¶ Titulus3.VII.

quā nō habent vel nō habebāt qui erāt in lymbo. velqui ſunt in purgatorio ⁊ qui viuūt in mūdo. Ergo expectabāt vel expectāt beatitudinē quā nō habebantvel nondū habet. et ꝑ ꝯn̄s habebāt ſpem qui erant inlymbo ⁊ hn̄t eam qui ſunt in purgatorio et fideles inmūdo. Scd̓a rō eſt talis ⁊ eſt cōfirmatio p̄cedētis. Sicut fides nō euacuat̉ vel tollit̉ niſi ꝑ id qd̓ videt vl̓ qd̓credit. ita ſpes non euacuat̉ niſi ẜm hͦ ꝙ aliquis actuhabet id qd̓ ſperauit. Sed illi qͥ erāt in lympo nō habebāt actu beatitudinē. nec illi qui ſūt in purgatoriovel etiā in mūdo habēt actu beatitudinem. de qua eſtſpes. ⁊ ideo ſpes eorū quā in hac vita habuerūt nō eſteuacuata. Tercia rō eſt talis. Illi qui app̄hendūt aliquid vel app̄hendebāt ſub rōne boni. ardui futuri etpoſſibilis. ſpem habebāt ⁊ hn̄t. ſꝫ oēs p̄dicti ſūt hmōiergo ⁊cͣ. Et ſi obijciat̉ in cōtrariū qꝛ ſpes ꝓcedit ex meritis. Sed illi qui erāt in lymbo nō erant in ſtatu merendi. Et ſil̓r qui nunc ſunt in purgatorio nō ſunt inſtatu merēdi. ergo nō videt̉ in eis eſſe ſpes. Rn̄deo. ꝙqͣꝫuis nunc nō ſint in ſtatu merendi tales .ſ. illi qui ſūtin purgatorio vel illi qui fuerūt in lymbo in ſtatu merendi. tn̄ prius in mūdo iſto meruerūt. Et ex illis meritis p̄cedētibꝰ ꝓcedit ſpes eorū Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xvijEt in. iij. ſenten. ¶ Eſt aūt ſpes vt eſt virtus in voluntate ſicut in ſubiecto. Qd̓ ſic ꝓbat̉. Anima non eſt capax dei niſi ẜm mentē. in qua eſt memoria. intelligētiaet volūtas. Ut pꝫ ꝑ Aug. in li. de tri. Spes aūt eſt virtus theologica habēs deū ꝓ obiecto. Et cum nō ſit neqꝫ in memoria. neqꝫ in intelligētia quo ad vim cognitiuam. ſequit̉ ꝙ ſit in voluntate ſicut in ſubiecto. Prohuius maiori declaratiōe ſciendū. ꝙ ꝑ actus habituscognoſcunt̉. Actus aūt ſpei eſt quidā motus appetitiue ꝑtis cum obiectū eius ſit bonum. Cum aūt ſit duplex appetitus in hoīe .ſ. appetitus ſenſitiuus. qui diuidit̉ in concupiſcibilē ⁊ iraſcibilē. Et appetitus intellectiuus qui dr̄ volūtas. Sil̓es aūt motus qui ſunt inappetitu inferiori cum paſſione. ſunt in appetitu ſuꝑiori ſine paſſione. Actus aūt virtutis ſpei non pōt ꝑtinere ad appetitū ſenſitiuū. qꝛ bonuꝫ qd̓ eſt obiectumprincipale huius virtutis nō eſt aliqd̓ bonū ſenſibileſed diuinū. Et ideo ſpes virtus nō eſt in appetitu inferiori ſenſitiuo. ſed ſuꝑiori appetitu q̄ dr̄ volūtas ſicutin ſubiecto. Sicut em̄ obiectū iraſcibilis eſt arduumſenſibile. qd̓ reſpicit ſpes ꝓut eſt paſſio. ita obiectumvirtutis ſpei eſt arduum intelligibile. vl̓ potius ſupraintellectu exiſtens. Non obſtat his. ꝙ ſpes habet certitudinem. vt ptꝫ ex diffinitōe eius. ⁊ certitudo ꝑtinetad intellectū nō voluntatem. Nam certitudo inuenitur in aliquo dupliciter .ſ. eſſentialiter et ꝑticipatiue.Eſſentialiter quidē reperit̉ in vi cognitiua. Participatiue auteꝫ in omni eo qd̓ mouet̉ a vi cognitiua adfinem ſuū infallibilē ẜm quē modū dr̄. ꝙ natura operat̉ certitudinaliter. tanqͣꝫ mota ab intellectu diuinocertitudinaliter mouente vnū qd̓qꝫ ad finem ſuū. Perhunc etiā modū virtutes morales certius arte dicunt̉oꝑari. inꝙͣtum ꝑ modum nature mouent̉ a rōne ad ſuos actus. Et ſic etiā ſpes cerritudinaliter tendit in finem ſuū qͣſi ꝑticipans certitudinē a fide. q̄ eſt in vi cognitiua Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xvij.De ipſa ſpe quo eſt.§. j.virtus theologica diſtincta ab alijs. Et de his q̄ hn̄texcitare ⁊ viuare actum eius. Ꝙ ſpes ſit virtus ſic declarat̉. Uirtus ẜm ph̓m in. ij. Ethi. diffinit̉. ꝙ eſt quebonum facit habentē ⁊ opus eius bonū reddit. Spesaūt facit actum hoīs bonum ⁊ hoīem bonū. Actus eīhoīs dr̄ bonus ꝑ hoc ꝙ attingit regulā vel menſuramꝓpriam: Propria aūt regula ſeu menſura actuum humanorū eſt duplex. Una eſt ꝓxima .ſ. rō qua menſurātur actus morales. Alia eſt ſuprema ⁊ excellentiſſimaſcꝫ deus. qua menſurant̉ actus virtutū theologicarū.

Per actum aūt ſpei attingit̉ ipſa regula ⁊ menſurs ſup̄ma q̄ potior eſt alia .ſ. rōne. inꝙͣtum .ſ. ſperamus aliquid vt poſſibile nobis ꝑ diuinum auxilium. Un̄ exqͦactus eius eſt bonus: ipſa eſt virtus. ¶ Ꝙ ſit theologica ptꝫ. qꝛ apl̓us. j. ad Coꝝ. xiij. cōnumerat eam cumalijs theologicis: dicens. Nunc manent fides. ſpes. etcharitas. Huius rō eſt. qꝛ virtus theologica dr̄ q̄ deuꝫhabꝫ ꝓ obiecto. ⁊ ꝓ fine. huius aūt ē ſpes. Obiectū em̄eius ⁊ finis eſt deus. Reſpicit em̄ deum vt cauſam efficientem inꝙͣtum eius auxilio innitit̉. Et ſicut vltimāfinalem cām inqͣtum in eius fruitiōe beatitudinē expectat. Et ſic patet ꝙ eſt theologica. Ꝙ ſit diſtincta aceteris theologicis ptꝫ ꝑ Greg. in. j. moral̓. dicēs hastres eſſe virtutes. Fidem .ſ. ſpem ⁊ charitatē. qd̓ ſic on̄dit̉. Uirtus aliqua dr̄ theologica ex hoc. ꝙ habet deūꝓ obiecto cui inheret. Poteſt aūt aliquis inherere alicui dupliciter. Uno modo ꝓpter ſeip̄m. Alio modo inꝙͣtum ex eo ad aliud deuenitur. Charitas auteꝫ facithoīem inherere deo ꝓpter ſeipſum voluntatē hoīs vniens deo ꝑ amoris affectum. Spes aūt ⁊ fides faciunthoīem deo inherere ſicut alicui principio. ex quo aliqͣnobis ꝓueniunt. De deo aūt ꝓuenit nobis. ⁊ cognitioveritatis. ⁊ adeptio bonitatis ꝑfecte. Fides igit̉ facitnos deo inherere. inqͣꝫtum eſt nobis principiū cognoſcendi veritatem. Credimus em̄ ea vera eſſe q̄ nobisdicunt̉ a deo. Spes aūt facit nos deo adherere. inqͣtūeſt nobis principiū bonitatis ꝑfecte. inꝙͣtum .ſ. ꝑ ſpemdiuino auxilio innitimur ad beatitudinē obtinendā⁊ ſic diuerſa rō obiecti qd̓ eſt deus. facit virtutes ipſaseſſe diuerſas. Facit ergo ſpes ꝑ actum ſuuꝫ tendere indeum. ſicut in quoddā bonū finale adipiſcēdū. ⁊ ſicutin quoddaꝫ adiutoriū efficax ſubueniendū Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. xvij.Si aūt querat vtrū .§. ij.liceat ſperare in hoīe vel in aliquo creato. Rndet be.Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ꝙ ſpes duo reſpicit .ſ. bonū qd̓ obtinere intendit. ⁊ auxiliū ꝑ qd̓ illud obtinet̉. Bonū quodquis ſperat obtinendū habet rōnem cāe finalis. Auxilium v̓o ꝑ qd̓ quis ſperat illud bonū obtinere. habetrōnem cāe efficiētis. In vtraqꝫ aūt cā inuenit̉ principale ⁊ ſecundariū. Principalis em̄ finis eſt finis vltimus. ſecūdarius aūt finis eſt bonū qd̓ ē ad fineꝫ. Sil̓rprincipalis cā agens eſt primū agens. ſecūdaria v̓o cāefficiēs eſt agēs ſecūdariū ſiue inſtrumētale. Spes at̄reſpicit beatitudinē ſicut finē vltimū. Diuinū v̓o auxiliū ſicut primā cām. inducentē in beatitudinem. Sicut ergo nō licꝫ ſperare aliqd̓ bonū ꝓpter beatitudinēſicut vltimū finē. ſed ſolū ſicut id qd̓ eſt ad finē beatitudinis ordinatū. ita etiā nō licꝫ ſperare de hoīe aliqͦvel de aliqua creatura. ſicut de prima cā mouēte in beatitudine. Licet aūt ſperare de aliqͦ hoīe vel creaturaſicut de agente ſecūdario ⁊ inſtrumētali. ꝑ qd̓ aliquisadiuuat̉. Et hͦ mō ad ſanctos cōuertimur et ab hoībꝰaliqua petimus. Et vituꝑant̉ illi de quibꝰ quis confidere nō pōt ad auxiliū ferendū. Iuxta illud Hiere. ix.Unuſquiſqꝫ a ꝓximo ſuo ſe cuſtodiat. ⁊ in om̄i fratreſuo nō habeat fidutiā ⁊cͣ.De actu ſpeidata .§. iij.ſunt p̄cepta in veteri teſtō. Iuxta illud psͣ. Speratein eo omnis cōgregatio ppl̓i. Et in pluribꝰ alijs locisNon aūt exp̄ſſe data ſunt in decalogo. Rō huius eſt.qꝛ ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxij. Preceptorum q̄ in ſacraſcriptura inueniunt̉. quedā ſunt p̄ambula legis. ⁊ quedam ſūt de ſubſtātia legis. Preambula quidē ad legēſunt illa. quibꝰ nō exiſtētibꝰ lex locū habere nō poſſethmōi aūt ſunt p̄cepta de actu fidei ⁊ de actu ſpei. qꝛactū fidei mens hoīs inclinat̉ vt recognoſcat auctorēlegis taleꝫ cui ſe ſubdere debet. Per ſpem v̓o p̄mij hōinducit̉ ad obſeruantiā p̄ceptorū. De ſubſtātia legis