Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
57r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.

ſpes et intētio reuidēdi amicū ꝑmittit deleri habi amicitie prioris. Amicitia aūt ꝑfecta ſpūalis .ſ. charitatis ꝓpter diſtātiam locoꝝ ſoluit̉. Un̄ hiero. adpaul̓. in ꝓlogo biblie. Illa eſt vera neceſſitudo .i. amicitia xp̄i glutinio copulata. quā p̄ſentia tm̄ corpo. palpās ſubdola adulatio: ſꝫ dei timor ſcripturaꝝ ſtudia ſibi cōciliāt. Quarto et vltimo requirit̉ad cōſeruatōꝫ amicitie correſpōdentia in effectu.em̄ amicitia eſt ad ſeip̄m. ſed ad alterū. oꝑtet vnusamicoꝝ impēdat alteri ea ſunt rōne amicitie ęcōuerſo. Et amicitia ſicut iuſticia equale reſpiciatcōſiſtat ī equalitate ē tn̄ triplex equalitas. Prima ẜmquātitatē qd̓ ꝑtinet ad iuſticiā cōmutatiua. ſeruat̉ īamicitia vtili vel delectabili vt .ſ. tātū retribuat̉ quan dedit amicus. Scd̓a eqͣlitas attēdit̉ ẜm ꝓportionē. ꝯſiſtit ī iuſticia diſtributīa ī amicitia. vt .ſ. meliorplꝰ amet̉ ꝙͣ amet. ſic̄ et maior honor dignitas dat̉ meliori. Tercia eſt equalitas reputatiōis ſic ī multis recōpenſatiōibꝰ amicoꝝ eſt .ſ. amicitia ẜm reputationē.ſicut verbigr̄a. Cuꝫ ſuꝑior amat inferiorē ꝓpt̓ honorē inferior ſuꝑiorē ꝓpter vtile. ibi ē equalitas ẜm reputationē. qꝛ quātū īferior reputat ſibi lucrū amari a ſuperiori. tātū ſuꝑior reputat ſibi honorē amari ab inferiori. Que aūt vnus amicoꝝ debeat alteri impendereoꝑa. hēs in. §. ſequēti. Dicit aūt clemēs grecoꝝ quidāſapientiſſimus. Amicoꝝ debere eſſe oīa cōmunia. xij.q. j. dilectiſſimis. Raynerius pꝰ tho. albertū ſuper libro ethicoꝝPreter predicta .§. iiij.circa amicitiā cōſiderāda ſint tria diligēter ad intelligēdū verā amicitiā. primo diffinitiōis cōtinētia ītegralis. Scd̓o delectationis cōueniētia ſpālis. Terciooꝑationis euidētia virtualis. Ꝙͣtū ad primuꝫ .ſ. dediffinitiōe amicitie ſciendū. ex areſto. dictis in. viij.ethi. ſic p̄t diffiniri. Amicitia eſt beniuolentia mutua latēs rōne boni. Ex quibꝰ verbis quatuor elici pn̄tintegrantia amicitiā .ſ. dilectio. redamatio. oſtenſio.intentio. Et primū .ſ. dilectio ſeu amor requirit̉. Naꝫamor eſt cuiuſcunqꝫ obiecti. ſed determinati: qd̓ eſtbonuꝫ. Unuſquiſqꝫ em̄ videt̉ amare vel qd̓ eſt bonumſimpliciter. vel quod eſt apparēs bonū .ſ. quod ſibi videtur bonū: ſed hoc ſufficit ad amicitia. ſed reqͥrit̉.Et ſcd̓m .ſ. redamatio. vt .ſ. amans ametur ab amato.Nam amicitia requirit quādā viciſſitudineꝫ ſeu commutationē amoris ẜm ꝓportionem. Unde ſi aliquisamet aliquē et non reamēt̉. erit amor non amicitia. ſic̄cum amat vinū hmōi. etiā aliquis amet aliū propter aliquam ſuā vtilitatem. et non ꝓpter ſeip̄m .i. ꝓpt̓bonū ip̄ius amati. eſt amor ꝯcupiſcentie non amicitieTercio requiritur oſtenſio amicitie ſigna exterioramanifeſtata. ita amici non lateāt ſeinuicē. ſꝫ vnuscognoſcat alteꝝ. et ſciat ſe amari ab altero: multi eniꝫſunt beniuoli ad eos quos nunꝙͣ viderūt. inqͣꝫtum extimant eos iuſtos. Tales et ſi ſint beniuoli redamatione. tn̄ pn̄t dici ꝓprie amici. cum lateāt ad ſeinuicem. Requirit̉ vltimo finis amoris .ſ. rōne alicuiꝰ boni. Et cum bonū ſit triplex .ſ. vtile delectabile. honeſtum. ſolum amicitia que fundat̉ ī honeſto .i. amat̉amicus rōne boni virtutis que eſt in eo. eſt vera ꝑfecta ſtabilis amicitia. Nam alie cito ſoluunt̉ .ſ. deficit delectatio vt in amore libidinoſo. Uel cum deficitvtilitas vt in amore ſeu amicitia alicuius ꝓpter tēporalia bona. Un̄ Seneca. Sicut mel muſce. formice grana. cadauera lupi. ſic iſta turba amicoꝝ p̄dam ſequit̉.ſed virtute permanente in amico ſemꝑ durat amicitia Et notandum ꝙͣtum ad oſtenſionem amicitie ſigna amicus quatuor debet ſeruare erga amicū ſuū.Primo debet eum ꝓmpte ad ſua bona vocare. Huius eſt. quia cum amicus ſciat alium amicū ſuum de ſuis bonis gaudere delectari. hoc et ſit delectabile: oꝫ

cito vocet amicū ad ꝓſpera ſua et ei communicet eaOportet em̄ bonus amicus et bonus cito benefaciat amico indigēti. Un̄ ꝓuer. iij. Ne dicas amico tuovade et reuertere cras cum ſtatim poſſis dare. ꝓuervj. Diſcurre feſtina ſuſcita amicū tuū. Secundo amicus qui eſt in bonis fortunijs. i ꝓſperitate. debꝫ cōmunicare bona ſua amico qui eſt in neceſſitate: nec dꝫ expectare amicus requirat eum de ſeruitio. ſciat indigentiā eius ne ille habeat erubeſcere ī petēdo. Tercius amicus ſi qua mala ei eueniunt. debet tarde nūciare amico ſuo. Ratio huius eſt. qꝛ amicus vult contriſtari amicum ſuū. ꝯſiderat aūt amicus audita aduerſitate ſua ille ꝯtriſtabit̉. Patet etiā ſimilitudinem. quia illi qui ſunt virilis animi ẜm naturā perfectam virtutē. fugiunt ſint amici ſui ſecū in triſticijsEt niſi ſit triſticia ita magna excedat vires ſuas. nl̓lo modo ſuſtinet condoleat ſibi quia cum ipſe ſitploratiuus. non delectatur aliquis comploret ſibi. ſꝫmuliebres hoīes gaudent in hoc vt triſticiā ſint alijſecum anguſtiati. Quarto amicus qui eſt in aduerſitate. ſi petat auxilium ab amico qui eſt in ꝓſperitate:debet iſta ſeruare. Primo vt ſit tardus in nunciandoei ſua aduerſa. quia cauere debet triſtari ip̄m. Secūdodebet eſſe verecundus in petendo ab eo auxiliū et hocne in petendo reddat ſe oneroſum et importunū. Tercio debꝫ eſſe diſcretus in vocando ad in fortunia amicum auxilio. qꝛ ſi eſt leue infortuniū muliebre eſtvocet amicū ad iuuādū. ſe ſufficiat ſibi ꝓuidē.Si aūt eſt infortuniū excedēs vires etiā alioꝝ ita iuuare pn̄t ne tūc dꝫ amicos ad hoc vocare. ſꝫ ſi eſt magna aduerſitas eos iuuari p̄t. Raynerius pꝰ Tho. Albertum.Secundum cōſide .§. v.rādū circa amicitiā eſt amatōis ꝯuenientia ſpāl̓. Multi em̄ vident̉ velle amari potius ꝙͣ amare. credentesv̓tus amicitie magis ꝯſiſtat ī amari qͣꝫ ī amare. Cuiusſignū eſt multi ſunt amatores adulatiōis. amantesvt adulet̉ eis. tn̄ qꝛ amari ꝓpinquū eſſe videt̉ honorari. qd̓ plus appetit̉ qͣꝫ honorare. Sed amicitia magꝭꝯſiſtit in amare ꝙͣ amari oſtenditur rōnibꝰ ſimilitudinibꝰ auctoritatibꝰ. Sex aūt rōnibꝰ ꝓbatur magisꝓprium amicitie eſt amare qͣꝫ amari. et primo rationecognitionis. nobilius ſit ſcire qͣꝫ credē. amamus aliquē ſcimus ſed amemur credimus ſcimꝰcertitudinaliter. ergo ꝑfectius eſt amare ꝙͣ amari. Secundo rōne oꝑationis. Nobilius eſt em̄ bene agere ſeuoꝑari qͣꝫ ſibi bn̄ agi: ſꝫ amare eſt beneface̓. qꝛ amicus eſtoperatiuus bonoꝝ ad amicū ꝓpter illū. Amari aūt ēbn̄ pati. ⁊c̄. Tercio rōne cōmendatiōis. Uidemꝰ em̄ amici laudant̉ ex hoc amāt. non ex hoc amant̉ab alijs. Quarto rōne virtutis. Unuſquiſqꝫ em̄ laudatur ꝓpter ꝓpriā virtutē. Amare aūt alios eſt ꝓpriev̓tutis. Amari v̓o ab alijs ē v̓tutis aliene. Quinto ratione obligationis. Melius eſt em̄ alij obligent̉ nob̓ꝙͣ nos eis. ſꝫ alios amamus eos obligamus nob̓.amamur ab alijs ip̄is obligamur. ergo ⁊c̄. Sexto rōnepremiationis. Illud eniꝫ quo meremur premiamureſt melius eo quo non premiamur. ſed amando .ſ. rectemeremur p̄miamur. In hoc aūt amamur ab alijs eſt ibi meritum. vnde nec p̄miū noſtrum. ſed alioꝝ:eoꝝ .ſ. a quibꝰ amamur debite. Nam matres quarumamor eſt vehemēs ad filios. magis gaudēt et delectantur ament filios ſuos. ꝙͣ amentur ab eis. Quedamem̄ matres dant filios nutricibꝰ ad nutriendum. ſciētes eos eſſe filios amant eos. non tn̄ multum curāt velquerunt reamētur ab eis. quia nec eas reamare poſſunt. cum adhuc neſciant illas eſſe ſuas matres. Tercio hoc idem oſtenditur auctoritate. dicit em̄ Aug. ī li.de cathecizādis rudibꝰ. Nulla maior ꝓuocatō ad amorem. ꝙͣ preuenire amando. Nullus eſt em̄ tāfere men-