19

satisfacere possem, quanto autem minus per temporis brevitatempoteram, tanto ardentius incumbebam, ne vel tantillum residuitemporis elaberetur mihi. Sic itaque proficiebam aegre pro voto, P“ de ™sed feliciter per Dei gratiam, hiememque istam anni 99111 e t partem su “ ce n t °"aestatis sequentis 1500 anni, exegi labore hoc improbo. Citramedium Julii contigit, Capnionem Doctorem venire Tubineam, D - Joannes

. , A o ? Reuchlin

qui hactenus judicem egerat in Camera imperiali Wormaciensi,vocatus a Duce Wirtenbergensi, hospitatus penes Doctorem Summer-hart. Is sciens de meis studiis indicavit mihi, si Capnionem alloquicuperem, praesto esset, venirem ocius. Nullus mihi optabilior inmundo tunc nuntius obtingere potuisset, siquidem, haerens inverbis, quomodo ea adnotarem, ignorabam hactenus: Idque roga-bam scire anxius. Tunc subridens humanissimus Doctor Reuchlindicebat, apud hebraeos thema verborum non esse primam personam,nec Indicativi, nec Imperativi, sed tertiam singularem praeteriti per-fecti; hac regula accepta exultavi animo, sciens hujusmodi verboimpleta Biblia, siquidem in Psalmi primi primo verso, occurrerant: Thema Ver '

4 1 1 r ' borum apua

abiit, stetit, sedit, etc. de aliis infinitis locis. Hoc unum contigit, Hebraeosme hominis oraculo didicisse, caetera omnia muto magistro, etcollatione interpretum perpetuoque labore sum assecutus. 1 ) Con-tigit tamen, anno eodem 1500. in Augusto ascendere me cumPaulo meo praeceptore Ulmam, ubi audieram esse sacerdotemvirum bonum, nomine Joannes Beham cantorem, 2 ) qui a Judaeis Joannes Be 'Ulmensibus, antequam expellerentur, didicerat hebraea, et multa dos > CantOThabebat, multo aere redempta a quodam paupere Judaeo, ele-gantissimo scriptore. Inter alia habebat fragmentum grammaticaede conjugationibus verborum, et literarum transmutationibus, nesciocujus autoris, quod incipiebat t£H[2n |W L) ct aliud simile frag-mentum, cujus inicium Jint3n utrumque illud obtinuerat vir

sanctus, multo aere transferri in germanicam linguam a Judaeo,nihil prorsus de grammatica hebraica intelligente. Non enim hac-tenus inveni inter omnes Judaeos quemquam nec in Alsacia, nec

') Diess ist bloss von jenem Studium der Anfangsgründe des Hebräischenzu verstehen; für seine weitere Förderung gesteht P. selbst zu, von MatthäusAdrianus viel gelernt zu haben. Der Widerspruch, von dem Hagenbach (Her-zog’s Realencycl. XI, 289. Anm.) redet, besteht durchaus nicht.

4 ) Vgl. Geiger, Stud. d. hebr. Spr. S. 19.