¶ Capitulum.III.

continētia ire. Ueꝝ eſt ex parte paſſionis ex qua rō ſuperat̉. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ motus cōcupiſcentie hꝫ maiorēinordinationē qͣꝫ motus ire. ⁊ hͦ ꝓpter qͣtuor que tāgitph̓s ī. vij. ethi. Primo qͥdē qꝛ motꝰ ire ꝑticipat aliqualiter rōnē. inqͣtū .ſ. iratus tendit ad vindicādū iniuriāſibi factā. qd̓ aliqualiter rō dictat: ſꝫ tn̄ nō ꝑfecte. qͥa n̄intendit debitū modū vindicte. Sꝫ motꝰ ꝯcupīe totaliter ē ẜm ſenſū ⁊ nullo mō ẜm rōnē. Scd̓o qꝛ motꝰ iremagis ſequitur corꝑis ꝯplexionē ꝓpter velocitatē motus colē̓. q̄ tēdit ad irā. vn̄ magis eſt in ꝓmptu ꝙͣ ille qͥeſt diſpoſitus ẜm corꝑis ꝯplexionē ad iraſcēdū iraſcatur: ꝙͣ ꝙ ille qͥ ē diſpoſitꝰ ad ꝯcupiſcēdū ꝯcupiſcat. Qd̓aūt ꝓuenit ex naturali corꝑis diſpoſitiōe eſt magis venia dignū. Tercio qꝛ ira querit manifeſte oꝑari: ſꝫ ꝯcupiſcētia latebras. ⁊ doloſe ſubintrat. Quarto qꝛ ꝯcupiſcens delectabiliter oꝑat̉: ſꝫ iratus quaſi quadā p̄cedēti triſticia coactus. Sed ꝯſiderādo pctm̄ incontinentie ꝙͣtū ad malū qd̓ qͥs incidit a rōne diſcedēs. ⁊ ſic īcōtinentia ire vtplurimū ē grauior. qꝛ ducit in ea que ſt̓ad ꝓximi nocumentū. vt homicidium. ⁊ hmōi. Et nota. ꝙ difficilius eſt aſſidue pugnare contra delectatōꝫqͣꝫ contra irā. qꝛ ꝯcupiſcētia magis ē ꝯtinua: ſed ad horam difficilius eſt pugnare ſeu reſiſtere ire ꝓpter eiusimpetum.Ad continentiā ſu­ .§. iiij.mendo ꝓ refrenatiōe animi a voluptatibꝰ īducūt. xij.⁊ diſſu adēt inordinatum affectū voluptatū ẜm Guil.in ſum. v̓tut̓. Primum eſt locus ī quo ſumus. qꝛ .ſ. ī valle lacrimaꝝ. Aug. Neſcimus qͦ fine claudamur in hocexilio. Non eiecit hoīem de paradiſo vt hic faciat aliūparadiſum. Scd̓m eſt tempus in quo ſumus. Apl̓s redimentes tp̄s qm̄ dies mali ſunt. Bern̄. Uniuerſū tēpus pnīe. vigilia quedā ē ſolēnitatis magne. ⁊ et̓ni ſabbati qd̓ p̄ſtolamur. Uigilia aūt nō ē tp̄s delitiaꝝ: ſꝫ feſtū. Terciū ē exēplū xp̄i ⁊ ſcōꝝ. Exo. xxv. Oīa facito ẜmexēplar qd̓ tibi in mote mōſtratū ē .i. in xp̄o. Ber. xp̄sqͥ non fallit elegit quod carni moleſtuꝫ eſt. Id ergo vtilius id magis eligendū. Quartum exemplū eue Gen̄.iij. Uidit mulier lignum ꝙ eſſet bonum ad veſcēdum⁊cͣ. Quintum exemplum ſalomonis: qui infatuatus ēamore mulieꝝ. iij. Reg. xj. Sextū eſt labor in p̄parādoEpichurus voluptatū aſſertor. oēs libros ſuos impleuit oleribꝰ ⁊ pomis. ⁊ cibis vilibꝰ: dicens eſſe vtendumquia carnes ⁊ exquiſite epule ingenti cura ⁊ miſeria p̄parantur. maioremqꝫ penam habent in querēdo. ꝙͣ voluptatē in vtendo. Septimum eſt voluptatum breuitas. Sen̄. Uoluptas eſt breuis faſtidio obiecta qͦ auidius hauſta eſt. citius in contrarium recidens. Octauuꝫ eſt eaꝝ indignitas. Sen̄. In voluptate nihil ē magnificum. quod naturam ꝓximam deo faciat. nō ē animi virilis ſed puerilis. Ad Ro. vj. Quē em̄ fructū habuiſtis in his in quibꝰ nunc erubeſcitis. Nonum ē penuria fratꝝ noſtroꝝ ⁊ filioꝝ dei. Non em̄ decet xp̄ianūdelitias querere. cum ſciat xp̄m in tot membris ſuis neceſſitatem hr̄e. Ad heb̓. xj. Fide moyſes grandis factꝰnegauit ſe eſſe filium filie pharaonis. magis eligēs cūpopulo dei ꝙͣ cum tꝑali peccato hr̄e iocūditatē. Bern̄.Inueniunt curioſi qͦ delectent̉. non inueniunt miſeriquo ſuſtentent̉. Decimum eſt voluptatum impuritashn̄t em̄ multā amaritudinem annexam. Unde in fīgura recte dn̄s ꝯgregatōes aquaꝝ appelluit maria Gen̄.iij. Multitudi em̄ delectationū annexa eſt multa amaritudo. Eccͣs. vij. Inueni mulierem amarioreꝫ morteid eſt voluptatē. Undecimum eſt voluptatū vanitasEccͣs. vlti. Adoleſcentia et voluptas vana ſt̓. Hiero.Uoluptas habita famem nō ſacietatē parit. Io. iiij.Qui biberit ex hac aqua .ſ. voluptatis: ſitiet iterum.Ecc̄s. ij. Dixi vadā et affluam delitijs ⁊c̄. Duodecimūeſt earum noxietas. Nocent em̄ multipliciter. Primoquia ſunt multotiens homini occaſio infirmitatis vel

etiā mortis. Un̄ Ecc̄i. Propter crapulā multi perierunt. Sen̄. Uoluptatibꝰ maior pars corporum perijtSecundo in ſeruitutem redegit. Luce. xiiij. Iuga boūemi ⁊c̄. Voluptas amantibꝰ ſe quinqꝫ iuga ſupponit.id eſt conſuetudines delectationum ẜm quinqꝫ ſēſus.Tercio quia reddit corpus contumax ſpiritui. Prou̓.Qui delicate pauerit ſeruum in fine ſentiet contumacem. Quarto obliuionē inducit. Ecc̄s. v. Non ſatꝭ recordabitur dierum vite ſue. eo ꝙ dominus delitijs occupet cor eius. Quinto a ſapiētia impedit Iob. xxviij.Non inuenitur in terra ſuauiter viuentium .ſ. ſapientia. Sexto diſſolutionem ⁊ ſterilitatem bonoꝝ operūinducit. Hiere. xxxj. Uſqͦqꝫ diſſolueris delitijs filia vaga? Septimo facit hominem loquacem. Unde figuratur per fluuium egypti ranas ebulientem Exo. viij.Octauo reddit hoīem incompatientem Amos. v. Bibentes vinuꝫ cū phialis ⁊ optimo vngento delibuti. ⁊nihil compatiebātur ſuper contritione Ioſeph. Exemplum de diuite epulone. Nono melioribus delitijspriuat. Bernar. Delicata eſt diuina conſolatio. nondatur admittentibꝰ aliena. In huius figurā. Colūbaaquam diluuij refugit. Gen̄. viij .ſ. carnalis voluptatis. Decimo in penam eternam ꝯmutatur Apo. xviij.Quantum ſe glorificauit ⁊ in delitijs fuit. tantū dateei tormentum et luctum. Grego. Momentaneum eſtquod delectat eternuꝫ quod cruciat. Figura Ioſue. iij.Aque mortue in mare mortuum deſcendunt. id eſt voluptates.¶ De manſuetudine quid ſit. et in quo differt a clemētia.¶ Capitulū. iij.Ecunda virtus anexaItꝑantie eſt māſuetudo. Māſuetudo aūt ẜmphiloſophū. in. iiij. ethi. ē moderatiua iraꝝConcurrit aūt in eundem effectum cū clementia. quādiffinit Sen̄. ꝙ eſt leuitas ſuperioris aduerſus inferiorem. Differt autem ab ea nec eſt eadem virtus. Pro cuius declaratione dicit beatus Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clvij.ꝙ virtus moralis ẜm ph̓m in. ij. ethi. conſiſtit circa actiones ⁊ paſſiones. Paſſiones autem interiores ſuntactionum exteriorum principia aut impedimēta. Etideo virtutes que moderantur paſſiones. concurruntquaſi in eundem effectum cum virtutibꝰ. que moderātur actiones. licet ſpecie differant. Sicut ad iuſticiaꝫꝓprie pertinet cohibere homineꝫ a furto. ad quod qͥsinclinatur ꝑ inordinatum amorem vel concupiſcentiam pecunie que moderantur ꝑ liberalitatē. iō liberalitas ꝯcurrit cum iuſticia in hoc effectu qui eſt abſtinere a furto. Et hic etiā ꝯſiderandum eſt in ꝓpoſito. nāex paſſione ire prouocatur aliquis ꝙ grauiorē inferatpenā. Ad clementiā auteꝫ ꝑtinet directe ꝙ ſit diminutiua penarum. quod quidem impediri poteſt ꝑ exceſſum ire. Et iō manſuetudo inqͣꝫtum refrenat impetūire ꝯcurrit in eundem effectum cum clementia. Differunt aūt abinuicē inqͣtū clementia eſt moderatiua exterioris punitionis. Manſuetudo aūt ꝓprie diminuit paſſionē ire. Un̄ ip̄a ꝓprie reſpicit appetitum vindicte. Clementia vero ip̄as penas que exterius exhibentur ad vindictam. ¶ Eſt autem manſuetudo virtꝰ quealio noīe dicit̉ mititas qꝛ bonū facit habentē quod ꝑtinet ad diffinitionem virtutis. vt dr̄ in. ij. reth. Sedmanſuetudinē inquit Sen̄. om̄es boni viri p̄ſtabunt.Opponitur autē ire ꝓut ira importat vitium. Nā irain ſe eſt paſſio ⁊ exceſſus eius dr̄ ira. ⁊ defectus eius cūſcꝫ quis debet ea vti ⁊ nō vtit̉ dr̄ remiſſio. Habitus voqͥ tenet mediū in ira eſt innominatus. ſignatur tn̄ nomine māſuetudinis. que virtus cū ſit denoīata diminutione ire. ꝓpinquior eſt diminutiōi ꝙͣ ſuꝑabundantie. et ꝓpter hoc naturalius eſt hoī appetere vindictā