¶ Titulus.IIII.
cum ꝓ vtilitate populi ordinent̉. Tercio ieiuniū ad ſapientiā ⁊ noticiā diuinoꝝ diſponit. In cuius exēpluꝫeſt. ꝙ daniel pꝰ ieiuniū factū. habuit magnas reuelationes de diuinis Daniel̓. x. Et anna ꝓphetiſſa que vacabat ieiunijs ⁊ orationibꝰ in templo meruit dei filiuꝫincarnatū videre ⁊ cognoſcere Auc. ij. Quarto ieiunium ꝯſolatōꝫ angelicā ꝓmeret̉. Un̄ poſt ieiuniū ꝑactūa xp̄o. acceſſerūt angeli ⁊ miniſtrabāt ei. Quinto ieiuniū dyabolū expellit corꝑal̓r et ſpūaliter. Math̓. xvij.Hoc genus demonioꝝ nō eijcit̉ niſi in orōne ⁊ ieiunio.Sexto ieiuniū carnis ꝯcupīas domat. ꝓuer. xxvj. Duꝫdefecerint ligna .ſ. ciboꝝ extinguitur ignis luxurie. Etapl̓s poſtꝙͣ dixit in ieiunijs. ſubdit in caſtitate .ſ. exhibeamus noſmetip̄os. Ex hoc inſinuans ieiuniū maxīevalere et cauſam eſſe caſtitatis. Unde et primi parentes dum ſeruauerunt ieiuniū in paradiſo. non ſenſer̄tſtimulos carnis: ſed immediate fracto ieiunio Gene.iij. Septimo ieiuniū fortitudinē anime adijcit. ī cuiꝰfigurā Iudith que ieiunijs multum inſiſtebat habuit tantam fortitudinē et conſtantiā mentis vt holofernem occideret Iudith. xiij. Octano victoriam in bellis obtinet. Unde filij iſrael congregati ad delendumtribum beniamin ꝓpter ſcelus cōmiſſum. primo ⁊ ſcd̓ofuerunt debellati. tercia vice facto ieiunio habueruntproſperū iter .j. Eſdre. viij. Nono conducit ad ſuꝑnaꝫpatriā. Un̄ helyas facto ieiunio. xl. dierum ꝑuenit admōtem dei oreb. ¶ In ſpāli de ieiunio quadrageſimali nota. ꝙ dominus Io. dn̄ici ſuꝑ Math̓. dicit. ꝙ numerus ip̄e quadra genarius on̄dit finalem effectū ieiunijmultipliciter. Et primo ex cōpoſitiōe ip̄iꝰ numeri. Cōponit̉ em̄ ex ꝑtibꝰ aliquotis q̄ ꝯſtituunt ſimul adiūctequadragenariū numeruꝫ. Partes aliquote ſunt vnūduo quatuor ⁊ quinqꝫ. octo decē ⁊ viginti. Componit̉em̄ ex vno qꝛ vnarius multiplicatus ꝑ. xl. ꝯſtituit quadragenariū. Ex duobꝰ. qꝛ binarius multiplicatus perxx. ꝯſtituit. xl. Itē ex quatuor. qꝛ quaternarius multiplicatus ꝑ decē ꝯſtituit. xl. Item ex quinqꝫ qꝛ quinariᵍmultiplicata ꝑ octonarium ꝯſtituit. xl. Itē ex decē. qͥadecē multiplicatus ꝑ quatuor cōſtituit. xl. Iteꝫ ex. xx.qꝛ vigenarius multiplicatus ꝑ binariū ꝯſtituit qͣdragenariū. Iſta recollecta ſimul. vnus duo quatuor qͥnqꝫ octo decē ⁊ viginti. cōſtituūt quinquaginta. qͥ ē numerus iubileus: ad innuēdū ꝙ ꝑ ieiuniū. xl. ꝑuenit̉ adiubileū cordis. ⁊ futurā qͥetē pr̄ie. Scd̓o qͣdragīta diebꝰ dn̄s pluit ſuꝑ terrā tꝑe noē ad iudicādū viciuꝫ carnis. In figurā. ꝙ vicia carnis ꝑ hmōi ieiuniū. xl. comprimunt̉. Tercio ꝙ ꝑ. xl. manſiones ꝑuenit populꝰ iſrl̓ad terrā ꝓmiſſiōis. Et ꝑ ieiuniū quadrageſimale debite ſeruatū .ſ. cū manna gr̄e. ꝑuenit̉ ad ꝓmiſſionē eternehereditatis. Quarto. xl. populus ille fuit illuſtratꝰ columna ignis de nocte. ⁊ de die ꝓtectus nube ꝯͣ eſtuꝫ: adfigurādum ꝙ ieiunium. xl. illuſtrat mentē et p̄cipue audiendo p̄dicatiōes vt fieri debet ⁊ protegit ab inſidijsdyaboli. Quīto moyſes ieiunatis. xl. diebꝰ recepit bislegem domini. quia ieiuniū ad obſeruantiā legis veteris et noui teſtī adiuuat. Sexto helvas ieiunio. xl. dierū peruenit ad montē oreb. vbi oſtenſus eſt deus. Etꝑ ieiunium. xl. et alia bona peruenitur ad montem cōtemplationis et ſecuritatis. Septimo. xl. ebdomadischriſtus ſtetit in vtero matris virginis. ⁊ poſtea natuseſt. quia ſi ieiuniū ⁊ ſi habeat xp̄um latentem in via. eoſeruato habet ꝑ dulcedinem mentis patentem. Octauo xp̄s .xl. menſibus compleuit curſum ſue predicationis in mundo. et poſtea ꝑ crucem paradiſum aperuit:⁊ ieiuniū aperit celum. Nono xp̄s. xl. horis ſtetit mortuus et poſtea ſurrexit. Et ieiunium mortificatis ſenſibus ad virtutum lucem reſurgere facit. Decimo xp̄spoſt reſurrectionem. xl. diebus cum diſcipulis interpolatim fuit. Et ieiunium letificauit mentem preſentiachriſti.
¶ Capl̓m. v.Oſtqͣꝫ dictū eſt de ab-ſtinētia q̄ ē moderatīa ciboꝝ ⁊ potuum ꝯſiderādū ē ꝯn̄r d̓ ſobrietate q̄ ē ſpāl̓r moderatiua potuū. Ubi tria vide̓ ſufficit. Primo quō ſit v̓tꝰIcd̓o de eiꝰ effectibꝰ. Tercio qͥbꝰ maxīe ꝯpetit. Eſt gͦſciēdū. ꝙ ſobrietas ē v̓tꝰ ſpālis. cū ſit vna d̓ ꝑtibꝰ tꝑantie. vt poīt Hacrobiꝰ. Ad v̓tutē em̄ moralē vt dictū ēſupͣ. ꝑtinet ꝯſeruare bonū rōis ꝯͣ ea qͥbꝰ p̄t īpediri. vbigͦ īuenit̉ ſpāle īpedimētū rōis. ibi neceſſe ē pone̓ ſpāleꝫv̓tututē ad illud remouēdū. Potꝰ āt inebriās hꝫ ſpālē rōnē īpediēdi vſū rōnis inqͣꝫtū .ſ. ꝓturbat cerebrumſua fumoſitate. Et iō ad remouēdū hͦ īpedimētū rōisreqͥrit̉ ſpālis ꝟtꝰ: ⁊ hāc dicimꝰ ſobrietatē. q̄ ſpāl̓r ē c̓capotū ſic̄ circa ꝓpriā maͣm. Lꝫ em̄ ſobrietas ſumat̉ a mēſura q̄ p̄t īueniri ī qͣlibꝫ maͣ. Dr̄ em̄ aliqͥs ſobriꝰ qͣſi briāid ē mēſurā ẜuās. Spāl̓r tn̄ nomē iſtud ſumit̉ ī illa maͣī qͣ maxime laudabile ē mēſurā ẜuare. hmōi āt ē potꝰinebriare valēs. Nā vſꝰ mēſuratꝰ multū ꝯfert. ⁊ modicus exceſſꝰ multū ledit. qꝛ facil̓r īpedire p̄t vſū rōis magiſꝙͣ exceſſꝰ cibi. ⁊ iō ſpāl̓r ſobrietas attēdit̉ circa potūmoderādū. vn̄ pꝫ ꝙ ſobrietas ē alia v̓tꝰ ab abſtinētia q̄ē cōit̓ circa cibū ⁊ potū. delectatōis vtriuſqꝫ moderatiua. In ꝯmēdatōꝫ ſobrietatꝭ helye cui grādis reſtabatvia. angelꝰ dn̄i ad caput ſuū on̄dit ſubcinericiū panē. ⁊vas aq̄. iij. Reg. xix. Apd̓ antiqͦs tātū fuit ſtudiū d̓ cōſeruāda ſobrietate ⁊ maxīe ī ml̓ieribꝰ: ꝙ ſi qͣ vinū bibiſſe cōp̄hēſa fuiſſet pene obnoxiā habebāt. ac ſi viri thorū violaſſet. Un̄ narrat Ualeriꝰ. ꝙ metalliꝰ vxorē eoꝙ vinū bibiſſet fuſte ꝑcuſſā interemit. Qd̓ factū n̄ tm̄accuſatorē. ſed ⁊ rep̄hēſore caruit. Et ſubdit UaleriꝰQuecunqꝫ femīa vini vſū immoderate appetit ianuāvicijs aperit. virtutibꝰ viam claudit..§. j.Nunc de effectibusſobrietatis ſeqͣmur qͥ pn̄t qͣtuor aſſignari. Eſt em̄ ītellectualis lumīs ꝯſeruatīa. carnal̓ ꝯcupīe rep̄ſſiua. ſenilis etatꝭ decoratia. ⁊ hūane pacis nutritīa. ¶ Eſt gͦ primo ītellectual̓ lumīs ꝯſeruatīa. Nā vinū ſi tꝑate ſumitur. cor a qͦ ꝓcedūt cūcte oꝑatiōes tā naͣles ꝙͣ aīales cōfortat. ſpūs ſtabiles ⁊ ſubtiles generat ip̄m cerebrū inqͦ oꝑatiōes ſēſitīe ꝑficiūt̉ ī puritate ꝯẜuat: ⁊ oēs aīe vires ī ꝓprijs oꝑatōibꝰ ꝑficit ⁊ vigorat. vn̄ dr̄ Acc̄i. xxxj.Sanitas ē aīe ⁊ corꝑis ſobriꝰ potꝰ. Ex his v̓o ſeqͥt̉ operatō ītellectꝰ puriſſima ⁊ clariſſima. ad queqꝫ ſubtiliaītelligēda. hec āt ītellectꝰ ſb̓tilitas ꝑ ebrietatē tollit̉ ſicſcpͥtū ē ī Oſee. iiij. c. Uinū ⁊ ebrietas auferūt cor .i. mēte qͣ nihil ē ī hoīe p̄ſtātiꝰ. Un̄ ⁊ btūs dn̄icꝰ īſtitutor ordinis p̄dicatoꝝ. vt meliꝰ aīam trāſferret ad ſapīam. vinū ꝑ decēniū nō bibit. ¶ Scd̓a ſobrietas ē carnal̓ ꝯcupiſcētie rep̄ſſiua qn̄ eī veter mero eſtuat facile ſpumatī luxuriā. vt dic̄ Hiero. di. xxxv. In hꝰ figurā noe ebriꝰnudauit femora. Propt̓ qd̓ āmonet apl̓s ad Ephe. v.dicēs. Nolite īebriari vino ī qͦ ē luxuria ſupple vt in cāeffectīa. ⁊ ſub hͦ ſēſu ītelligēdū ē qd̓ ſcribit̉ ꝓuer. xx. Luxurioſa res ē vinū inqͣꝫtū vicꝫ ꝓuocat ad luxuriā. Studēdū ē gͦ ſobrietati ⁊ cauendū a ſuꝑfluitate vini maxīeiuuenibꝰ ſic̄ dic̄ Sen̄. ī li. de ira: allegās pl̓onē. Ex hͦ facilit̓ ꝑiclitat̉ caſtitas. vn̄ ſcribit Hiero. ad fabiolā v̓ginē. O filia ſi apl̓s caſtigauit corpꝰ ſuū ⁊ ī ẜuitutē redegit. ne cū alijs p̄dicaſſet reprobo efficeret̉: quō iuuēcuia adhuc ī feruore iuuētutis poſita. dapibꝰ ⁊ vino plena. d̓ caſtitate erit ſecura? In lege d̓ ꝯſecratis. nazareorū p̄cepit dn̄s. ꝙ a vino ⁊ ab oī qd̓ inebriari p̄t ſe debeant abſtinē. ad hoc vt puriꝰ coraꝫ deo ſtare poſſent qd̓⁊ Io. bapti. ſeruauit Luce. j. ¶ Tercio ſobrietas eſtſenilis etatis decoratiua. Vnde ſciēdū ꝙ inter oīa adque iuuenes ſtudē dn̄t ē. ꝙ a principio virtuoſas ꝯſuetudines acquirāt. qꝛ ſic̄ dic̄ Sal