Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
29r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.VI.

leſcēs iuxta viā ſuā gradit̉. cū ſenuerit n̄ recedet ab eaInt̓ aūt alias vtiles ⁊ v̓tuoſas ꝯſuetudīes quibꝰ etasiuuenil̓ dꝫ aſſueſcere optīa eſt ꝑcitate potꝰ vti. Nā int̓alia bona q̄ ſequunt̉ hͦ potiſſimū ē ꝙ adueniente ſenectute. ſenſus tā int̓iores qͣꝫ ext̓iores diutiꝰ vigēt potentes ad ꝓprios actus. ⁊ ip̄m corpus ī qͣdā puritate ꝯſeruat̉. Immoderatus autē potus ⁊ maxīe a puericia aſſuetꝰ. non ſolū viciū culpe inducit. ſꝫ etiā bona naturevſqꝫ ad inſenſibilitatē ext̓minat. Hinc ⁊ Aug. de ebrietatis nocumētis ait. Ebrietas aufert memoriā. diſſipat ſenſū. ꝯfundit intellectū ꝯcitat libidinē. inuoluitlinguā. corrūpit ſāguinē. oīa mēbra debilitat. vitā diminuit ⁊ oēm ſalutē exterminat. Hela rex iſrl̓ cuꝫ eſſetbibēs ⁊ temulētus factꝰ. zābri ſeruus eiꝰ qͥ ꝯͣ eū rebellarat irruēs ꝑcuſſit ⁊ occidit eū. iij. Reg. xvj. Alexandro cū multa regna md̓i viciſſet. ⁊ circa vinū intꝑatuseſſet. dictū ē. O alexāder cū oīa viceris. a ſolo vino vīceris. Un̄ ⁊ bn̄ dr̄ de ebrioſo Prouer. xxiij. Eris ſic̄ dormiens ī medio mari. ⁊ qͣſi ſopitus gubernator amiſſoclauo ⁊ dicēs. Uerberauerūt me ⁊ nō dolui. traxeruntme ⁊ n̄ ſēſi. qn̄ euigilabo ⁊ rurſū vina repiā. Quarto ſobrietas ē hūane pacis nutritiua. hoīes em̄ adinuicē ſociales ⁊ beniuoli reddunt̉. qn̄ eoꝝ corda nō ebuliūt inordīatis gaudijs nō exuberat. ⁊ ſuꝑ alios nō extollunt̉. Hec qͥdē bona ꝑ ſobrietatē cauſant̉. ꝑ quā rōrecta viget. ⁊ hō ī ſuis actībꝰ infra ꝓprios limites māetEbrietas aūt his oppoſita hēt ingucere. Nā hoīeꝫ arectitudine rōnis abducit. ⁊ ip̄m extra ſe ebulire facitMulta etiā alia mala ex ebrietate ſequunt̉. q̄ vitā ſocialē ꝑturbāt. puta oris loquacitas v̓boꝝ ſcurrilitasludi leuitas. ⁊ v̓ba tumoris ⁊ contumelie. Ex qͥbꝰ oībꝰſurgunt contentōes ⁊ rixe ⁊ frequēter bella ⁊ hominūmortes. Un̄ Ecc̄i. xxxj. Uinū multū potatū. irritationē ⁊ iraꝫ ⁊ ruinas multas facit. Amaritudo em̄ anime vinū multū potatū. Per primā clauſulaꝫ intelligit ſapiēs damna corꝑis que ex nimio potu ſequūturque ſunt irritatio .i. cerebri vl̓ ſenſus vacuitas. Ira. i.appetitus vindicte ⁊ ruinas multas facit .i. mortes tēporales. Per ſecundā clauſulā intelligit damna conſcīe. Unde dicit ꝙ vinū multū potatū eſt amaritudoaīe. qꝛ amaritudinē leſe conſcīe inducit. Subdit vlterius mala que ad ꝓximos ꝓpter ebrietatē diffundunt̉dicēs. Ebrietatis aīoſitas .i. audacia ⁊ temeritas īſuigēdi ī alios. īprudētis officio actiue et paſſiue. qua .ſ.imprudēs ebriꝰ ꝯffēdit ⁊ offēdit̉ minorās v̓tutē tā aīeꝙͣ corꝑis. ⁊ faciens vulnera ſibi ⁊ alijs. hec ſupple omnia mala facit ebrietas. Adhuc preter p̄dicta malaponunt̉ Iſa. v. quedā alia mala que ex ebrietate ꝓueniūt. Et primū ē quedā miſerabilis ſollicitudo ſpūsad querendū vinū. Deinde eſtuatio corꝑis vino potato. Et ꝙͣtum ad hoc dicit. Ue qui ꝯſurgitis mane adebrietatē ſectandā ⁊ potandā vſqꝫ ad veſperā vt vinoeſtuetis. Aliud malū ē diſſolutio ⁊ mētis euagatio vſqꝫ ad conſiderationē ⁊ in contemptū dei. Et ꝙͣtū ad hͦdicit. Cythara ⁊ lyra ⁊ tympanū ⁊ tybia ⁊ vinū ī ꝯuiuijs vr̄is. et opus dn̄i nō reſpicitis. nec oꝑa manuū eiꝰcōſideratis. Ex his autē concludit ꝓph̓a quedā malapenalia q̄ ppl̓s ebrioſus incurrit .ſ. captiuitatē. ſtoliditatē ⁊ egeſtatē. vn̄ ſubdit. Propt̓ea deiectꝰ ē captiuusppl̓s meus. qꝛ non habuit ſcīam. ⁊ nobiles eius interierūt fame. ⁊ multitudo eius ſiti exaruit. Ecōtra ſobrietas inter om̄es virtutes fedus humane ſocietatis nutrit ⁊ fouet. Naſcituro Sāſon qͥ teſte angelo popl̓mdn̄i debebat de manu philiſtinoꝝ liberare. ⁊ ab hoſtibus eū paci reddere. Ip̄e angelꝰ mr̄i eiꝰ ī huiꝰ figurā ſobrietatē indixit dicēs. Caue ne vinū bibas nec ficerā⁊cͣ. Iudic̄. xiij. De multis alijs mal̓ q̄ ſecuta ſūt ex ebrietate poīt amb̓. ī ſermōe. ⁊ hr̄ ī decre. di. xxxv. ſexto dievbi ſic ait. In pͥncipio generis hūani ignorabat̉ vinūPrimꝰ noē vineā plātauit. dedit naturā. ignorauit potentiā. itaqꝫ vinū nec ſus peꝑcit auctori. ſꝫ ebrietas il

lius nob̓ ſuadet ſobrietateꝫ. Semel inebriatꝰ ē Noe.At vbi malū ebrietatis agnouit iumentū ſuū .i. corpꝰad remediū tꝑauit. nō effudit ad viciū an̄qͣ vinū inueniret̉ manebat oībꝰ incōcuſſa lib̓tas. Neſciebat hō aconſorte nature ſue obſeqͥa ſeruitutis exigere. Nō eēthodie ſeruitꝰ ſi ebrietas nō fuiſſet. obrepſerat qͥdē fr̄na p̄latōnis inuidia. manebat tn̄ adhuc pr̄na reuerentia. Leſa ē pietas cū irrideretur ebrietas .ſ. ī Noe. fuitebrietas origo inceſtꝰ peſſime regͣtricis ꝑtus deterior.Et loquit̉ de loth inebriato a filiabꝰ ſuis ī mōte. abrahā ī ꝯuiuio angel̓ non vinū ſꝫ lacͣ mīſtrabat. Recte ibideerat materia pct̄i. vbi erat remiſſio pctōꝝ .ſ. figuratiue. Deniqꝫ venit Ioh̓es nō māducās panē nec hibensvinū. qꝛ qͥ xp̄m annūciat ab om̄i incētiuo vicioꝝ ſe debet p̄ſtare alienū. hec omnia ibi.Quātū ad terciū .ſ. qui. §. ij.bus ꝯpetit maxīe ſobrietas. Sciendū ꝙ maxīe conuenit rectoribꝰ. ꝑſonis ſcholaſticis ⁊ iuuenibꝰ. Rectoribꝰqͥdē ⁊ p̄latis. qꝛ cū habeāt iudicare. oꝫ eos eē ſobrios.nec crapula ⁊ ebrietate repleti. ⁊ ob hͦ rōe obtenebratinō pn̄t rectū dare iudiciū ī iudicādo. vn̄ Eccͣs. x. dicit̉.Ue tibi terra cuiꝰ rex ē puer. ⁊ cuiꝰ principes mane veſcūtur. Herodes rex ī ꝯuiuio crapulatꝰ. īpleuit qͥd puella ſaltās poſtulauerat .ſ. decapitatōꝫ Io. bap. Secūdo cōpetit cl̓icis ⁊ religioſis. Un̄ apl̓s. jͣ. ad Thim̄. iij.dās regulā de ordinādis. int̓ ceta dicit ꝙ dꝫ eſſe ſobriAd qd̓ optime facit quod ait Hiero. di. xxxv. eccl̓ie prīcipes. ī fi. Et exͣ de vi. ⁊ ho. cle. a crapula. hinc apl̓s d̓ ſe.Caſtigo corpus meū ⁊cͣ. Aug. ī regula. Carnē vr̄aꝫ domate ieiunijs. abſtinentia eſce ⁊ potus quantū valitudo ꝑmittit. Tercio cōuenit iuuenibꝰ. Nā cū ī eis vigeat calor natural̓ ꝓpter feruorē ſāguīs. vn̄ incitātur adlibidinē. vehemēter addēdo aliū ignē .ſ. ciboꝝ ⁊ potuum. nō poterūt reſiſtere temptatōnibꝰ luxurie. In delicijs em̄ ait Bern̄. ꝑiclitat̉ caſtitas. ⁊ econtra ẜm Hiero. Sine cerere ⁊ bacho friget venus. Tres adoleſcentuli Ananias. azarias ⁊ miſahel vacantes abſtinētievitādo cibos regios ⁊ legumībus vtentes ⁊ aqͣ. euaſerunt ignē fornacis babylonice deſignātis luxuriā mūdi. ⁊ meruerunt hr̄e viſiones dei. De caſtitatis mat̓ia. cā ⁊ gradibꝰ. Capl̓m. vj.Irca caſtitatē de quaꝯn̄ter eſt agendū conſiderāda ſūt quatuor.Primo quō ē v̓tus. ⁊ circa qͥd verſat̉. Secūdo ſi quilibet d̓ neceſſitate p̄cepti ad eā ſeruandā teneatur. Tercio d̓ laudibꝰ caſtitatis. Quarto q̄ ſunt cauſe deſtructiue ſiue cōſeruatiue. Ad videndū quō caſtitas ſit virtꝰ. ⁊ q̄ ſit eius materia. Sciendū ē ꝙ ſicut dictū ē tꝑantia eſt virtus generalis. q̄ coīter ordinat̉ adreprimēdas ꝯcupīas delectationū. q̄ ſunt circa tactū.Delectatiōes autē ꝑ ſe cōſequūt̉ oꝑationes eaꝝ. vt dr̄iiij. et h̓. Manifeſtū ē autē ꝙ alteriꝰ generis ſunt oꝑationes ꝑtinētes ad vſū ciboꝝ quibꝰ natura indiuiduicōſeruat̉ ab oꝑationibꝰ q̄ ꝑtinēt ad vſū venereoꝝ qͥbus ꝯſeruat̉ natura ſpēi. Sic̄ gͦ c̓ca delectatōes ciboꝝreprimendas ponit̉ v̓tus abſtinētie. ſic etiā circa delectationes venereoꝝ reprimēdas. ē ponēda virtꝰ q̄daꝫdiſtincta ab abſtinentia. Et qꝛ hm̄oi delectatōes veneree ſunt vehemētiores ⁊ magis opprimentes rationeꝫꝙͣ delectationes ciboꝝ. ideo maiori indigēt refrenatōne. Un̄ p̄dicte virtuti imponit̉ nomē caſtiratis. quodſumit̉ a caſtigatione. ex eo videlicet ꝙ ꝑ rōem concupiſcētia caſtigat̉. Ipſa em̄ ad modū pueri ē refrenanda. ſicut pꝫ ꝑ ph̓m. iij. eth̓. qui aſſil̓at concupīam puero. eo ꝙ ſicut puer qui in ſua volūtate relinquit̉ prauꝰefficit̉ ⁊ ī malicia excreſcit. ſic concupīa ſi ei conſentiatur. ⁊ ꝑ rōem nō arceat̉. ſemꝑ augetur in deſiderijs et