¶ CapitulumLR.

¶ Capitulumcitiā ꝓpter virtutē acquirēdā. iſtud ꝓbat̉ ſic. Unicuiqꝫ eſt neceſſariū hr̄e virtutē. ſicut eſt neceſſariū eſſe bonum: qꝛ virtus ē ẜm ph̓m que bonū facit hn̄tē. et opuseius bonū reddit. Sed amicitia eſt virtus et pars iuſticie virtutis. Quod pꝫ: quia virtus moralis cōſiſtitimmediate ẜm rōnem. ⁊ hoc habet amicitia. Nā in cōmuni ꝯuerſatōe hoīm in factis ⁊ dictis ſe hꝫ ad vnum/quēqꝫ ſicut decet vt ſupradictū ē. Eſt etiā amicitia annexa iuſticie. ſicut virtus ſecundaria principali. Namreddit vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt non qͥdē ex debito legali qd̓facit iuſticia. ſꝫ ex debito honeſtatis. Ex quodā em̄ debito naturali honeſtatis obligat̉ qͥs vt delectabiliteralijs ꝯuinat in dictis ⁊ factis. quod ꝑtinet ad amicitiāSi aūt ſumat̉ amicitia large. tūc ip̄a ē cū v̓tute. ſic̄ cūcā eius. inqͣꝫtū .ſ. v̓tus eſt cā amicitie vere. q̄ facit tēdere in alterū. ⁊ ip̄m amare ꝓpter bonū honeſtū quod eſtin eo. ¶ Secūdo eſt neceſſariū hr̄e amicitiā vtilitatisrōne cōmunicāde. hoc ſic ꝓbatur. Si illud quod eſt exinclinatione naturali eſt neceſſariū: multomagꝭ illudquod eſt ex aſſimilatione ſpēi. ſꝫ amicitia ineſt ẜm naturā generātꝭ ad genitū. quod pꝫ ꝑ bn̄ficia que ſt̓ amicitie ſigna. nōſolū in hoībꝰ: ſꝫ etiā in alijs aīalibꝰ ⁊ volatilibꝰ: que vt manifeſte apparet adhibet ſtudiū longotꝑe ad educationē ⁊ nutritionē ꝓlis. ergo maxime ē neceſſaria amicitia illa que eſt hoīm adinuicem ꝓpter ſimilitudinē ſpeciei. Et probatur ꝑ locū a minori. et excōuictu ſpeciali .ſ. ꝑ quoddā ſignū amicitie quod inuenit̉ in omnibꝰ hoībus naturaliter .ſ. cuiuſdā familiaritatis ⁊ beniuolentie. Nam ad extraneos et ignotos dequibꝰ minus videtur. oſtendimus ⁊ impendimus quedam beneficia et obſequia ſicut quando ignoti ⁊ peregrini declināt a via recta. eos ab errore vie reuocamus⁊ oſtendimus viā rectā et quādo cadūt erigimus eos.ad oſtendendū ꝙ omnis hō omni hoī eſt amicus naturaliter. Ea aūt que ſunt naturaliter bona oībus neceſſaria ſunt: quale bonū eſt amicitia. hoc etiā ꝓbatur exꝯuictu ſpāli. Quia ſicut ī alijs animalibꝰ eſt amicitianaturalis. vt pꝫ ꝑ ſigna amicitie. vt qꝛ ꝯuerſant̉ ſil̓ obſequūtur ⁊ hmōi: ita ⁊ multomagis inter eos qͥ ſūt vnius gentis vel patrie. inqͣtū coīcant in cōuictu moribꝰ⁊ obſequijs. ¶ Tercio acqͥrere amicitiā eſt neceſſariūrōne pacis cōſeruāde. ⁊ hͦ ſic ꝓbat̉. Illud eſt neceſſariūacqͥrere ⁊ hr̄e quod eſt maxime ciuitatis ⁊ cōitatis cōſeruatiuū. ⁊ vitare eiꝰ oppoſitū. Sꝫ inter ꝯīa amicitiaeſt cōcordie ⁊ pacis ⁊ vnitatis conſeruatīa. Quod on̄dit̉ exemplo ⁊ rōne. Exēplo qͥdē. qꝛ legiſlatores magiſtudēt ad amicitiā inter hoīes cōſeruādā ſeu ciues. ꝙͣad iuſticiā. Quod pꝫ ex hͦ. qꝛ legiſlatores aliqn̄ int̓mittunt ſe. putaī penis inferedis. ne amicitia excludatur⁊ ne diſſēſio oriat̉. vnde qꝛ concordia amicitie aſſimilat̉ quā cōcordiā maxīe legiſlatores appetūt. ecōtra cōtentiones maxīe expellūt vt inimicā ſalutis cītatis: iōamicitia eſt maxime neceſſaria. Rōne hoc idē ꝓbat̉ ſicIllud qͦ hīto nō indiget̉ altero: ſꝫ ecōuerſo magis ē neceſſariū. Sꝫ amicitia hīta qͣꝫtū ad dn̄s. nō eſſet neceſſaria iuſticia qͣ iuſticia hīta adhuc tn̄ eſſet nccͣria amicitia querenda. Qd̓ ſic ꝓbat̉. qꝛ ſi aliqͥ ſūt amici ī nullo indigent amicitie ꝓprie dicta. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ſi om̄sciues ſunt vere amici. oīa hn̄t quaſi coīa. cū amicꝰ qͥlibet ſit alt̓ ip̄e. nō eſt iuſticia ad ſeip̄m ſꝫ ad alteꝝ. Sꝫ ſiſit iuſticia nihilominꝰ indigent ciues amicitiā adinuicē. Et iō ſi iuſticia eſt neceſſaria. multo magis amicitia que ſine iuſticia p̄t eſſe. ¶ Quarto eſt neceſſariūhr̄e amicitiā rōne neceſſitatis ſupplende. ⁊ hͦ ſic ꝓbat̉.Illud eſt neceſſariū hr̄e quo neceſſitati vel indigentieoīm ꝓuidet̉ ⁊ ſubuenit̉. ſꝫ amicitia ē hmōi gͦ ⁊c̄. Ꝙꝛ aūtꝑ amicitiā neceſſitati oīm ꝓuideat̉. pꝫ ex ſex generibꝰ vicōditiōibꝰ hoīm qͥbꝰ ē vtil̓ ⁊ neceſſaria amicitia. Amicitia em̄ eſt vtilis ⁊ neceſſaria diuitibꝰ. pauꝑibꝰ. iuuenibo ⁊ ſenibꝰ. tribulatꝭ ⁊ ꝑfectis ſeu felicibꝰ. Et pͥmo amicitia eſt vtilis diuitibꝰ. Qd̓ ſic ꝓbat̉ quo ad coīcatiōꝫ

bonoꝝ. Omne illud ſine quo nullus elegit viuē. et̓ habitis diuitijs ⁊ ptātibꝰ oportunis ad vitā ē maxime neceſſariū. Sꝫ hoc ē p̄cipue ẜm bn̄ficiū quod diues princeps ⁊ potēs impēdit alijs. qꝛ nulla ē vtilitas bonorūfortune. ſi ex his aliquis nulli benefaciat. Beneficiuꝫautem maxime et laudabiliſſime fit ad amicos. Ergoamicitia quo ad cōmunicationē ⁊ diſtributionē bonorū diuitibꝰ ē neceſſaria. Un̄ ⁊ xp̄s dixit Luc. xv. Facitevobis amicos de māmona iniqͥtatis .i. de diuitijs pauperibꝰ erogādo. Eſt et̓ vtilis ⁊ neceſſaria amicitia diuitibꝰ quo ad cōſeruationē bonoꝝ. Bona em̄ fortune ſine amicis cōſeruari non pn̄t. Et ꝙͣto maior fortuna .i.maior ſtatꝰ ī potētia diuitijs ⁊ hmōi: tāto ē minꝰ ſecura ⁊ plures hꝫ inſidiatores. ⁊ ideo indiget magis amicis adiuuantibꝰ ad conſeruationē ſui ſtatꝰ. Sic̄ maxīaarbor indiget multis fulcimētis a naͣ ꝑatis ⁊ radicibꝰSecundo amicitia ē neceſſaria pauꝑibꝰ. ⁊ rō ē. qꝛ illudad quod homo refugit in infortunijs eſt maxīe neceſſariū. Sꝫ pauperes refugiūt ad amicos ī neceſſitatibꝰſuis. eo ꝙ extimāt amicos diuites eſſe paupertatis eorū refugiū ſingulare. gͦ pauperibꝰ eſt neceſſaria amicitia Tercio amicitia eſt neceſſaria īuenibꝰ. huius rō ēqꝛ cū ī iuuenibꝰ abūdet ꝓnitas ad peccādū. Unde dr̄Gen̄. vj. Senſus hoīs ⁊ cūcta cogitatio ꝓna ſt̓ ad malū ab adoleſcētia ſua. ⁊ hͦ ꝓpter ꝯcupīas delectationūq̄ ſunt ī eis. Sꝫ ꝑ amicos .ſ. qͥ ſūt veri amici .i. honeſti etvirtuoſi (fūdat̉ em̄ vt dcm̄ eſt amicitia ī honeſtate) religant̉ ⁊ retinētur a peccādo .ſ. ꝑ admonitiōes ⁊ rep̄hēſiones. qͣs faciūt veri amici ad ſuos amicos. qn̄ perpendūt eos velle peccare. Quarto ē neceſſaria ſenibꝰ huiꝰrō ē. Quia his q̄ indigēt reuerētia ⁊ carēt naͣli potētiavalet obſequiū ⁊ familiaritas. ſenes aūt ſt̓ hmōi. Naꝫꝓpter debilitatē corꝑis īdigēt adiutorio corꝑali aliorū. Et ꝑꝑ ſapīam rōne diutine experiētie eis debet̉ honor. gͦ ⁊c̄. Quīto tribulatis ⁊ afflictis ē neceſſaria amicitia. Huiꝰ rō eſt. Quia exiſtētes in triſticia et dolorequādā alleuiatōnē ſentiūt ex p̄ſentia amicoꝝ ꝯdolētium eis. vn̄ ⁊ amici Iob viſitauerūt eū ītribulatiōe adꝯdolēdū ⁊ ꝯſolādū Iob. Ꝙ aūt ex p̄ſentia amicoꝝ alleuietur grauedo triſticie hoīs afflicti. dn̄dit̉ ꝑ exēplumSi em̄ portet vnꝰ pōdus ſibi graue. vtiqꝫ alleuiat̉ ſi alius ferat cū eo pōdus. Patꝫ et̓ ex hͦ qꝛ quelibꝫ delectatōſuꝑueniens minuit triſticiā. Preſentia aūt amici condolentis. ingerit delectatōnē amico ſuo. quia dū tribulatus videt amicū ſuū preſentem et condolentē de ſuatriſticia. minuitur dolor ſuus. Tamen oportet ꝙ amicus amicū tribulatū īqͣꝫtū poteſt viſiōe. ſermōe ⁊ oꝑecōſolet̉. Sexto ⁊ vltimo amicitia ē neceſſaria ꝑfectis.huius ratio eſt. Quia quomodocunqꝫ efficiūtur aliqͥpotentiores ad agendū in vita actiua ⁊ ad intelligendum in vita contēplatiua. illud eſt neceſſariū ad vitā:ſed amicitia eſt hmōi. ergo ⁊c̄. Euius ratio eſt: qꝛ nullus quantūcūqꝫ ꝑfectus eligeret viuere ſolitarius. etiam ſi oīa alia hona haberet: eo ꝙ homo naturaliter ēanimal politicū et ſociale. aptus ꝯuiuere alijs. ⁊ cōuenientius virtuoſis ⁊ ꝑfectis a quibꝰ virtuoſus adiuuatur. Et in actione vite actiue dū qd̓ vnus nō videt necpoteſt. alius pōt videre et agere. In actione cōtemplatiue. ꝑ doctrinā ⁊ diſciplina quā recipit vnus ab alio.Hec Raynerius ex ſententijs beati Thome ⁊ albertiſuꝑ li. ethicoꝝ.Quatū ad ſecundū .§. ij.principale qd̓ eſt amiſſiōis vel diſſolutiōis amicitie temeritas. Sciēdū ꝙ nō hr̄e aut non acquirē amicos eſtmagna ſtoliditas. Cuius ratio ē. qꝛ amicitia inter oīabona fortune eſt maxīa. ꝓpter qd̓ dr̄ Ecc̄i. vj. Amicofideli nulla eſt cōparatio. Sicut gͦ habere amicos veros et eſſe cū eis: eſt quaſi quid beatum honor ⁊ gloriaet adiutorium. Ita eſſe ſine amicitia. eſt quid miſeruꝫconfuſio et verecundia. ⁊ magnus defectus adiutorij.