̉ gr̄a .i. fidesAd Heb̓. vlti. Optimū eſt gr̄a ſtabilire cor. glo. id ē vthabeatis fidē ꝑfectam. Sexto dr̄ gratia donū prerogatiue gratie ſeu dignitatis. vt ſacer ordo. j. ad Thi. iiij.Noli negligere gratiam que data eſt tibi. ꝑ impoſitionem manus p̄ſbyterij. Et d̓ hac intelligit̉ illud. c. j. ꝙj. gratia. Septimo dicit̉ gratia gratie ſignū ſeu gratiſdata. vt ꝓphetia. operatio miraculoꝝ ⁊ hmōi. de quaj. ad Corin. xij. Diuiſiones gr̄aꝝ ſūt idē v̓o dominꝰ ⁊cͣ.Illa em̄ oꝑa ſunt ſigna ꝙ in tali ſit gr̄a. nō tn̄ ſꝑ poſitoſigno ponit̉ res. Octauo dr̄ gr̄a quodcūqꝫ donū altericommunicatū. nō tn̄ oībꝰ: ſiue tꝑale vt diuitie. ſiue ſpirituale vt ſcīa. Et de hac dr̄. j. pe. iiij. Unuſquiſqꝫ ꝓutaccepit gr̄am. in alterutrū illā adminiſtrātes. vt bonidiſpenſatores multiformis gr̄e dei. Nono dr̄ gr̄a vitaeterna. qꝛ maxime gratis dat. iuxta illud Io. j. De plenitudine eius nos oēs accepimꝰ. gr̄am ꝓ gra. glo. i. gratiā glorificatiōis ꝓ gr̄a ſctīficatiōis. ⁊ Zacha. iiij. Exequabit gr̄am gr̄e. Decimo dr̄ gr̄a quedā virtꝰ moralisque a ph̓is dr̄ gratitudo .ſ. d̓ bn̄ficijs receptis. Apoſtolus. In oībꝰ gr̄as agite Undecimo dr̄ gr̄a beniuolētiaalicuiꝰ ad alteꝝ. Sicut dr̄ in Gen̄. ꝙ Ioſeph inuenitgr̄am corā dn̄o ſuo. ⁊ poſtea corā principe carcerꝭ. Adoīa iſta p̄t adaptari illud. ij. ad Corin. vj. Hortamurvos ne inuacuū gr̄am dei recipiatis. De noe etiā dicit̉Gen̄. vj. ꝙ inuenit gratiaꝫ coram domino. id eſt beniuolentiam.¶ De eſſentia gratie. ¶ Capitulū. ij.Ratia gratum facies.eſt quedā qualitas ſeu habitꝰ ſuꝑnaturalisinfuſa a deo in eſſentia aīe vt in ſb̓o. ſine merito creature: realiter differēs a virtutibꝰ infuſis. faciens creaturā deo gratā. ⁊ oꝑa ab ip̄a ꝓcedētia vite et̓ne meritoria. Ubi pͥmo ſciēdū ẜm tho. prima. ſcd̓e. q.cx. ar. j. ꝙ gr̄a ẜm cōem modū loquēdi triplicit̓ cōſueuit accipi. Primo mō ꝓ dilectiōe alicꝰ. ſic̄ ꝯſueuimꝰ dicere. Iſte miles hꝫ gr̄aꝫ regis .i. rex hꝫ eū gratū ⁊ amatẜm ꝙ dr̄ Gen̄. xxxix. ꝙ dn̄s dedit gr̄am ioſeph in cōſpectu principis carceris. Scd̓o mō ſumit̉ ꝓ aliquo donogratis dato. ſicut ꝯſueuimus dicere. Ego facio tibi talē gratiā ꝓpter quod dr̄ Ecc̄i. xxix. Gratiam fideiuſſoris ne obliuiſcaris .i. ſeruitiū fideiuſſoris. Tercio mōꝓ recompenſatiōe bn̄ficij gratis dati: ẜm qd̓ dicimurgratias hr̄e ꝓ beneficijs. ad quod etiā apoſtolus hortatur dicēs. In oībꝰ gratias agite. Hoꝝ triū ſcd̓m dependet ex primo. Ex amore em̄ quē aliqͥs hꝫ ad aliū.gratū hꝫ ꝓuenit. ꝙ dat ſibi aliqd̓ donū gratis. Ex ſecūdo ꝓcedit tercium. quia ex beneficijs gratis receptꝭ. cōſurgit gratiarūactio. Ꝙtū ad duo vltima manifeſtūeſt. ꝙ gr̄a ponit aliquid in eo qͥ gratiā accipit primo .ſ.ip̄m donū gratis datū. ſcd̓o ip̄ius recognitionē. ¶ Sꝫqͣꝫtū ad primū eſt dr̄a inter gr̄am dei ⁊ gratiā hoīs. nāqꝛ bonū creature eſt ex voluntate diuina: ideo ex dilectione dei qua vult creature bonuꝫ. profluit aliqd̓ bonum in creatura. Sed voluntas hominis mouetur adamandū ex bono preexiſtente in rebo. Et inde eſt. ꝙ dilectio hoīs nō totaliter cauſat bonitatem rei. ſed p̄ſupponit eam in toto vel in ꝑte. Patet igitur ꝙ quamlibꝫdei dilectionē ſequitur aliquod bonū in creatura creatum. ſed qn̄qꝫ nō tn̄ dilectioni eterne bonū coeternuꝫ.ſed ẜm hmōi boni differentiā differens.