¶ Titulus.VII.

a ſpirituſancto ꝓcedentes.Sunt autē ſeptē.§. j.beatitudines ſicut ſeptē ſunt dona ſpirituſſancti. Un̄Auguſtinꝰ de ſermone dn̄i in monte ſingulas beatitudines ſingulis attribuit donis. videlicet dono timorispaupertatē ſpiritus. qua quis ſe deo humiliat qͦ deijcitur ſuperbia. Dono pietatis mititatē ſeu manſuetudinem. Precipue em̄ ad manſuetudinē mouet reuerentia ad deuꝫ. que ꝑtinet ad pietatē. Nam pietas eſt deicultus ẜm Auguſtinū hac autē frangit̉ ira. Dono ſcientie attribuit̉ luctꝰ. quia ꝑ ſcientiā homo cognoſcitdefectus ſuoꝝ actuū. et rerū mundanaꝝ. vnde mouerihabet ad luctum. ẜm illud Eccleſiaſtes .j. Qui additſcientiaꝫ addit dolorem. hac aufertur auaritia. Donofortitudinis. eſuries ⁊ ſitis iuſticie. ad hanc em̄ p̄cipuemouet animi fortitudo .ſ. ad opera iuſticie exercēda. etnō deſiſtendū propter laborē. Et hac ꝓſternit̉ accidiaDono conſilij attribuit̉ miſericordia. quia ad miſerādum p̄cipue mouet conſiliū dei Dan̄. iiij. Placeat tibiconſiliū meum peccata tua elemoſynis redime ⁊cͣ. Ethac deuincit̉ inuidia que nō habet compaſſionē. Dono intellectus attribuitur mundicia cordis quo gulaabijcitur. que hebetat intellectuꝫ ꝓpter fumoſitatesDono ſapientie. piſcatio. hac occiditur luxuria quiaguſtata ſuauitate ſpūſſancti. quod fit per ſapientiamdeſipit omnis caro ẜm Bernardū. ¶ Ubi ſciendū. ꝙcū homo ꝑficiatur per vitā actiuā ⁊ contemplatiuamper quinqꝫ dona priora perficit̉ in actiua. et actus donorum ipſoꝝ quinqꝫ exprimunt̉ in ipſis meritis beatitudinū. vnde dicit̉. Beati pauperes. beati mites ⁊cͣ.hec em̄ ſignant actus. Sed ꝑ alia duo .ſ. intellectum ⁊ſapientiā perficit̉ in contēplatiua. Ea vero que pertinent ad contemplatiuā vitaꝫ vel ſunt perfecta beatitudo finalis. vel aliqua inchoatio eius. Et ideo nō penuntur ipſi actus cōtemplatiue. tanꝙͣ merita in ipſisbeatitudinibꝰ. ſꝫ tanqͣꝫ p̄mia dum dicit̉. Quoniā ipſideū videbunt quo ad pͥmū. ⁊ quoniā filij dei vocabuntur. quo ad ſecundū. in quibꝰ conſiſtit beatitudo. Ponuntur autē in ipſis duabꝰ beatitudinibꝰ tanqͣꝫ merita effectus vite actiue. quibꝰ homo diſponit̉ ad vitamcontēplatiuā ſcꝫ mundicia cordis qua ꝑficit̉ in ſeipſo⁊ pacificatio qua ꝑficitur quo ad ꝓximū. Quod autēponit̉ pro octaua beatitudine .ſ. beati qui ꝑſecutionēpatiunt̉ propter iuſticiā. quoniā ipſoꝝ eſt regnū celoꝝnō facit aliam diſtinctā de ꝑ ſe ab alijs. ſꝫ eſt ẜm Tho.vbi ſupͣ. quedā confirmatio et manifeſtatio omniump̄cedentium. Ex hoc em̄ ꝙ aliquis eſt firmatus in paupertate ⁊ mititate ⁊ alijs ſequentibꝰ. ꝓuenit ꝙ ab hisbonis propter nullā perſecutionē recedit. vnde octaua illa ꝑtinet ad ſeptē precedentes. Et perſecutioneꝫquidem patiunt̉ homines dupliciter. videlicet̓ vel abinfidelibus ⁊ tyrannis exteriorē vel a prauis fidelibusper publica mala. vt habet̉. vij. q. j. §. Eſt ⁊ aliud. Itēnon eſt contra p̄dicta. quod Lucas ſexto capitulo referēs beatitudines a xp̄o expreſſas. ponit tm̄ quatuorquia ẜm Thomā Matheus narrauit ſermonē domini factū in monte diſcipulis. vbi ſeptē expreſſit beatitudines quas Auguſtinꝰ attribuit donis. tanꝙͣ perfectioribus hominibꝰ. Lucas vero narrat aliū ſermonēfactū turbis in loco cāpeſtri. vnde beatitudines narrantur ab eo ẜm capacitatē turbarum. que ſolā voluptuoſam ⁊ temporaleꝫ beatitudinē nouerant. Undedominus ꝑ illas quatuor beatitudines expreſſas. excludit que ad predictā beatitudinē terrenā ꝑtinere videntur. quoꝝ primum eſt vt bene ſit homini ꝙͣtum adabundantiam bonoꝝ exterioruꝫ. quod excluditur perhoc qd̓ dicit beati pauperes. Secunduꝫ eſt vt bene ſithomini in cibis ⁊ potibus. quod excludit̉ cum diciturBeati qui ēſuritis. Terciū vt bene ſit ei qͣꝫtum ad cordis iocunditatē. quod tollitur cuꝫ dicitur. Beati qui

lugent. Quartū vt bene ſit ei qͣꝫtum ad exteriorē homiuum fauorē. quod aufertur cū ait. Beati eritis cuꝫvos oderint homines. Unde Ambroſius attribuithas virtutibus cardinalibus. Paupertatē dicit pertinere ad temperantiā que illecebroſa non querit eſuriem iuſticie. quia qui eſuriunt compatiunt̉ ⁊ compatiendo largiuntur. Fletum ad prudentiā cuius eſt flere occidua. Pati odium hominum. quo ſcilicet quisoditur ab alijs propter bonum. ad fortitudinem pertinet.Beatitudines autē .§. ij.ſeptē que ponunt̉ Math̓. v. conuenientiſſime enumerantur ẜm beatū Thomā pͥma ſecunde. q. lxix. Ad cuius euidentiā conſiderandū eſt. ꝙ tripliceꝫ beatitudinem aliqui poſuerunt. Quidā em̄ poſuerunt beatitudinē in vita voluptuoſa. Quidā in vita actiua. Quidam in vita contemplatiua. he autē beatitudines diuerſimode ſe habent ad beatitudinē futurā. cuius ſpedicimur hic beati. Nam beatitudo volūptuoſa. quiafalſa eſt ⁊ rōni cōtraria. impedimentū eſt future beatitudinis. Beatitudo v̓o actiue vite. eſt diſpoſitiua adbeatitudinē futurā. Beatitudo autē contēplatiua ſiſit perfecta. eſt ipſa beatitudo futura eſſentialiter. Sꝫſit imperfecta. eſt quedā inchoatio eius. Unde dominus ꝓpoſuit quaſdaꝫ beatitudines quaſi remouentesimpedimentū beatitudinis voluptuoſe. Conſiſtit em̄vita voluptuoſa in duobꝰ. Primo in affluentia bonorum exterioꝝ. que ſunt diuitie vel honores. a quibꝰ retrahitur homo per virtutē. ſic vt moderate eis vtaturPer donum autē excellentiori modo. vt ſcꝫ homo totaliter ea contemnat. Unde pͥma btatitudo poniturBeati pauperes ſpiritu. quod poteſt referri vel ad cōtemptum diuitiaꝝ. ⁊ ſic exponit̉ pauperes ſpiritu .i. voluntate. vl̓ ad contemptū honoꝝ quod fit per humilitatem. ⁊ ſic exponit̉ a Gregorio. pauperes ſpiritu .i. humiles. Secundo vita voluptuoſa conſiſtit in ſequēdoꝓprias paſſiones. ſiue iraſcibilis ſiue concupiſcibilisAſequela autem iraſcibilis retrahit virtus ne homoſuperfluat in eis. ẜm regulaꝫ rationis. Bonū autē excellentiori modo vt ſcꝫ homo ẜm voluntatē diuinamtotaliter ab eis trāquillus reddatur. Unde ſecundabeatitudo ponit̉. Beati mites. A ſequela aūt paſſionum concupiſcibilis retrahit virtus moderate hmōipaſſionibꝰ vtendo. Donū vero ſi neceſſe fuerit totalit̓eas abijtiendo. quinimmo ſi neceſſarium fuerit voluntarium luctum aſſumēdo. Unde tercia beatitudo eſtBeati qui lugent. Actiua vero vitā in his p̄cipue conſiſtit que proximis exhibemus. vel ſub rōne debiti velſub ratione ſpontanei beneficij. ⁊ ad primū quidē nosvirtus diſponit. vt ea que debemus ꝓximis non recuſemu̓s exhibere. quod pertinet ad iuſticiam. Donumautē ad hocipſum abundantiori quodam affectu nosinducit. vt ſicut feruenti deſiderio eſuriens et ſitienscapit cibum ⁊ potū. ſic feruenti deſiderio iuſticie opera impleamus. Unde quarta beatitudo ponit̉. Beati qui eſuriunt ⁊ ſitiunt iuſticiam. Circa vero ſpontanea dona nos perficit virtus. vt ſcilicet donemus quibus ratio dictat eſſe donandum. puta amicis. vel al̓snobis coniunctis. quod pertinet ad virtutem liberalitatis. Sed donum propter dei reuerentiam. ſolam neceſſitatem conſiderat in his quibus gratuita beneficia preſtat. Unde Luce. xiiij. dicitur. Cum facis prandium ⁊cͣ. noli vocare amicos ſed pauperes. quod proprie eſt miſereri. Et ideo quinta beatitudo ponitur.Beati miſericordes. Ea vero que ad vitam contemplatiuam pertinent. vel ſunt ipſa beatitudo finalis.vel aliqua inchoatio eius. Et ideo non ponuntur inbeatitudinibꝰ tanꝙͣ merita. ſꝫ p̄mia. ea .ſ. q̄ pertinēt adcontemplatiuam vitam. vt ſupra dictum eſt. Ponuntur aūt tanꝙͣ merita quedam ꝑtinentia ad actiuaꝫ vi-