¶ Titulus.VI.

amicicia aūt ē ad alteꝝ. Un̄ Grego. dicit. ꝙ charitasad minus ꝙͣ inter duos hr̄i non pōt. Cū aūt dilectio ⁊amor ſit boni. bonuꝫ autem ſit finis. vel id quod ē adfinē. conuenienter d̓ charitate duo precepta ſufficiūtUnū quo inducimur ad diligēdū deū ſicut finē. Aliud quo inducimur ad diligendū ꝓximū ꝓpter deū ſic̄ꝓpter finē. De dilectione ſui ⁊ corꝑis ſui. que etiā ſūtdiligēda. dicit Aug. ꝙ nulla fuerūt dāda p̄cepta. Etideo eſt. qꝛ quantūlibet qͥs excidat a veritate. remanertn̄ ſemꝑ ī eo dilectio ſui ⁊ corꝑis ſui. Sed modus diligēdi p̄cipiēdus erat homī vt .ſ. ſe ordinate diligeret etcorpus ſuū. quod fit ꝑ hoc ꝙ hō diligit deū et ꝓximū.Itē ꝙͣuis p̄cepta dent̉ d̓ actibꝰ v̓tutū. ⁊ charitas habeat plures actus. vicꝫ dilectio. gaudiū. pax. bn̄ficentia.tn̄ qꝛ primꝰ ⁊ principal̓ actus charitatis ē dilectio. ⁊ exeo cōſequunt̉ alij ſicut effectus ex cā. ideo ī p̄ceptis dilectōis includunt̉ p̄cepta. De alijs actibꝰ ex ea ꝓcedentibꝰ. ⁊ tn̄ ꝓpter tardiores inueniunt̉ de ſingulis explicita p̄cepta. De gaudio quidē ad Phil̓. iiij. Gaudete indn̄o ſemꝑ ⁊c̄. De pace ad Heb̓. vlt̓. Pacē ſequimī cumomnibus. De beneficentia ad Gal̓. vlt̓. Dū tempꝰ habemus operemur bonū ad omnes. De ſingulis etiā ꝑtibus beneficētie inueniunt̉ precepta in ſacra ſcriptura. vt patet intuenti. Item quia plus eſt operari bonū qͣꝫ vitare malū. ideo in p̄ceptis affirmatiuis ꝑ queprecipit̉ facere bonū. vt diligere. gaudere. benefacere.pacē habere includūt̉. Precepta negatiua quibꝰ ꝓhibet̉ malū facere. vt non odire. nō accidiari. nō inuidere. non diſcordare. nō ſcādalizare. Et tn̄ inueniunt̉ explicita p̄cepta data ꝯtra hm̄oi vicia oppoſita charitati. Nā contra odiū dr̄ Leuit̓. xix. Nō oderis. fratrē tuum ī corde tuo. Contra accidiā dr̄ Eccͣi. vj. Nō accidieris ī vinculis eius. Cōtra inuidiā dr̄ ad Gal̓. vj. Nōefficiamur inanis glorie cupidi inuicē ꝓuocantes inuicē inuidentes. Contra diſcordiā j. Coꝝ. j. Idipſuꝫdicatis om̄s. ⁊ nō ſint ī vobis ſciſmata. Contra ſcādalū Ro. xiiij. Nō ponatis ſcādalū vel offendiculū. Etde dictis pctīs hēs ſupra in. ij. par. De actibꝰ v̓o charitatis in ſequentibꝰ capitulis.Declarato preceptiᵐ. §. iij.de dilectōe dei ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xliiij. ar. iiij. Hocp̄ceptū inuenit̉ diuerſimode traditū ī diuſis locꝭ. NāDeutro .vj. ponunt̉ tria .ſ. Diliges dn̄m deū tuuꝫ ex toto corde tuo. ⁊ ex tota aīa tua. ⁊ ex tota fortitudīe tuaMath̓. xxij. Ponūt̉ duo hoꝝ .ſ. ex toto corde. ⁊ ex totaaīa. ⁊ omittit̉ ex tota fortitudine. ſed addit̉ ex tota mēte. Sed Mar. xij. Ponunt̉ quatuor .ſ. ex toto corde. extota mente. ex tota anima. ex tota virtute. que eſt ideꝫcū fortitudine. Hec etiā quatuor tangunt̉ Luce. x. Nāloco fortitudinis ſeu virtutis ponitur ex omnibus viribus tuis. Et ideo horum quatuor eſt ratio aſſignāda. ¶ Prima expoſitio ē igit̉ conſiderāda ꝙ dilectō ēactus volūtatis que ſignat ꝑ cor. Nā ſicut cor corꝑaleeſt principiū omniū corꝑalium motuū. ita etiā voluntas. ⁊ maxime qͣꝫtuꝫ ad intentionē finis vltimi. quodeſt obiectum charitatis: eſt principiū omniū ſpiritualium motuū. Tria autē ſūt principia actuū que mouētur a voluntate .ſ. intellectus qui ſignatur ꝑ mentēUis appetitiua īferior que ſignatur ꝑ animā. Et visexecutiua exterior. que ſignatur ꝑ fortitudinē ſeu virtutē ſeu vires. Precipitur ergo nobis vt tota intentionoſtra feratur in deū. quod eſt ex toto corde. Et ꝙ intellectus noſter ſubdatur deo. quod eſt ex tota menteEt ꝙ appetitus noſter reguletur ẜm deum. quod ē extota anima. Et ꝙ exterior actꝰ noſter obediat deo. qd̓eſt ex tota fortitudine. vel virtute vel viribus. Alia expoſitio. quidam dicūt. Ex toto corde .i. intellectu. anima. id eſt voluntate. mente .i. memoria. Tercia expoſitio. ẜm Grego. niſenū. Per cor ſignatur anima vegetabilis. Per animam ſenſitiua anima. Per mentē me

moria. quia hoc ꝙ nutrimur. ſentimus et intelligimus. debemus in deum referre. ¶ De hoc quod dicitur ex tota voluntate. Pro huiuſmodi declaratōe nota ẜm Tho. vbi ſupra. ꝙ precepta dantur de actibusvirtutum. Requiritur autem ad actum virtutis nonſolum ꝙ cadat ſuper debitam materiā. ſed etiam ꝙ veſtiatur debitis circumſtantijs quibus ſit ꝓportionatus tali materie. Deus autem eſt diligendꝰ ſicut finisvltimus. ad quē omnia ſunt referenda. et ideo totalitas quedā fuit deſignanda. circa hoc preceptum de dilectione dei ad hoc innuendū. Dupliciter autem contingit diligere deum ex toto corde. Uno modo ī actuvt .ſ. totum cor hominis ſemꝑ actualiter feratur in deum. ⁊ iſta eſt perfectio patrie. Alio modo vt habitualiter totum cor hominis in deum feratur. ita ſcꝫ ꝙ nihil contra dei dilectionem cor hominis recipiat. ⁊ heceſt perfectio vie. cui non contrariatur peccatum veniale. quia non tollit habitum charitatis. cum non tendit in oppoſitum obiectum. ſed ſolum impedit charitatis vſum. Scd̓m primū modum impletur illud preceptum perfecte. ꝑ ſecundū modum impletur imperfecte. Dicitur em̄ tunc perfecte impleri preceptū. quādo peruenitur ad finem quem intendit precipiēs. Imperfecte autem quando etſi non peruenitur ad finemprecipientis. non tamen receditur ab ordine ad fineꝫSicut ſi dux precipiat militibus vt pugnent. Ille ꝑfecte implet id preceptum qui pugnando hoſtem vincit quod dux intendit. Imperfecte autem cuius pugna ad victoriam non attingit. Nō tamen cōtra diſciplinam militarem agit. Intendit autem deus ꝑ hocpreceptum vt ꝑfecte homo deo vniatur quod erit ī patria. Et ideo tunc perfecte implebit̉. hic auteꝫ imperfecte. Tanto autem perfectius. quātomagis accedit̉per ſimilitudinem ad ꝑfectionem patrie. Unde Hieronymus. Charitas in quibuſdam eſt ꝑfecta. in quibuſdam imꝑfecta. perfectiſſima autem in hac vita haberi nō poteſt. ¶ Quomodo deꝰ diligitur ex toto corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ ex tota mēte vel virtute. Bernardus. Diſce o xp̄iane a xp̄o quemadmodū diligas xp̄m.Diſce amare fortiter. dulciter. et prudenter. Dulciterne illecti. Prudenter ne decepti. Fortiter ne dep̄ſſi abamore domini auertamur. Hoc eſt amare ex toto corde. et ex tota anima. et ex tota fortitudine vel virtuteDulciter amat ait idem. cum chriſto paſſo compatit̉.compungitur ⁊ cōmouetur. Sapienter ſeu prudenterqui ab eccleſiaſtici ſenſus puritate nulla deuiat veriſimilitudine. ⁊ qui diſcretionis metam. nulla ſuperſtition vel leuitate. vel ſpiritus feruentioris vehementiadeſerit. Amor fortis eſt. cum nulla vi laborum. vel tormentorum. vel etiam metu mortis iuſticia deſeritur.Iteꝫ ex ſumma virtutū Guil. poſſunt illa tria ad tresvires anime referri. Cor ad iraſcibilē. qꝛ in corde magnanimitas. Anima ad cōcupiſcibilē. quia eius ē velle. Mens ad rationalem. quia eius ē meditari. Totisergo his tribus viribus deū amat. cuꝫ vis rationalisa deo ſolo deſiderat illuminari. et ab eo ſolo poſſe ſe ſapientē fieri credit. cū vis concupiſcibilis reputat deuꝫgladiū ſuum. ⁊ in illo ſolo gaudere querit. Et cuꝫ visiraſcibilis in illo ſolo gloriari deſiderat. aliā gloriamcontemnens. ¶ Item Guil. vbi ſupra. Ex toto cordediligit deū .i. intellectu. qui intellectum ſuum in obſequium xp̄i captiuat. ⁊ qui ſtudium ſuum chriſto dat.⁊ qui ad viſionē dei toto deſiderio anhelat. Primumid eſt captiuare intellectum ſuum. de quo ait apl̓s. ij.ad Corin. x. In captiuitate redigentes omnē intellectum in obſequiuꝫ chriſti. Fit tripliciter iſta captiuatio. Primo vt in his q̄ ſūt fidei deo obediamus. Hylarius. Soli deo de ſe credendum eſt. qui ſe ſolum nouit.Secundo vt male de nobis ⁊ bene de ꝓximis ſentiamꝰ⁊ circa noſmetipſos intendētes. ab alijs oculos auertamus. Seneca. Quod hoīes libēter faciūt d̓ alijs de