¶ Capitulū.II.

citur ad aſſentienduꝫ his que non vident̉. Uel certitudo. eo ꝙ fides dubitationē tollat. Nā vbi eſt dubitatio nō pōt eſſe fides. Uel pōt ſic diuidi diffinitio huius. Fides tria hꝫ. Aſpicit. efficit. ⁊ reficit. Primo qͥdēaſpicit .ſ. primā veritatē nō habitā ſed ſperandā. Un̄dicit̉ ſperandaꝝ rerū. Efficit ſecūdo fides .i. cauſa eſtfaciēs res ſperandas qn̄qꝫ eſſe in nobis vnde dr̄ ſubſtātia. quia ſicut ſubſtātia eſt cauſa ſuorū accidentiū. itafides cauſa eſt cōſequendi bona ſperata. Tercio fidesreficit ſeu allicit. Unde dicit̉ argumētum .i. certitudoaſſentiēdo his que nō apparēt. ⁊ hoc eſt meritū ⁊ lausfidei. ſi certe ⁊ indubitant credit̉ quod nō videt̉. Beatus aūt Tho. volens verba apl̓i ad formā diffinitōisreducere clarā. ſic dicit. Fides eſt habitus mētis. qͣ inchoat̉ vita eterna in nobis. faciēs intellectū aſſentirenō apparentibꝰ. ſcd̓a ſcd̓e. q. viij. Raynerius.Pro maiori decla.§. j.ratione ſupͣdicte diffinitōis notanda ſunt qͣtuor. Primum ꝙ per p̄dictā diffinitionē diſtinguit̉ fides ab omnibus que ꝑtinent ad intellectū. Et primo ab opinione. ſuſpitione ⁊ dubitatione. ꝑ hoc ꝙ dr̄ argumentumNam ꝑ hec tria intellectus non firmiter inheret alicui. Per dubitationē nō magis tendit ad vnā partemꝙͣ ad alterā. Per opinionē etſi declinet fortiter ad vnāpartē. tamē cū formidine de oppoſito. Per ſuſpitionēleuiter declinat ad vnā partē. Sed ꝑ fidē firmit̉ inheret credentibꝰ ſine heſitatione. Ex hoc autē ꝙ dicit̉ indiffinitione nō apparentiū. diſtinguit̉ fides ab intellectu. qui eſt de principijs per ſe notis. ⁊ ſcientia que eſtde concluſionibꝰ ꝑ demonſtrationē acqͥſitis. ꝑ que aliquid intellectui fit apparent̓ cuiꝰ non eſt fides. Et perhoc ꝙ dicit̉ ſperandaꝝ rerū ſubſtātia diſtinguit̉ a fidecōmuniter ſumpta. que eſt etiā de humanis. vt qͥs firmiter credit parentes ſuos eſſe talē ⁊ talē. ¶ Secūdūvero eſt qd̓ dr̄. fides rerū ſperandarū ſubſtātia potiusꝙͣ diligendaꝝ. Ex eo ꝙ dilectio pōt eſſe p̄ſentiū viſorū⁊ non viſoꝝ. Sed ſpes eſt tm̄ de abſentibꝰ ⁊ nō viſis. d̓quibꝰ etiā eſt fides. qꝛ et ſi videant̉ ea q̄ ſunt fidei ali qͦmodo .ſ. vt credenda. nō tn̄ oculo corporali vel intellectuali demonſtratiue. ¶ Terciuꝫ conſiderandū eſt ꝙargumentū ex ꝓprijs principijs rei. facit rē apparentēSed argumentū ſumptū ex auctoritate diuina. nō facit rem apparentē. ⁊ tale argumentū ponit̉ in iſta diffinitione. Ubi ſciendū ꝙ argumentū dicit̉ qͣdruplicit̓Primo breuis enarratio ſubſequētiū. Uel breuis collectio materie totius libri ſimul ſumpte. Et ſic ſumit̉in biblia vbi ꝓlogi libroꝝ dicunt̉ aliqn̄ argumēta. Secundo argumentū dicit̉ oſtenſio vel manifeſtatio ẜmillud Ioh̓. iij. Omnis qͥ male agit odit lucē. ⁊ non venit ad lucē vt nō arguant̉ oꝑa eius. Tercio dicit̉ argumentū ratio vel ſylogiſmus rei dubie faciens fidem. ⁊hoc modo ſumit̉ in loycis. ſꝫ in theologicis econtra. fides facit argumentū ſeu rōnē. Aliquādo etiā diciturmediū in quo ſtat v̓tus ſylogiſmi. ſeu ꝑ quod aliquidꝓbatur. ⁊ ſic ſumit̉ in glo. decretorū. Quarto dicit̉ argumentū certitudo ex qͣ animus mouet̉ in aliquid. etſic fides dicit̉ argumentū. ¶ Quartū vero eſt. ꝙ aliqͣhabent certitudinē ex alijs ſicut cōcluſiones ex principijs. Sic ex articulis fidei quedā ſequūtur ex articulovt quia deus eſt iuſtus. reddet vnicuiqꝫ ẜm opera ſua.Quedā vero habēt certitudinē ex ſemetipſis. Et hecſunt tribꝰ modis. Nā quedā habent certitudinē rōneeuidentie. ſicut p̄ncipia que ſunt ꝑ ſe nota. vt de quolibet eſt affirmatio vel negatio Scd̓o quedā ſunt q̄ habent certitudinē ex informatione cōſciētie. Et hec eſtcertitudo fidei ſiue formate ſiue informis. Cum enimprima veritas fidē inſpirat. ſic cōſcientiā inflamat. vtſicut aliquis cogit̉ ipſa euidentia cōſentire iſti veritati. omne totū eſt maius ſua ꝑte. ita cogit̉ aſſentire hisq̄ ſunt fidei. Itē ꝑ habitū infuſum fidei ipſa informa

tione cōſcientie artat̉ ⁊ cogit̉ conſentire pͥme veritatiꝓpter ſe. Unde ſicut negare hoc. Omne totū eſt maiusſua ꝑte. eſt cōtra ſuā cōſcientiā. Ita negare articuluꝫfidei eſt cōtra ſuā cōſcīam. Tercio quedā habēt certitudinē ſenſus ſeu exꝑientie. q̄ certitudo eſt ꝑ modumguſtus ⁊ tactꝰ. Et talis certitudo eſt in v̓tutibꝰ reſpectu ſuoꝝ obiectoꝝ. Et in fide formata reſpectu credibilium pͥme veritatis Raynerius. Et nota ꝙ nō ſolūita debet qͥlibet firmit̓ credere ea q̄ ſunt fidei. extra deſum. tri. ⁊ fi. ca. Nos firmit̓ credimus ⁊ nullatenꝰ dubitamꝰ. Sed etiā credere ꝙ exͣ huiꝰ fidem in qͣcunqꝫ aliaſecta ſaluari nō pōt. Un̄ exͣ de ſū. tri. ⁊ fi. cath. dicit̉. c. j.Una eſt fideliū vniuerſalis eccleſia. exͣ quā nullus omnino ſaluat̉. Et in huiꝰ figurā omnes qui reperti ſuntextra archam Noe. perierūt diluuio. xxiiij. q. j. Quiaex ſola.Fidem eſſe priore.§. ij.alijs virtutibꝰ qͣdrupliciter ꝓbatur .ſ. rōne. diuiſione.auctoritate. ⁊ ſimilitudine. Primo rōne. Cognitio p̄cedit affectionē. quia nihil diligitur niſi cognitū. ẜmAuguſtinū ſꝫ fides eſt in cognitione. cetere autē v̓tutes in affectione cōſiſtunt. gͦ fides eſt alijs v̓tutibꝰ pͥorItē ſpes nō pōt haberi de beatitudine. niſi credaturpoſſibile qꝛ impoſſibile ſub ſpe nō cadit. Credit̉ autēeſſe poſſibile beatitudinē haberi ꝑ fidē. gͦ fides cauſatſpem. Uoluntas etiā nō pōt deū amare qd̓ ꝑtinet adcharitatē. niſi intellectus rectā fidē habeat circa ip̄m.ergo fides cauſat veritatē. ⁊ eſt prior ea. ¶ Scd̓o ꝓbatur hoc diuiſione ſic ẜm Auḡ. in ſermont. quatuor modis eſt aliqͥd prius altero. Primo eternitate ⁊ ſic ſolꝰdeus p̄cedit oīa. Scd̓o tꝑe vt flos fructū p̄cedit. et ſicfides nō eſt prior alijs v̓tutibꝰ infuſis. eo ꝙ omnes virtutes diuinitꝰ ſimul infundunt̉. Tercio aliqͥd eſt pͥusaltero ꝑfectione vel electione. vt fructus p̄cedit florē.⁊ forma eſt prior materia ordine ꝑfectionis. ⁊ ꝑfecrumimꝑfecto. ⁊ actus potētia. Et hoc mō fides nō eſt pͥorſꝫ charitas eſt prior fide ⁊ ſpe eo ꝙ fides ⁊ ſpes ꝑficiunt̉⁊ formant̉ per charitatē. Quarto mō eſt aliquid pͥusaltero origine. ſicut ſonus p̄cedit cantū ⁊ lux ſplendorem. Et hoc mō fides p̄cedit ſpem ⁊ charitatem. ſicutmateria p̄cedit formā. potentia actū. imperfectū perfectum. ¶ Tercio ꝓbatur hoc auctoritate. Nam apoſtolus ad Hebre. xj. dicit. Ꝙ fides eſt ſubſtātia ſperandarum rerū. ſꝫ ſubſtātia habet rōnē pͥmi. ergo fides ēprima inter virtutes. ¶ Quarto ſimilitudine fundamenti ſic ꝓbat̉. Fundamentū materialit̓ loquēdo eſtprius alijs qͣꝫtū ad ordinē. quia p̄cedit alias ꝑtes. Itēqͣꝫtū ad virtutē. quia fundamentū ſuſtinet edificiumtotum. quoꝝ vtrūqꝫ per ſimilitudinem reperit̉ in fideRaynerius. Hinc ⁊ Grego. dicit. j. q. j. Cū Paulꝰ dicat. Fundamētū aliud nemo pōt ponere p̄ter id quodpoſitū eſt. qd̓ eſt xp̄s ih̓s. cōſequēter ꝓbat̉. qꝛ vbi xp̄usnō eſt fundamētū. nullū boni oꝑis ſuꝑeſt edificiū.Fides fuit in ange­ .§. iij.lis ante cōfirmationē vel lapſum. ⁊ in hoīe ante peccatum. qd̓ ſic ꝓbat beatꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. v. Cum fidesẜm apl̓m ſit argumētū non apparentiū. Et ẜm Auḡ.de his que non videntur. Illa ſola manifeſtatio excludit rōne fidei. ꝑ quā apparet ⁊ clare videtur id. de quoprincipalit̓ eſt fides. Principale autē obiectū fidei eſtv̓tus prima .i. deus cuiꝰ viſio clara facit beatos ⁊ ſuccedit fidei: Cum autē angelus ante cōfirmationē ⁊ homo ante lapſum nō haberēt illā beatitudinē qua videtur deus ꝑ eſſentiā: manifeſtū eſt ꝙ nō habuerūt ſicmanifeſtā cognitionē. ꝙ excluderet̉ ratio fidei. Si autem nō habuiſſent fidē. hoc eſſe nō potuiſſet. niſi quiapenitus erat eis ignotū id de quo eſt fides. Sed eſt hicconſiderandū. ꝙ in obiecto fidei aliquid eſt ibi quaſtformale. ⁊ aliquid qͣſi materiale. Et formale quidem