¶ Capitulū.III.
creditoꝝ variat̉. Et hoc triplici rōne. primo rōne cōditōnis tꝑis. ſcd̓o rōne diffuſionis luminis. tercio ratione diſpōnis hoīs. ¶ Ꝙtuꝫ ad primū nota ꝙ ꝙͣuisſit eadē fides quā habemꝰ de xp̄o. ⁊ quā habuerūt antiqui pr̄es. tn̄ qꝛ ipſi p̄ceſſerūt xp̄m ⁊ nos ſequimur. iōeadem fides diuerſis verb̓ a nobis ⁊ ab eis ſignificat̉.Nam ab eis dicebat̉ ꝑ v̓ba futuri temꝑis. Ecce virgo ꝯcipiet ⁊ pariet filiū Iſa. vij. Nos aūt dicimꝰ ꝑ v̓ba p̄teriti tꝑis. qꝛ ꝯcepit ⁊ peꝑit filiū. Cho. ſcd̓a ſcd̓e.q. ciij. ¶ Et notandū ꝙ lꝫ eadē fuerit fides om̄i tempore de myſterio incarnatōnis apud om̄s ꝙͣtuꝫ ad ſb̓ſtantiā: diuerſimode tn̄ ꝙͣtuꝫ ad explicatōeꝫ ẜm diuerſitatem tempoꝝ ⁊ ꝑſonaꝝ. Nam an̄ ſtatū peccati homo habuit explicatā fidē de incarnatōne xp̄i. ẜm ꝙ incarnatio ordinabat̉ ad ꝯſeruationeꝫ gl̓ie. non autemꝙ ordinabatur ad liberationeꝫ a pctō ꝑ paſſionem etreſurrectōꝫ. qꝛ hō nō fuit p̄ſcius ſui peccati. Poſt peccatū aūt hō habuit explicatā fidem non ſolū de incarnatōne xp̄i. ſed etiā de paſſione ⁊ reſurrectōne. qͥbꝰ genus humanū liberabat̉. ⁊ an̄ legem ⁊ ſb̓ lege moſayca.aliter tn̄ ⁊ aliter. Nā minores fidē habuerūt circa huius myſteriū implicitā: vicꝫ credendo ⁊ expectādo ſalutem ⁊ redemptōeꝫ hoīm. modū tn̄ ignorādo ante legem. Sub lege v̓o ꝑſona mediatoris mittēda p̄dicabatur: ſꝫ vtrū homo vel angelꝰ vel deꝰ eſſet talis. a minoribꝰ neſciebat̉. vt dicit hugo de ſancto victore. Maiores aūt tam an̄ legē ꝙͣ ſub lege fidem habuerunt explicitā de incarnatōe xp̄i. vt priarche ⁊ ꝓphete. Et ml̓tis eoꝝ ſpālis reuelatō facta ē. vt abrahe. yſaac et iacob. moyſi. dauid. yſaie. ⁊ alijs multis. Multi qͦꝫ gentiles diuerſis tꝑibꝰ fidem habuerūt explicatā de incarnatōne xp̄i: quibꝰ .ſ. reuelatio facta eſt. vt Iob qui dicit. xix. c. Icio ꝙ redemptor meꝰ viuit ⁊cͣ. Et ſybillaetiā ꝓnunciauit quedā de xp̄o .ſ. eiꝰ natiuitatē. paſſioneꝫ. ⁊ reſurrectōeꝫ. ⁊ aduentū. ad iudiciū. vt refert Lactantiꝰ in libro inſtitutionū. Et in hyſtorijs etiaꝫ romanoꝝ inuenit̉. ꝙ tꝑe ꝯſtantini imꝑatoris fuit quoddam ſepulcꝝ inuentū. in quo iacebat hō habēs laminam aureā ſuper pectꝰ ſuū. in qͦ erat ſcriptū. xp̄c naſcet̉de v̓gine ⁊ credo in eum. O ſol iterū me videbis ꝯſtantini temporibꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. Tempore v̓o gratie reuelate. tenent̉. tam minores qͣꝫ maiores hr̄e fideꝫexplicitā. de his q̄ in eccl̓ia ꝓponunt̉: ſicut ſunt articuli incarnatōnis. Et cū ipſum myſteriū incarnatōnisincludat ī ſe myſteriū trinitatꝭ. qꝛ dicimꝰ de eo ꝙ filiꝰdei patris factꝰ eſt hō. ꝯceptus ex ſpūſancto. natus devirgine. ideo neceſſariū eſt nūc etiā explicite credē myſteriū trinitatis om̄ibꝰ .ſ. ꝙ ſit pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus vnꝰ deus. nō aūt quo ad alias ſubtilitates circahuiꝰ. tho. vbi ſupͣ. ¶ Et nota ꝙ quātomagꝭ ꝓpinqͥ fuerunt xp̄o tantomagꝭ explicite fidē habuerūt d̓ chriſtoUn̄ greg. dicit ẜm incremēta tempoꝝ. creuit ſcīa ſanctoꝝ patrū. Et ꝓpter hͦ beatꝰ Io. baptiſta. qꝛ fuit ꝓpinquiſſimꝰ ſaluatori. exp̄ſſe cognouit aduentū xp̄i incarne. Un̄ dixit de eo. Ego vidi ⁊ teſtimoniuꝫ ꝑhibuiqꝛ hic eſt filiꝰ dei. Cognouit ad paſſionē eū venturuꝫ.Un̄ dixit. Ecce agnꝰ dei. p̄nunciās īmolatiōꝫ eiꝰ. Neceſt ꝯtra hͦ. ꝙ miſit īterrogare ih̓m ꝑ diſcipl̓os ſuos dicens. Tu es qͥ venturꝰ es Mathei. xj. tanꝙͣ dubitaret.Triplex eſt em̄ dubitatio. Prima infidelitatis qual̓fuit in iudeis. Scd̓a eſt tarditatis. qualis fuit ī diſcipulis euntibꝰ in emaus ⁊ quibuſdā alijs Math̓. vlti.Tercia eſt amoris ſiue pietatis. ⁊ hec ꝓprie nō eſt dubitatio ⁊ talis fuit in Ioh̓e .ſ. quidaꝫ horror qͦ aīa admodū dubitantꝭ ſe hꝫ. Un̄ Ambro. Ioh̓es non fide ſꝫſꝫ pietate dubitauit: horrebat em̄ ꝯſiderare. ꝙ filiꝰ deiad inferna deſcenderet. Greg. tn̄ aliter exponit. videlicet ꝙ Ioh̓es interrogauerit nō de aduentu ſuo ī carnem vel ad paſſionē q̄ iam p̄nūciauerat: ſꝫ vtrum ꝑ ſead inferna deſcenderet vel aliū mitteret ad liberādospatres. Scd̓m Hiero. Quēſiuit per hec ſi vellet vt eiꝰ
aduentum ad lymbum patribꝰ nunciaret. vt eſſet precurſor ſuus tūc ſicut hic fuerat. Hilarius vo ⁊ Criſo.dicūt. ꝙ p̄dictam inquiſitōeꝫ nō ꝓ ſe fecit. ſꝫ ꝓ diſcipulis ſuis. vt ipſis videntibꝰ ſigna eiꝰ vt ꝯtigit. ꝑpenderent ipſum eſſe meſſiam qd̓ nondū credebāt. Alij exponūt vt nō ſit illud interrogatiuū. ſꝫ aſſertiuū magꝭ.id eſt firmiter fateor qꝛ tu es meſſias ⁊ nō alium expectamus Rayneriꝰ. Et ſic fides xp̄iana eſt magne ꝓfūditatis explicite.Uariatur ſecundo .§. v.fides ex ꝑte fideliū ⁊ creditoꝝ rōne diffuſionis lumīs.Licet em̄ ſit eadem fides in maioribꝰ ⁊ minoribꝰ ſubditis et p̄latis. tum ſuperiores de credēdis tenent̉ hr̄epleniorē noticiā qͣꝫ inferiores. qd̓ ſic pōt ꝓbari. Explicatio credendoꝝ fit ꝑ reuelatōeꝫ diuinā. eo ꝙ credibilia naturalem rōnem tranſcendūt. Un̄ ſicut reuelatōdiuina quodā ordine ad angelos inferiores ꝑ ſuperiores venit. ⁊ ad hoīes etiā ꝑ angelos: ita explicatio fidei ꝑ ſuꝑiores venit ad inferiores hoīes. Sicut auteꝫſuꝑiores angeli qͥ illumināt inferiores de diuinis. habent pleniorē noticiā: ita ſuperiores hoīes ad qͦs pertinet alios erudire de credendis debēt hr̄e plenioremnoticiā ⁊ eam magꝭ explicite credere. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.ij. ¶ Ad maiorē hoꝝ declaratōeꝫ notanda ſūt ſepteꝫ.Prlmū ē ꝙ ē p̄ceptū charitatis etſi om̄s eqͣliter teneantur. qꝛ illud eſt de neceſſitate ſalutꝭ: nō ſic om̄s eqͣliter tenent̉ ad credenduꝫ explicite: qꝛ credere explicitenō eſt de neceſſitate ſalutis qͦ ad om̄s eqͣliter. ſꝫ maiores ad h̓ tenent̉: qꝛ cū habeant alios ex officio inſtruere. plura tenent̉ explicite credē̓ ꝙͣ minores Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. ij. Scd̓m eſt ꝙ ſimplices cū nō teneant̉ oīa explicite credere nō ſunt examinandi de ſubtilitatibusfidei. niſi qn̄ haberet̉ ſuſpitio de eis ꝙ ſint ab hereticꝭdeprauati. qui in his q̄ ꝑtinent ad ſubtilitatem fidei.ſolent fidē ſimplicium deprauare Tho. ſcd̓a ſcd̓e. vbiſupͣ. Terciū eſt ꝙ ſi ſimplices in ſubtilitatibꝰ fidei deficiāt ex ſimplicitate. eis n̄ imputat̉: p̄cipue ſi nō inueniant̉ doctrine peruerſe adherere. tho. ſcd̓a ſcd̓e. vbi ſupra. Quartū eſt. ꝙ minores nō habent fidem implicitam in fide maioꝝ. niſi maiores adhererent diuīe doctrine. Et ex hoc minores debent maioribꝰ adherere īcredendis. Unde apl̓us .j. ad Corinth̓. iiij. Imitatores mei eſtotē. ſicut ego xp̄i Tho. vbi ſupra. Quintūeſt. ꝙ cū humana cognitio nō ſit regula fidei. ſed veritas diuina: nō p̄iudicat fidei ſimplicium. qui credūteos rectam fideꝫ habere error maioꝝ. niſi minores etſimplices maioꝝ erroribꝰ in ꝑticulari ꝑtinaciter adhererent. ꝯtra vniuerſalis eccl̓ie fidē Tho. vbi ſupra.Sextū eſt ꝙ fides vniuerſalis eccl̓ie nō pōt defice̓. dicente dn̄o petro Lu. xxij. Ego ꝓ te rogaui vt nō deficiat fides tua. Et ꝙͣtum quidē ad ꝑſonā petri intelligitur de defectu finali. vt .ſ. ꝙ nō ꝑiret ꝑſiſtendo in negationis pctō. Ꝙͣtum ad eccleſiā aūt que intelligit̉ in fide petri. ſimpliciter verū eſt. qꝛ nō pōt fides eccl̓ie deficere. Ratio quare fides eccl̓e in generali deficere nōpōt eſt: qꝛ dīna prudētia regit̉ .ſ. a ſpūſancto eā dirigēte vt nō erret. Et licet papa in particulari errare poſſit. vt in iudicialibꝰ in quibus ꝓceditur per informationē: al̓s in his que pertinēt ad fidem errare nō pōt.ſcꝫ vt papa in determinando. etiā ſi vt particularis etpriuata perſona. Unde magis ſtandum eſt ſententiepape de pertinentibꝰ ad fidem. quam in iudicio ꝓferret: qͣꝫ opinioni quorumcunqꝫ ſapientum. cum ⁊ cayphas licet malus ꝓphetauerit inſcius Tho. in qd̓lib̓.Septimum eſt ꝙ maiores ad quos pertinet alios erudire. tenentur in his que ſunt fidei. ſuo loco ⁊ tempore rōnem reddere: iuxta illud j. pe. iij. Parati ſꝑ ad ſatiſfactōeꝫ om̄i poſcēti rōneꝫ de ea q̄ in vob̓ ē fide ⁊ ſpe.Qd̓ n̄ intelligit̉ d̓ rōnibꝰ demōſtratiuis. q̄ adhiberi n̄poſſunt. ſed ꝑſuaſiuis ad inſtructōeꝫ ⁊ defenſioneꝫ ad