¶ Capitulum.I.

ꝑueniēdi ad patriā. Si loquit̉. ſi comedit. ſi ambulatſi operatur. ſi ad dormiendū accedat debita intentiōein omībꝰ meret̉. Un̄ Greg. Nec ſomnus ſctōꝝ vacat amerito. Sine gr̄a aūt nulla oꝑa. elemoſyne. abſtinētie⁊ hmōi ſunt meritoria vite eterne. Un̄ Aug. de pe. di.iij. Credendū eſt. vt cū gr̄a xp̄i deſtruxerit mala priora .i. pctā. etiā remuneret bona .ſ. que quis facit in ea. ⁊que fecerat prius an̄ lapſū in pctm̄. veꝝ ꝙͣuis bona facta extra gr̄am. nō valeāt ad vitā eternā: non tn̄ debetpctōr dimittere quin oē bonū qd̓ p̄t faciat. qꝛ valentad multa alia bona. ⁊ p̄cipue ad diſponēdū ad gratiāUn̄ dr̄ de tali. de peni. di. v. falſas. Quicquid boni pōtfacere hortamur vt faciat. vt deus cor eius illuſtret adpnīam .ſ. ꝑ gr̄am. ¶ Tercio lux eſt reductiua a deuio.Sicut ait ſaluator ⁊ experiētia docet. Qui ambulat īnocte offendit qꝛ lux nō eſt in eo Io. xij. Offendit autēaliquid impingendo. vel lubricū paciendo vel cadendo vel viā rectā dimittendo. Sed luce apparente ꝑpēdit demū ⁊ reducitur ad viā rectā. Nunꝙͣ fuit aliquisita ſapiens ſcientia naturali vel morali. qͥ nō deuiauerit a via recta. virtutum. ſine luce gr̄a exiſtens. Und̓ dicunt reprobi in inferno. Errauimus a via veritatis.Sol iuſticie nō illuxit nobis. Sap̄ v. Sic paulus cumfuit in tenebris ignorantie extra lucē gr̄e deuiabat. ꝑſequens xp̄m cū fidelibꝰ ſuis: arbitratus ſe in hoc obſequiū p̄ſtare deo. Sed eū appropinquanti damaſco vtcaperet xp̄ianos circūfulſit eū luxd̓ celo. ⁊ ꝓſtrauit eūauferendo ei ad tp̄s lucem corꝑaleꝫ. infudit ei lucē internā gratie. ⁊ reuocatus eſt ad viā veritatis ⁊ eē ſpiritualis. Un̄ dicebat. Gracia dei ſum id qd̓ ſum. Et adGal̓. j. Cū aūt placuit ei qͥ me vocauit ꝑ gr̄am ſuā. cōtinuo nō acquieui carni ⁊ ſanguini. ¶ Quarto lux eſtin dubijs certificatiua. Qn̄ eſt quis in tenebris. ⁊ dubitat d̓ aliquo quod obijcitur viſui. ſi eſt vere qd̓ exiſtimat ad lucē certificatur. Sicut exemplum habemꝰ d̓duabꝰ meretricibꝰ ꝯtendētibꝰ corā ſalomone. quarumvna .ſ. vera mater ſuꝑueniens dicebat. Cū ſurrexiſſemmane vt darē lac filio meo. apparuit mortuus. Sꝫ clara luce dep̄hendi hunc nō eſſe filiū meū. iij. Regū. iij.Lux gr̄e clarificat mētē in dubijs qꝛ inſtigat homineꝫvt a ſapiente illuſtret̉ et ſi nō hꝫ quē ꝯſulat xp̄m lumēgr̄e docet. j. Ioh̓. j. Unctio .i. gr̄a ſpirituſſācti docebitvos de oībꝰ .ſ. neceſſarijs ad ſalutē. Probat ex hͦ Tho.prima ſcd̓e. ꝙ nō p̄t quis extra gr̄am ꝯſtitutus multūmanere. quin labatur in alia mortalia. Cuiꝰ rō eſt. qͥafrequenter occurrūt hoī caſus repentini ⁊ dubij. ī qͥbꝰoportet ſubito caꝑe determinationem faciendi vel nōfaciendi aliquid: nec habebit quē ꝯſulat. In repentinis aūt communit̓ hō oꝑat̉ ẜm habitū p̄conceptū ⁊ finē ſibi p̄ſtitutū. Qui aūt eſt extra gr̄am hꝫ vicioſū habitū: ⁊ ꝓ fine vltimo ꝯſtituit .ſ. aliud ꝙͣ deū. Un̄ ẜm habitū vicioſum deliberat in dubio peccans ꝯͣ deū. Et iōbene dicit apl̓s. ad heb̓. xiij. Optimuꝫ eſt gr̄a ſtabilirecor. ¶ Quinto lux eſt letificatiua ꝓuer. xv. Lux ocl̓orum ietificat animā. Et Ecc̄s. xj. Delectabile eſt ꝯcul̓videre ſolē. Un̄ ⁊ magi cū inſpexerūt luceꝫ ſtelle quamamiſerant. Uidētes ſtellam gauiſi ſūt gaudio magnovalde Math̓. ij. Sed ⁊ aues videmus ꝙ d̓ nocte ſilentCū aūt lux aurore exurgit. incipiunt cantare modul̓ſuis. quaſi letātes. Nullū tale gaudiuꝫ qͣle admīſtratlux gr̄e ꝓpter qd̓ de ſapīa que eſt lumen gratie diciturSap̄. vij. Nō hꝫ amaritudinem ꝯuerſatio illius neqꝫtediū ꝯuictus illius ſꝫ gaudiū. ¶ Sexto eſt penetratiua in dyaphanis. Nā cū corpus ſolare ſit in celo qd̓ ēſolidū. radius eius penetrat eos: ſicut etiā penetrat feneſtrā vitreā intrans domū abſqꝫ ſciſſiōe eius. Un̄ dr̄Ecc̄i. Sol illuminās ꝑ oīa reſpexit. Sic grā ſpūſſāctifacit penetrare oīa. ẜm illud apl̓i. Spūs omīa ſcrutat̉etiā ꝓfunda dei. Facit etiā ſcrutari totā vitā ſuam: etnō ſolū pctā magna ſed minimas cogitationes ⁊ affectiones inordinatas recognoſcens deflet. Accidit de

gr̄a copioſa ſicut de radio ſolis. in quo in aliquo locoreuerberāte apparēt innumeri athomi .i. minutiſſimipuluiſculi. Ubi aūt radius nō reuerberat nullus tal̓apparet: ita vbi radius gr̄e illuſtrat. mens innumerosin ſe defectus cognoſcit. Exēplū in paulo qͥ cū dixiſſetPlus omnibꝰ laboraui. nō aut ego ſed gr̄a dei mecuꝫ.ait. j. ad thi. j. Uenit ih̓s peccatores ſaluos face̓ quoꝝprimus. id eſt maximꝰ ego ſuꝫ. ¶ Septimo lux ſubitoſpargitur. Cum em̄ de mane ſol oritur. ſubito radiuseius diffundit̉ atqꝫ ad occidētē ſine mora. Proptereadixit dn̄s ad Iob. Si ſcis ꝑ quā viā ſpargit̉ lux? q. d. n̄vales ſcire qꝛ nō paulatī ſꝫ ſubito diffundit radiū. Sicgr̄a ſpūſſancti facit hominem ꝓmptū ⁊ velocē: nō tardum ad benefaciēdū. In cuiꝰ ſignū dr̄ Actu. ij. Factꝰeſt repēte de celo ſonus tanqͣꝫ adueniētis ſpūs vehem̄tis. Ubi dicit glo. Neſcit tarda molimina ſpirituſſācti gr̄a. Et ex hoc p̄t quis aliqualiter ꝯiecturare. ſi gratiā dei hꝫ: qꝛ vt dicit ph̓s in li. ethicoꝝ. Signū habitꝰacquiſiti. eſt ꝓſpere ⁊ faciliter oꝑari. ¶ Octauo lux p̄ſeruat a ſpurcitijs: nā radius ſolaris tranſiens ꝑ lutū⁊ quecūqꝫ immūda nō coinquinat̉: ſꝫ ꝑmanet ī ſua puritate. Sil̓r gr̄a que eſt in ſacramētis. que adminiſtrātur ꝑ malos miniſtros. Utiqꝫ nō maculat̉ vel minuit̉ꝓpter maliciā miniſtroꝝ. Et hoc eſt qd̓ ait Aug. j. q. j.Spiritualis virtus ſacri. vt lux puriſſima ꝑ immundos trāſiens nō coinquinat̉. Sꝫ ⁊ illi qͥ hn̄t dei gratiaꝫdū in ea ꝑmanēt: ⁊ ſi ꝯuerſentur inter peſſimos. cōſeruant̉ ī ſua bonitate ⁊ nō ꝑmittūt ſe maculari malis exemplis alioꝝ. Sine gr̄a etiā loca ſolitoria nō ꝑſeruāta pctīs. qd̓ Greg. on̄dit dicens. Quelibet occulta locaanimā ſine gratia ſaluare nō pn̄t .ſ. a pctīs. Nā ⁊ loth īcītate ſodomoꝝ iuſtus fuit in gr̄a .ſ. ꝑmanens. In mōte peccauit. di. xl. ¶ Nono lux eſt illuminatiua ⁊ ꝑ cōſequēs expulſiua tenebraꝝ. Non eſt em̄ aliud tenebraꝙͣ priuatio lucis Iſa. ix. Ambulantibꝰ in regione vmbre mortꝭ. lux orta eſt eis que .ſ. tenebras tolleret. Luxgr̄e ſine dubio tollit oēm tenebrā peccati mortal̓. qd̓vtiqꝫ obtenebrat mentē. ⁊ ꝑducit ad tenebras infernales. Ꝙͣuis em̄ gr̄a gratū faciens compatiat̉ ſecū venialia. nec ea ſꝑ tollat: nullū tn̄ mortale ſecū patit̉. ſed qd̓libet expellit immediate. vt ſuum contrariū omninoUn̄ apl̓s ad Tytū. Iuſtificati gratis gr̄a ip̄iꝰ. Iuſtificatur aūt quis ꝑ expulſionem ſeu remiſſionē peccatorū. ⁊ hoc eſt ꝑ gratiā. Illuminat qͦꝫ mentem de agēdisAd tytū. Apparuit gr̄a dei ſaluatoris noſtri omnibꝰhoībꝰ erudiēs nos ⁊cͣ. ⁊ de ꝯſe. di. iiij. placuit dr̄. ꝑ gr̄amaꝑitur nobis intelligētia mandatoꝝ dei ¶ Decimo ēlux ꝯfortatiua ſeu corroboratiua egris. Patet ꝑ exꝑiētiam qꝛ de nocte qn̄ radius lucis ſolaris nō eſt ſuꝑ terrā infirmi deterius ſe habent. Qn̄ etiā aer eſt pluuioſꝰvl̓ nebuloſus. etiā ſani ſūt magis debiles. ꝙͣ cū aer ē ſerenus ⁊ clare illuminatus. Sic lux gratie fortificat hominē ad bn̄ operandū Ro. viij. Ipſe ſpūs adiuuat infirmitatē nr̄am .ſ. gratia ſua. Un̄ Aug. Sine ip̄o operante vt velimus. et cooꝑāte vt faciamus. nulla bonaoꝑa valemus. qperatur aūt ẜm Tho. ꝑ gratiam ⁊ cooperat̉. Et ꝓ heretico anathematizat̉ qͥ aſſerit. ꝙ gr̄aſolū docet quid agēdū. vel iuuat ſolū vt melius bonuꝫfaciamus. ſed etiam ſine ea poſſumus bn̄ et meritoriefacere. Ipſa gr̄a tanti vigoris eſt. et ita corroborat̉. vtminimus gradus eius ſit ſufficiens ad vincendū oēmtemptationem. et ſufferendum omnem tribulationeꝫmundi. ſequendo inſtinctū eius. vn̄ ⁊ paulo ſtimulumſiue temptationē carnis patienti ẜm Grego. in mora.Siue infirmitatis corꝑalis. ẜm Augu. ſuꝑ pſalteriuꝫdictum fuit. ij. ad Corin. xij. Sufficit tibi gratia meaſcꝫ ad vincendum temptationē et ſufferendum infirmitatem. ¶ Eſt lux vndecimo augmentatiua in radijs. qꝛ augetur a mane in meridiem. Un̄ Ecc̄i. Diesdiem ſuꝑat ⁊ lux lucem. Maior em̄ lux apparet ſeu magis illuminat̉ aer hora tercia qͣꝫ prima ⁊ meridie ma-