¶ Titulus.V.
Un̄ dr̄ Ecc̄s. iiij. Ue ſoli qꝛ ſi ceciderit nō hꝫ ſubleuātē. Et amicus dr̄ oculus amici et oculo priuatus dr̄ orbatus: ita qͥ ſine amico eſt dr̄ viduatus ẜm ph̓m in. ij.rhetoricoꝝ. Un̄ ⁊ Caſſiodorus dicit ī quadā epl̓a. Sine amicis oīs cogitatio eſſet tediū. omīs oꝑato labor.oīs terra ꝑegrinatio. oīs vitā tormētū: ſine qͦꝝ ſolatioviuere eſſꝫ mori. ¶ Diſſoluit̉ āt amicitia ꝓpter qͣtuorrōes. Primo ꝓpter finis defectionē. Scd̓o ꝓpter amoris ſimulationū. Tercio ꝓpter criminis cōmiſſionemQuarto ꝓpter v̓tutis ꝑfectionē. Ꝙͣtū ad primū diſſoluit̉ amicitia ꝓpter finis defectionē. Cū em̄ omīs amicitia ꝓpter aliquē finē ꝯͣhat̉. deficiente fine. ceſſat et diſſoluit̉ amicitia: ⁊ p̄cipue ad eos qͥ ſunt amici ꝓpter vtile vel delectabile. Cuius rō eſt. qꝛ cū qͥdā diligunt hecduo vtile ⁊ delectabile in ꝑſonis. nō ꝑſonas hoīm ꝓpt̓ſeip̄os. iō deficiēte vtilitate ⁊ delectatiōe. rōnabile ē ꝙdeficiat amicitia. ¶ Scd̓a rō qͣre diſſoluit̉ amicitia ēꝓpter amoris ſimulationē. Sūt em̄ plures dr̄ie amicitie .ſ. vtil̓. delectabil̓. ⁊ honeſti. Un̄ p̄t ꝯtinge̓. ꝙ nō ẜmvnā ſpēm amicitie ſint aliqͥ amici ꝯiūcti. ⁊ tn̄ extimāt̉veri amici eē .ſ. ꝑꝑ v̓tutē. cū tn̄ vnꝰ eoꝝ non ꝑꝑ v̓tutē ſꝫꝓpter vtile vel delectabile ſit amicꝰ. ⁊ ꝑ hoc ſoluit̉ amicitia. qꝛ ꝯͣriat̉ fictio amicitie vere. Tamen in hoc cāuita eſt ꝓcedendū. qꝛ ſi ille qͥ ſe extimat amari ab alio ꝓpter virtutē decipiat̉ ex ſeipſo. ita ꝙ qͥ eum amat nihiloperet̉ ad hmōi deceptiōꝫ: puta qꝛ ſigna exprimat īhoneſtatis ⁊ turpitudīs. Ille qͥ deceptus eſt. debet cauſari ꝯtra ſeip̄m .i. accuſare ſeip̄m: puta qn̄ ſigna inhoneſtatis exprimit ⁊ non cauet̉. Si autē ſimuiatione eiusdeceptus fuit. qꝛ talia ſigna turpitudinis nō exprimebat. ſꝫ intendebat: tūc iuſtū eſt ꝙ accuſet decipiētē. ml̓tomagis ꝙͣ eos qui falſificāt numiſmata inqͣꝫtum peccatū decipientis eſt ꝯtra virtutē. que honorabilior eſtpecunia. Et qͣꝫuis amicitia honeſti ad eos haberi nonpoſſit. quoꝝ oꝑatiōes exꝑti nō ſumus tn̄ amicitia queeſt ꝑ experimentū. nō hꝫ ꝑfectionem ſui ſed quādā inchoationē que eſt ex beniuolētia ꝓpter relatiōes aliorū. vel ex ꝯcordia. quia videtur ſimilis naturalit̓ ī moribꝰ. Un̄ ꝙͣcito occurrit ꝯtrariū reſcindit̉. ¶ Tercō diſſoluitur amicitia ꝓpter criminis ꝯmiſſionē. Si enimaliquis acceptet aliquē ad ſuā amicitiā vt bonū et iuſtū. poſtea fiat malus: ita ꝙ malitia eius manifeſte videat̉ alio ꝑmanente in bonitate. diſſoluit̉ talis amicitia: huius rō ē. qꝛ virtuoſo nō pōt eſſe amabile quodcūqꝫ malū: ſꝫ ſolū bonū honeſtū. vn̄ cū omne amabile ſitbonū. nō oportet nec eſt decens. ꝙ ꝟtuoſus amet malū hoīem. ſicut nō eſt decens aſſimilari prauo. Amicꝰem̄ amico ſuo eſt ſil̓is. Un̄ inter bonū ⁊ malū hoīem n̄p̄t diu amicitia ꝯſeruari. niſi ſit ibi aliqua ſimilitudomalicie. Ponit tn̄ ph̓s duo documenta circa diſſolutionē amicitie. inter eū qͥ ꝑmanſit bonus ⁊ eū qͥ effectuseſt malus. Primū eſt. ꝙ ſi ille qͥ effectus eſt malus ē incorrigibilis ꝓpter habundātiaꝫ malitie. ita ꝙ defaciliad ſtatū v̓tutis redire nō poſſit: tūc a tali amicitia recedere debet. Si aūt eſt ſanabilis ⁊ reducibilis ad virtutē. eſt ei auxiliū ferendū ad recuꝑandum bonos mores. magiſqͣꝫ ad recuꝑandū pecuniā amiſſam: ꝙͣto v̓tusē melior ⁊ eſſentialior amicitie qͣꝫ pecunia. Secūdumdocumentū eſt ꝙ his qͥ in p̄teritū fuerūt amici. magꝭ ſeoꝫ exhibere gratioſū qͣꝫ extraneis. niſi in vno caſu .i. qn̄habundās et incorrigibilis malicia. fuit cā diſſolutionis amicitie. Tunc em̄ qͣꝫtoplus fuit amicus tātomagis extimādus eſt hoſtis ⁊ euitandus. ¶ Quarta ratio diſſolutiōis amicitie eſt ꝓpter virturis ꝑfectioneꝫSi em̄ vnus amicoꝝ ꝑmaneat in eodē ſtatu. Alius autem fiat multū excellentior in virtute. tunc nō pōt int̓tales ꝑmanere amicitia. Et rō hꝰ eſt. qꝛ ad amicitiamꝑtinet ꝯuiuere adinuicē. ita ꝙ eadē placeant ⁊ de eiſdēgaudeāt ⁊ triſtent̉. Cū aūt ꝑ noͣbilē diſtantiā virtutisnō eadē placeāt bono ⁊ optimo: iō nō p̄t diu manē int̓tales amicitia ⁊ ꝯuinere vt amici ꝑfecti. Patet etiaꝫ hͦ
ex ſimilitudine: puta ex amicitijs que ꝯtrahūt̉ in puericia. Si em̄ vnus eoꝝ ꝑmaneat puer ẜm mētē. aliꝰ autem ꝓficiat ẜm virtute ⁊ fiat optimus: nō ꝑmanet int̓illos amicitia. puer em̄ mēte malus eſt. Un̄ Sen̄. Ibiincipis eſſe maius. vbi deſinis fieri melior Rayneriusex dictis btī Tho. ⁊ alh̓. ſuꝑ li. ethicoꝝ.Quatum ad terci .§. iij.um .ſ. de ſagacitate ꝯſeruationis amicitie. Sciendū. ꝙad ꝯſeruationē eius quatuor requirūtur. Primo ꝑmanentia in habitu. Scd̓o ꝯuenientia in affectu. Tercioreſidentia in ꝯuictu. Quarto correſpondētia ī affectu¶ Ꝙtū ad primū .ſ. ꝙ ꝑmanentia in habitu .ſ. v̓tutisrequiratur ad ꝯſeruationē vere amicitie. ſic ꝓbatur.Manente cā manet effectus. ſꝫ cā ⁊ obiectū vere amicitie eſt virtus. qꝛ ſimpliciter nihil eſt amabile niſi bonūhoneſtū: ergo manente virtute manet amicitia vera.Confirmatur hͦ idē tali rōne. Actus vere amicitie eſtſimpl̓r ligare ⁊ ꝯgregare .ſ. aīos amicoꝝ adinuicē. Sꝫvtus ſeu bonū honeſtū qd̓ ē bonū ſimpl̓r eſt qd̓ ſimpl̓rligat. nō aūt vtile vel delectabile. ſed tm̄ ẜm qͥd. Namamicitia vtilis ⁊ delectabilis degenerat in ꝯcupiſcentiam quādā. qua aliquis motū amoris quo ad aliū fert̉reflectit in ſeip̄m. ſꝫ virtutes ſeu bonū honeſtū eſt vīculū ligans ſimpl̓r. eo ꝙ motus amicitie vere que eſt propter v̓tutē. ſiſtit in amato dum diligitur ꝓpter illd̓ qd̓eſt ꝑſonaliter in eo .ſ. ꝑ virtutēr nō ꝓpter aliud. Et iōmanente virtute in vtroqꝫ amicoꝝ ꝯſeruatur amicitia¶ Secundū quod requiritur ad ꝯſeruationē amicitieeſt ꝯuenientia in affectu. Eſt em̄ amicoꝝ vnū cor ⁊ vnaaīa. Un̄ dr̄ de primis xp̄icolis qͥ habebat ꝑfectā amicitiam adinuicē. Multitudinis credētiū erat cor vnū etaīa vna in dn̄o. Act. iiij. ⁊ ẜm tulliū. Amicoꝝ eſt idē velle et nolle: ⁊ ideo oportet ꝙ de eiſdē gaudeāt ⁊ triſtent̉ẜm illud ad Ro. xij. Gaudere cū gaudētibꝰ. flere cū flētibꝰ idip̄m inuicē ſentientes. Hoc aūt ꝓuenit ex ſimilitudine virtutis vel bonitatis. q̄ eſt inter bonū ⁊ bonū.virtuoſū ⁊ virtuoſū. Talis aūt ꝯuenientia que eſt cauſa gaudij ꝓpter ſimilitudinē. nō eſt int̓ bonū et optimū⁊ multominus inter bonū ex malū. nec etiā int̓ malū ⁊malū. Nō em̄ ex malo pctī pōt eſſe veꝝ gaudiū. ſꝫ fātaſticum et ſenſuale: et ſic etiā amicitia. Sicut facti ſuntamici herodes ⁊ pylatus conuenientes in malo paſſionis xp̄i. et dr̄ Luc. xxij. ¶ Terciū quod requirit̉ ad conſeruationem amicitie eſt reſidentia in conuictu. Namdiſtantia bonitatis. dignitatis et localitatis. impeditamicitiā. Cuius rō eſt. qꝛ conuiuere adinuicem cōſeruat amicitiā: ſꝫ diſtātia illoꝝ triū impedit conuiuē adinuicē. Malꝰ āt ſi q̄rat ꝯuiuere alijs. ⁊ ꝯuiuat hͦ nō fac̄vt ꝯuiuat alijs: ſꝫ vt fugiat ꝯuinē ſecū ⁊ vt ponat̉ exͣ ſe.qꝛ ī ſe nō repꝑit bonuꝫ virtutis vn̄ delectari poſſit. ſedmalū peccati ꝑ ꝯſcīam remordētē. ⁊ iō vt fugiat illamtriſticiā querit alijs ꝯuiuere. vn̄ nec ad ſe nec ad alioshꝫ verā amicitiā. Un̄ p̄s. Qui diligit iniquitatem ⁊cͣ.Inter illos etiā qui ſunt in ſupremo gradu v̓tutis veldignitatis. vt eos qui ſunt in infimo gradu vt inter reges ⁊ viles perſonas. inter ſapientiſſimos et ſimplicesnō pōt eſſe ſeu ꝯſeruari amicitia. quia equalitas requiritur ad amicitiā circa actum amicitie .ſ. in conueniendo ⁊ cooꝑando. ibi aūt eſt nimia inequalitas et diſtantia. Diſtantia aūt multa locoꝝ. amicitiam quidē ciuilem ſoluit. Et hoc qn̄ eſt ſine ſpe omnino iterate congregationis adinuicē ⁊ cooꝑationis. Cuius ratio eſt.qꝛ ſubtractis ſpeciebꝰ prioris amicitie a ſenſibꝰ ⁊ cogitatione que erant fomenta amicitie. ⁊ ſuꝑuenientibusalijs fantaſmatibꝰ alioꝝ amicoꝝ in er quos conuiuit̉diſſoluitur amicitia prior ꝙͣtum ad habitū ⁊ oꝑatiōeꝫexteriorem. Un̄ ph̓s dicit. ꝙ nimia diſtantia amicitiecauſat obliuionē. Sed ſi diſtantia locoꝝ ſit cū ſpe it erate congregationis impedit quidem amicitiā ꝙͣtumad oꝑationē exteriorē tm̄: ſed nō ꝙͣtum ad habitū: qͥa