¶ Titulus.IIII.
iniuriaꝝ illataꝝ. ꝙͣ ab hmōi deficere. qꝛ vix alicui minus parue vident̉ iniurie ſibi illate. vt dicit Saluſtiꝰ.Eſt tn̄ māſuetudo moderatiua ire. ẜm rectaꝫ rōnē. itaꝙ ip̄a ira etiā vtit̉ cū oꝫ. Itē manſuetudo ſiue mititasquod idē eſt. dr̄ ⁊ virtus ẜm ph̓um. ⁊ btītudo vt patetMathei. v. Ibi btī mites ⁊c̄. Et fructus ſpūs. vt pꝫ adGal̓. v. Sꝫ inqͣtū virtus dicit hītū actus eius: dr̄ btītudo. Sūt em̄ btītudines quidā actus virtutū. inqͣꝫtūdelectationē ſpūalē inducit talis actus dr̄ fructꝰ ſpūsPonit̉ aūt ꝓpterea māſuetudo ꝑs tꝑantie potentialſeu virtus ei annexā. ⁊ etiā clemētia. qꝛ vtraqꝫ cōſiſtitin quadā refrenatiōe. Sed quia tꝑantia refrenat vehementiſſimas ꝯcupīas .ſ. delectatiōes tactus. Manſuetudo v̓o refrenat iras. clementia penas. Id̓o tꝑantia principalis eſt virtus. Manſuetudo v̓o ⁊ clemētiaminus principales ⁊ ſecūdarie.Fructus ſeu vtilita .§. j.tes māſuetudīs ẜm Guil. in ſum. v̓tutū ſt̓. xij. Primoqꝛ inducit ad cognitōꝫ dei. ⁊ facit hoīem dignū allocutiōe dei. p̄s. Diriget māſuetos ī iudicio. docebit mitesvias ſuas. Ecc̄i. v. Eſto manſuetus ad audiendū v̓būdei. Iaco. j. In māſuetudine ſuſcipite inſitū v̓bū. EtDyoni. dicit. ꝙ moyſes ꝓpter multā māſuetudinē deiapparitiōe fuit dignꝰ hītus. ⁊ de eo dr̄ Nume. xij. ꝙ fuit moyſes mitiſſimus hoīm. Et ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e vbiſupra. Māſuetudo inducit ad cognitionē dei remouendo impedimētū. Et hͦ dupl̓r. Primo faciēdo hoīem cōpotē ſui ꝑ diminutionē ire. Scd̓o mō qꝛ ad māſuetudinē ꝑtinet ꝙ hō nō ꝯͣdicat verbis veritatis. qd̓ plerūqꝫfit ex cōmotiōe ire. Un̄ Aug. dicit. ꝙ miteſce ē nō ꝯͣdicere diuīe ſcripture ſiue intellecte. dū vitia nr̄a ꝑcutitſiue nō intellecte. qͣſi nos melius ⁊ veriꝰ ſaꝑe poſſemusScd̓o qꝛ placētē deo facit. Ecc̄i. Bn̄placitū ē ei fides⁊ māſuetudo ⁊ hoc eſt ſcd̓ꝫ. qd̓ ꝯcurrit ī eūdē effectū cūcharitate maxīa v̓tutū .ſ. ī ſubtrahēdo mala ꝓximoꝝ.Tercio qꝛ ẜm Greg. ī mora. inducit diuinā ſil̓itudīeꝫ.de deo nāqꝫ dr̄ Sapīe. Tu dn̄ator dn̄e oīa cū trāquillitate iudicas. Dan̄. ix. Fac nobiſcū ẜm magnā manſuetudinē tuā. Quarto facit nos xp̄i diſcipuios. Ip̄e magiſteriū hꝰ virtutis ſpāliter ſibi aſcribit dicēs. Math̓.xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſū. Ex qͦ on̄dit̉ hec eſſe via ꝑfectionis. Quinto eſt ornamētū decēs ẜuis dei. j. ad thi.vj. Tu hō dei ſectare pacificā māſuetudinē. ad Epheiiij. Obſecro vos vt digne ābuletis corā deo ⁊c̄. ī oī māſuetudine. Sexto aīaꝫ ꝯſeruat. Ecc̄i. x. Fili mi māſuetudine ſerua aīam tuā. ſicut vaſa vitrea in feno. vl̓ aliare molli inuoluūtur ⁊ ſic ſeruāt̉ a fractura. ſic oīa ī māſuetudine a fractura ire. Septimo delectationē ml̓tāinducit. p̄s. Māſueti aūt hereditabūt terrā ⁊ delectabunt̉. Et ꝓpterea ponitur fructus ſpūs. Ad Gall̓. v.Eſt em̄ vt culcitra delicatiſſima. Octauo correctionēfructuoſā fac̄. p̄s. Suꝑueīt māſuetudo ⁊ corripiemur.Leo leuiter caſtigatus reuerentiā exhibet caſtiganti.Aſperitatis aūt nimie increpatio nec correctionē recipit nec ſalutē. di. xlv. lꝫ. Nono gratioſum ⁊ amabilēoībꝰ facit. Ecc̄i. iij. Fili ī māſuetudine ꝑfice oꝑa tua ⁊ſuꝑ gloriā hoīs diligeris. Decimo orationē facit d̓o acceptā. Iudith. ix. Humilium ⁊ māſuetoꝝ ſꝑ tibi placuit dep̄catio. Undecimo ī iudicio ſaluat. pͣs. Cū exurgeret ī iudicio deꝰ vt ſal. facēt māſuetos. Duodecīo donūmagnū ⁊ multiplex acqͥrit Math̓. v. Btī mites qm̄ ip̄ipoſſidebūt terrā. qd̓ intelligi p̄t de t̓ra vite pn̄tis et detra viuētiū. ⁊ de t̓ra corꝑis ẜm Bern̄. qꝛ facit ei dn̄ari.¶ De ꝑtibꝰ ſubiectiuis tꝑantie. ¶ Capitulū. iiij.Epartibus ſubiectiuiſtꝑantie q̄ ſunt abſtinētia. ſobrietas. et caſtitas. Et inde de ꝓprietatibꝰ abſtinētie vide-
amus. Et qꝛ ꝯtraria iuxta ſe poſita magis manifeſtafiūt id̓o cū ꝓprietatibꝰ abſtinētie oppoſitas ad has ꝓpͥetates. vl̓ ad viciū gule ꝑtinētes ſil̓ interſeremꝰ. Sciedū ē primo ꝙ prima ⁊ originalis ꝯditio abſtinentie. exqua fere oēs alie cauſāt̉ ē. qꝛ carnē ⁊ ſpm̄ ī ſua naͣ cuſtobit. Natura em̄ carnis ẜm ordinē rōis ē ꝙ ſpūi ſit ſb̓iecta. Et natura ſpūs ē ꝙ ſibi dn̄et̉. eā dirigēdo ⁊ vtēdoad virtutꝭ exercitiū. Et hͦ exp̄ſſit deꝰ qͥ ē nature auctorloquēs ad chayn Gen̄. iiij. Subter te inqͥt erit appetitus tuꝰ ⁊ tu dn̄aberis illiꝰ. qd̓ ē ītelligēdū de dn̄io rōis⁊ ſubiectiōe appetitꝰ ſenſitiui. Nā ẜm qd̓ dicit Tullius ī li. de offi. Duplex ē vis aīe. vna ē rō. altera appetitꝰRōis ē dn̄ari ⁊ dirigē. appetitꝰ āt obtēperare ⁊ dirigi¶ Ad cōmēdationē abſtinētie fac̄ qd̓ ait Amb̓. Abſtinentia lex a dn̄o deo. preuaricatio legis a dyabolo.Culpa ꝑ cibū. latebra poſt cibū. ꝯgnitio infirmitatisin cibo. firmitatis virtus in ieiunio. Serpēs ſuadet gule. dn̄s ieiunare decernit. Itaqꝫ gula a paradiſo expellit regnantem. abſtinētia ad paradiſum reuocauit errante. In decre. di. xxxv. ſexto die. Ibi multa pulcra deabſtinētia ⁊ ſobrietate. Exēplū ad cōmēdatōꝫ abſtinētie. de honorato puero poſtmodū abbate. qͥ a puericiacepit abſtinē ab eſu carniū. ⁊ ī ꝯuiuio alioꝝ alijs comedētibꝰ carnes. piſcis qui in illis ꝑtibꝰ nō inueniebat̉ diuinitus ꝓcuratꝰ ē. intrās ſitulā cū hauriretur aqua. dequo comedit ſufficienter vt hr̄ in li. dyalogoꝝ.Ex dicta aūt proprie .I. j.tate multe alie ſequūt̉. quedā videlicꝫ ꝑtinētes ad mētē. ⁊ quedā ad corpꝰ. Proprietates ad mētē ꝑtinētesvident̉ eſſe tres. Nā primo animū ſinceꝝ reddit vt adorādū ſit feruētior. Scd̓o memoriā nutrit vt ad reminiſcēdū ſit ꝓmptior. Tercio intellectū acuit vt ad ſpeculandū ſit ſubtilior. ¶ Ꝙͣtū ad primū ſciendū eſt ꝙnimietas cibi calorē naturalē ſuffocat. ꝓpter qd̓ cibuꝫdecoquere non pōt. ex quo ꝯtingit ꝙ natura corꝑis cibi pondere p̄grauata. ⁊ quaſi ſuis viribꝰ ſepulta: mētēip̄am ſecū ſubmergit. et eā ꝓpria oꝑatiōe deſtituit. vn̄ſcriptū eſt Oſee. ix. Memphis ſepeliet eos. Mēphis interp̄tatur ex ore. Ubi dat intelligere. ꝙ ſuꝑfluitas cibi que ex vicio oris occaſionē habet. hoīem gule deditū ſepultum tenet. Nam ſicut dicit Greg. Quāto corpus implet̉. tāto anima minorat̉. ſupple ī actibꝰ viriūſuaꝝ. Et hoc eſt quod dicit dn̄s Luce. xxj. Attēdite negrauentur corda veſtra in crapula ⁊ ebrietate. Danielvir deſiderioꝝ vt aptior eſſet ad diuina ſuſcipiendū etorandū: triū ebdomadaꝝ diebꝰ panē deſiderabilē nōcomedit. ⁊ caro ⁊ vinū non introierunt in os ſuū. dan̄.x. poſtea habuit maximas viſiōes ⁊ reuelatiōes. ¶ Secundo virtus abſtinentie memoriā nutrit. Cū em̄ ſtomachus nimio cibo repletur. multi fumi ab ip̄o aſcendunt ad cerebrū. ipſumqꝫ obnubilant ⁊ deordinant. etex hoc hn̄t virtutem memoratiuā (que eſt in parte poſteriori cerebri) obfuſcare. ⁊ intentiōes acceptarū ſpecierum deſtruere. Unde diciturOſee. xiij. Saturati ſt̓⁊ leuauerunt eor ſuum. et obliti ſunt mei. Parcitas ātcibi modieas ꝑmittit fieri exalatiōes. Et idcirco memoratiua in ſuo vigore perſiſtens: fortis eſt ad memoranduꝫ. Cuius ſignum apparet in euigilantibꝰ pꝰ ſomnū. qui digeſto cibo promptiores inueniūtur ad reminiſcendum ea. quoꝝ repleto ſtomacho memoriā priusnō habebāt. Et ideo congrue hora matutinalis inuēta eſt ad traditionem doctrine. tunc em̄ hō eſt potentior ad retinēdum ⁊ rememorādū que auditoribꝰ ſūt tradenda. Unde vnus de tribꝰ cubicularijs regis Darijqͥ fecerant queſtionē inter ſe. quid inter oīa eſſet fortius: dixit vinū. quia ſeducit mentem. et regis et ſerui facit mentē vnam. et non meminit omnem triſticiam etdebitū. Quod intelligitur cum vinum et alia cibariainordinate ſumūtur. ij. Eſdre. ¶ Tercio abſtinentiaintellectū acuit ſubtilit̓ ad ſpeculandum. Cum enim