¶ Titulus.VIII.

giēs ⁊cͣ. Cui reſiſtite fortes ī fide. ¶ Tercio ꝑ fidē euadit qͥs multa mala. vt īfructuoſitatē ſpūalē. Ad Heb̓.xj. ſine fide impoſſibile ē deo place̓. Qui autē nō placet deo. nō pōt mereri ꝑ aliqd̓ opus ſuū etiā de generebonoꝝ. Quinīmo vt dr̄ ad Ro. Omne qd̓ nō eſt ex fide pctm̄ eſt. id eſt ẜm glo. Augꝭ. Omnis actio infideliūpctm̄ eſt. Quod tn̄ ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e nō eſt intelligēdum ſimplicit̓ de omni actione. Quia in his q̄ faciuntinfideles ex inſtinctu nature vel de genere bonorū. vtelemoſynā ẜm dictamē rōnis. vel dando indigentibꝰex cōpaſſione. nō peccāt. Sed de illis operibꝰ que ꝓcedunt ex infidelitate ſua: puta. ꝓ ſeruādis mādatis ſuelegis. vt ieiunādo tꝑibus ⁊ modis ꝓut mādat lex machomēti. Seruādo ſabbatū vt faciūt iudei ⁊ alia feſtaeoꝝ ⁊ ceremonias. tūc peccant ⁊ mortalit̓. Uel intelligitur oīs vita eorū negatiue .i. ſine merito. Per fidemetiā eſt capax qͥs ſacramētoꝝ eccleſie. ꝑ que euitanturmulta mala ſpūalia ⁊ tꝑalia. Per fidem etiā informēeſt capax ſuffragioꝝ eccleſie. Et ſi nō eo modo ſicut habens fidē viuā. tn̄ aliquo mō. Non em̄ dyabolꝰ poteſtita nocere fidelibꝰ. etiā malis qͥ ſunt intra eccleſiā numero tm̄. ſicut infidelibꝰ ⁊ excōmunicatis. Per fidemetiā euitant̉ multa mala tꝑalia et ſpūalia. Per fidemAbrahā exiuit de vr̄ .i. igne chaldeorū illeſus. Cū em̄nō vellet ignē adorare quē chaldei deū dicebāt. vt experiretur v̓tutē dei ſui. miſerūt ipſum in ignē. ſꝫ nō recepit leſionē. Aram v̓o germanꝰ eius ⁊ pater Sare etLoth illuc miſſus qꝛ defecit in fide combuſtus eſt. AdHebre. xj. Sancti ꝑ fidem extinxerūt impetū ignis. vtAnanias cū ſocijs in fornace. Et vincunt̉ bella ex merito fidei ⁊ xp̄iane religionis gratia excellens bellorūactuū ꝓſperitas euenit Grego. xxiij. q. v. Si non. AdHebre. xj. ꝑ fidē vicerūt regna vt patet in Ioſue. karolo magno. ¶ Quarto quo ad bona q̄ ꝓcedunt purificationē facit Actuū. v. Fide purificas corda eorū. Etmagdalene poſt remiſſionē peccatoꝝ ſibi a xp̄o nūciatam dictū fuit. Fides tua te ſaluā fecit Luc̄. vij .ſ. purgationē faciens peccatoꝝ. Hunc autē effectū quomodo fides ꝓducat. bea. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vij. ſic declarat.Impuritas vniuſcuiuſqꝫ rei in hoc cōſiſtit. ꝙ rebꝰ vilioribꝰ immiſcet̉. Non em̄ dicit̉ argentuꝫ impurum exhoc ꝙ auro immiſcet̉ per qd̓ melius reddit̉. ſed ex permixtione ſtanni vel plumbi. Manifeſtū eſt autē ꝙ creatura rōnalis eſt dignior in omnibꝰ rebus corporalibus ⁊ tēporalibꝰ. ⁊ ideo impura reddit̉ ex hoc. ꝙ temporalibꝰ ſe ſubijcit ꝑ amore. et ꝑ hoc inficit̉ peccato. aqua impuritate purificat̉ ꝑ contrariū motu. dū .ſ. tendit in id qd̓ eſt ſupͣ ſe .ſ. in deū. in quo quidē motu principium eſt fides. Accedentē em̄ ad deū oportet credere quia eſt. Ad Hebre. xj. Et ideo primū purificatōisprincipiū cordis eſt fides. que ſi ꝑficiat̉ ꝑ charitatemformatā. perfectā purificationē facit. Informis autēexcludit impuritatē erroris. ¶ Quinto fides cauſattimorē. Tamē dr̄ Iacobi. ij. demones credūt ⁊ cōtremiſcunt. Qd̓ ſic declarat beatus Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vij.Timor eſt quidā motus appetitiue v̓tutis. Omniuꝫautē appetitiuoꝝ motuū principiū eſt bonū vel malūapp̄henſum. vnde oportet ꝙ timoris ⁊ omniū appetitiuoꝝ motuū ſit principiū aliqͣ apprehenſio. Per fidēautē fit in nobis quedā app̄henſio de quibuſdā malispenalibꝰ. que ẜm diuinū iudiciū a deo inferunt̉. At ꝑhunc modū fides eſt cauſa timoris. qͦ quis timet puniri a deo. qui eſt timor ſeruilis. Eſt etiā fides cauſa timoris filialis. quo qͥs timet ſeꝑari a deo. vel quo quisrefugit deo ſe comꝑare. reuerendo ipſum inqͣꝫtū ꝑ fidēhanc extimationē habemꝰ de ipſo. ꝙ ſit quoddā immēſum ⁊ altiſſimū bonū. a quo ſeparari eſt peſſimū. ⁊ cuivelle equari eſt malū. ſꝫ primi timoris .ſ. ſeruilis cauſaeſt fides informis. ⁊ ſecūdi .ſ. filialis cauſa eſt fides formata. que ꝑ charitatē facit homineꝫ deo adherere et eiſubijci. Multa autē bona ſequūtur ex timore. quia qͥ

timet deū facit bona ⁊cͣ. Sexto fides dignificat conditionē humanā. Nam facit animā ſponſam dei. Iuxͣillud Oſee. ij. Deſpōſabo te mihi in fide. vtiqꝫ magnadignitas hec eſt. Unde beata Agatha dicebat. Ipſiſum deſponſata cui angeli ſeruiunt ⁊cͣ. ij. ad Corin. xj.Deſpondi vos vni viro ⁊cͣ. Facit animā filiam dei patris ꝑ adoptionē Ioh̓ j. Dedit eis poteſtatē filios deifieri his qui credunt in nomine eius. Ipſa animā ornat iuſticia. que ẜm ph̓m eſt omnis v̓tus. Apoſtolꝰ adRoma. iij. Iuſticia dei ꝑ fidem. Et. v. c. Iuſtificati exfide. Ubi ſana fides nō eſt. nō poteſt eſſe iuſticia. quiaiuſtus ex fide viuit. Auguſtinꝰ. xxiiij. q. j. hec tria ꝑtinentia ad dignitatē ponit beatus Thomas in expoſitione primi tituli decretaliū. Credidit Abrahā deo ⁊reputatū eſt ei ad iuſticiā. ¶ Septimo facit exaudiriorōnes Iacobi .j. Poſtulet autē in fide nihil heſitansEt Marci. xj. Omnia q̄cunqꝫ orantes petitis credite.quia accipietis ⁊ fiet vobis. Exemplum in alexandromagno malo qͥ ex fide fecit cōiungi duos montes inſimul. vt non poſſent captiuati iſrahelite inde exire. vttangit glo. pͥmo ad Corinth̓. xiij. ſuꝑ illud fi habuersfidē. ¶ Octauo fidei aſſcribunt̉ miracula. pͣs. Omniaopera eius .ſ. miraculoſa in fide. Ad Hebre. xj. Per fidem obturauerūt ora leonum ⁊cͣ. acceperūt mulieresde reſurrectione mortuos ſuos. vt patet de filio Iude⁊ ſunamitis in. iij. ⁊. iiij. Regū. Et xp̄us. Sicut credidiſti: fiat tibi. Et Marci vltīo. Signa autē eos qͥ crediderunt hec ſequētur ⁊cͣ. ¶ Nono dat vitā. Abacuckij. Iuſtus meus ex fide viuit. Ad Gal̓. ij. Ꝙ nūc viuo.in fide viuo filij dei. vita ſcꝫ gr̄e poſtea vita glorie. Hūcetiā effectū ponit beatꝰ Tho. ſuꝑ primo titulo decretalium. Ioh̓. vj. Qui credit in eū habeat vitā eternā.habendo .ſ. fidē viuā .i. cū gratia q̄ inducit ad oꝑa bona. At ꝑ contrariū dicit Beda. Quicunqꝫ ab vnitate fidei quomodolibet ſeipſos ſegregāt. nec tales peccatorum vinculos abſolui. nec ianuā poſſunt regni celeſtis ingredi. xxiiij. q. j. Fides auteꝫ ſine operibꝰ mortua eſt Iaco. ij. Sicut animal quāto nobilius ē viuū.tanto abominabilius cū eſt mortuū. vt ptꝫ in homine.Ita quāto fides eſt nobilior cū eſt viua. tanto vituperabilior xp̄ianis ex fide mortua. et dignior maiori pena ꝓpter maiorē ingratitudinē. Exemplū in vitiſpatrum de beato Machario qui interrogauit Caluariam cadaueris pagani. Si in inferno erant alij inferiores ⁊cͣ.¶ De habitu fidei ⁊ eius quidditate. ¶ Capitulū. ij.E habitu fidei. Et pri-mo de diffinitione fidei ⁊ eius declaratōne.Apl̓s ad Heb̓. xj. ſic diffinit fidē. Que diffinitio ꝑfectiſſima ē. Fides eſt ſb̓a ſperandaꝝ reꝝ. argumentū nō apparentiū. In qͣ diffinitōe apl̓us tria tangit .ſ. fidei obiectū vel intuitū. obiecti vel p̄mij initiū.attingēdi modū. Primo tangit obiectū fidei. Cū dicit ſperandaꝝ reꝝ. Nā obiectū fidei eſt pͥma veritas.vt non viſa. qd̓ ꝑtinet ad rōnē rei ſperate. ẜm illud adRo. viij. Qd̓ non videmꝰ ſperamꝰ. Ueritatē aūt videre. eſt ipſam habere. Non autē ſperat aliquis qd̓ iamhabet. ſed ſpes eſt de eo quod nondū habet̉. ¶ Secundo tangit obiecti vel p̄mij initiū cum dicit fides ē ſubſtantia. Sicut primū em̄ in quolibet genere cōtinensin ſe alia v̓tute. dicit̉ eſſe ſubſtantia illorum. ſic fides.Nam prima inchoatio reꝝ ſperandaꝝ in nobis eſt ꝑaſſenſum fidei. que v̓tualiter continet in ſe omnes resſperandas. ¶ Tercio tangit modū attingendi obiectum cū dicit. argumentū nō apparentiū. Et diciturhic argumentū. vel firma inheſio intellectꝰ per fidemad veritatē non apparentē. vel coniunctio intellectꝰ:eo ꝙ intellectus credentis ex autoritate diuina cōuin-