Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
88r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.III.

bente pͥus fidē informē. poſtea formatā vt alij dixerunt. ſꝫ eſt vnꝰ idē habitus diuerſi. eſt qꝛ habitus diuerſificat̉ ẜm id qd̓ ſe ꝑtinet ad habitū. Fidesautē cuꝫ ſit ꝑfectio intellectꝰ. id ſe ꝑtinet ad fidē qd̓ ſe ꝑtinet ad intellectū. qd̓ autē ꝑtinet ad voluntateꝫnon ſe ꝑtinet ad fidē. ita hoc poſſit diuerſificarihabitꝰ fidei. Diſtinctio autē fidei informis formateeſt ẜm id qd̓ ꝑtinet ad voluntateꝫ .i. ẜm charitatē.autē gr̄a adueniēs in eo habet fidē informē cauſet habitū fidei. accidēs eſt ꝓpter diſpoſitionē ſubiecti. qꝛ ſcꝫ habet fidē. ſꝫ quia informē hꝫ. format ꝑficit. Sicut ecōtrario ſcd̓m peccatū mortale qd̓ quiscōmittit. tollit gratiā. tn̄ om̄e mortale de ſe tollat. Et eſt. qꝛ iam amiſerat pͥmū. Actus fidei eſt triplex. Capitulū. iij.IE actu fidei. Notatriplex eſt actus fidei. ſcꝫ voluntaria cordisaſſenſio. publica oris ꝯfeſſio. ſalutifera mortis ſuſceptio. Primus actus fidei eſt voluntaria cordis aſſenſio. dicente Apl̓o ad Ro. x. Corde credit̉ adiuſticiā. Qd̓ exponit̉ triplicit̓. Primo ſic. Uere credēdat ſalutem. eo dat iuſticiā eſt cauſa ſalutis. Scd̓oſic. Corde credit̉ ad iuſticiā .i. fidem cordis iuſtificat̉aliquis. vt ſcꝫ fiat de peccatore iuſtꝰ. Tercio modo ſic.Corde credit̉ ⁊cͣ .i. voluntarie credit̉. qꝛ cetera pōt volens. credere aūt pōt niſi volens. Et diffiniēsAuguſtinꝰ qͥd ſit credere dicit. nil eſt aliud qͣꝫ cumaſſenſione cogitare. Pro cuiꝰ intellectu ſex notari pn̄tPrimū eſt quid ſit aſſenſus qͥd conſenſus. Scd̓o vbihec duo. aſſentire .ſ. diſſentire inueniunt̉. Tercio qͥdſit cogitare. qͦt modis dicit̉. Quarto qͥs ſit ordo int̓cogitare aſſentire econuerſo. Quinto fides conſiſtit media int̓ duas cogitationes. Sexto aſſentireveritati cōtingit tribꝰ modis. Ꝙͣtū ad primū nota. aſſenſus dicit̉ determinatio cogitatōis ad aliquidquā cognitionē vel det̓minatione cognitōnis aliquidnon p̄cedit. Confenſus v̓o dicit̉ determinatio voluntatis ad vnū. qui p̄ſupponit cognitionē ſimul ſentit. in illud tendit qd̓ bonū indicat. ita aſſentire dicit̉ eſſe intellectꝰ. cōſentire voluntatis. hec bea.Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. Et in. iij. ſenten. Ꝙtū ad ſcd̓mſciendū. ſit triplex oꝑatio intellectꝰ .ſ. Simpliciūſeu incōplexoꝝ app̄henſio. Scd̓a compoſitio diuiſioſcꝫ affirmationē negationē. Tercia argumētatio.ſcꝫ de vno in aliud diſcurſus. Aſſentire diſſentire circa fidē reꝑitur in pͥma oꝑatione intellectꝰ. ſꝫ in ſecunda. eo fides hꝫ aſſenſum. qui ē determinata acceptatio alterius ꝑtis cōtradictionis. Qui em̄ aſſentit.intellectū ad alterā partē cōtradictionis determinat Ꝙͣtū ad terciū .ſ. quid ſit cogitare. nota pōt ſumitriplicit̓. Uno cōmunit̓ pro qͣlibet actuali conſideratione intellectus. ſicut accipit Auguſtinꝰ in. xiiij.de trini. Scd̓o modo ſumit̉ pro actuali cōſiderationeintellectꝰ. que eſt qͣdā inqͥſitione animi deliberātis.nondū ꝑfecti plenā viſionē vel certitudinē veritatꝭ:ſicut accipit Auguſtinꝰ in. xv. de trini. Tercio ſumitur actu v̓tutis cogitatiue. In ꝓpoſito ſumit̉ ſecundo modo. Importat em̄ diſcurſum rōnis cogitatio. qꝛ cogitare eſt ſimul cogitare Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij.Quomō actus intellectꝰ ſe habeat ad cogitationemaſſenſum nūc declarādū. Ꝙtū ad quartū quis ſcꝫſit ordo int̓ cogitare aſſentire. Nota qͣdruplicē mo. Nam aliqn̄ aſſenſus eſt ſine cogitatione vt patꝫ inintelligēte ſine reſpectu pͥncipioꝝ. quoꝝ eſt intellectꝰ.Intelligēs em̄ aſſenſum hꝫ ſine cogitatione .i. diſcurſuqꝛ ſtatim ꝓbat ipſa audita .ſ. pͥncipia ẜm Boetiū. Aliquādo cogitatio eſt aſſenſus vt in ſciente. ſciēs cogitationē aſſenſum hꝫ. ſꝫ cogitationē aſſen-

ſu. ſꝫ cogitationē ante aſſenſum. diſcurrit em̄ mente ratiocinādo. inuēta rōne qua concludit̉ aſſentit. Dubitans nihil hꝫ de aſſenſu. ſꝫ cogitationē ſolū. qꝛ in neutram partē declinat. diſcurrit tn̄ rōne. Suſpicans eſt habet cogitationē abſqꝫ firma aſſenſione. in vnā ꝑtēdeclinat magis ꝙͣ in aliā aliqͦ leui ſigno. Neſciēs neqꝫaſſenſum neqꝫ cogitationē hꝫ. Aliqn̄ cogitatio eſt ſineaſſenſu ꝑfecto. vt in opināte. opinas hꝫ cogitationem diſcurrēs rōcinādo. ſꝫ hꝫ ꝑfectū aſſenſum. cumhabeat formidineꝫ de oppoſito. etſi fortit̉ declinet advnā partē. Aliqn̄ aſſenſus eſt ſimul et cogitatio vt incredēte. credēs hꝫ ſimul aſſenſum firmit̓ inherendo cogitationē diſcurrēdo rōne poſt aſſenſum. oſtēditur tali veritati firmit̉ inherendū. vt magis intelligat etſi clare ſeu demōſtratiue videat. bea. Tho. ſecunda ſcd̓e. q. ij. Et in. iij. ſen. Ꝙͣtū ad quintū nota. fides cōſiſtit media int̓ duas cogitatōes. qͣꝝ vna voluntatē inclinat ad credenduꝫ. et hec cogitatio p̄cedit̉fidē. Alia cogitatio tendit ad intellectū eoꝝ credit. bea. Tho. in. iij. ſen. Etū ad ſextū nota. tribꝰmodis aſſentit̉ veritati. Primo qꝛ ſic aſſentiēti apparet. iſte aſſenſus opinantis. hꝫ formidinē ex ꝑte aſſentiētis ſꝫ apparētiā ex ꝑte rei cui aſſentit̉. Scd̓o aſſentit qͥs veritati alicui. qꝛ ſic videt̉ eſſe ẜm veritatē.iſte eſt aſſenſus ſciētis. hꝫ ſecuritatē ex ꝑte aſſentientis. euidentiā ex ꝑte eiꝰ cui aſſentit. Tercio aſſentit qͥs veritati. qꝛ ita videt eſſe .ſ. clare. ſꝫ qꝛ hꝫ idoneū teſtimoniū. Et ſic ē aſſenſus fidei. hꝫ ſecuritatēex ꝑte aſſentiētis. dubitat ſꝫ eſt certꝰ. defectū veroeuidētie ex ꝑte rei cui aſſentit. Et credere eſt mediumint̓ credere opinari. de vtroqꝫ ꝑticipat a quolibetdiffert. ſcīa ꝑticipat fides ſecuritatem. ſꝫ differt qꝛ hꝫ euidentiā. Sꝫ differt ab ea qꝛ hꝫ certitudinē. formidinē de oppoſito. bea. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.ij. Si qͥs em̄ dubitaret ꝓprie ſumēdo dubitationē.eſſꝫ fidelis. Un̄ dicit̉ exͣ. de here. c. j. Dubius in fide eſtinfidelis. Et ſignant̓ dictū eſt ꝓprie. qꝛ large ſumendo omni motu dubitatōis. ſicut tēptat̉ de his ſuntfidei. aliqͥs aſſentit voluntarie tali dubitationi.ſꝫ hꝫ diſplicentiā. eſt infidelis.Sciendum etiā.§. j. actus fidei interior dr̄ tribꝰ modis ẜm magiſtꝝ ſen.in. iij. diſ. xxiij. Eredere deū. credere deo credē in deū.Que diſtinctio originalit̓ eſt Auḡ. ſuꝑ Iohānē. Hecautē tria ẜm bea. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. in. iij. ſen. nonſunt diuerſi actꝰ fidei. ſꝫ vnꝰ idē actꝰ. habēs diuerſamrelationē ad fidei obiectū. Obiectū aūt fidei .i. qd̓ creditur. qd̓ pōt dici eſſe ens cogitabile ſupͣ rōnē. Primūcui ꝓpter ſe dat̉ aſſenſus. Et in hoc qd̓ dr̄ ſupͣ ronē. ſeparat̉ ab his quoꝝ eſt crudelitas ẜm rōnē. vt in principijs ſcientiaꝝ. In hoc dicit primū ſeꝑatur ab hisſunt creature. In hoc dicit̉. cui dat̉ aſſenſus ꝓpter ſeſeꝑatur ab illa cognitōe eſt viā rōnis. Primocredere deū eſt actꝰ fidei. ẜm intellectꝰ determinaturad vnū. Nam obiectū fidei eſt deus ẜm in ſe cōſideratur. vel aliquid circa ipſum vel ab ipſo. Ꝙͣuis deumeſſe ſimplicit̓ poſſit demonſtrari. tamē deū eſſe trinūvnum alia huiuſmodi. ẜm eſt actus fidei .ſ. crederedeum. demonſtrari poteſt. Secundo credere deoeſt actus fidei ẜm ratio inclinat voluntatē ad aſſentiendum deo. Ratio autē quare voluntas inclinaturad aſſentiendū his que videt eſt. quia deus ea dicitSicut homo in his que non videt. credit teſtimonioalicuius boni viri. qui videt ea que ipſe videt. Sichomo inducit̉ ad credendum per ea que dicta ſunt dedeo miraculis cōfirmata. Similiter fidelis credit homini de his que ſunt fidei. quia homini. ſꝫ inꝙͣtumdeus per ipſum loquit̉. quod ex certis exꝑimentis miraculis colligere poteſt. Infidelis autē non credit deoloquenti in homine. Tercio credere in deū eſt actꝰ