Ljb. XXII. Cap. 47-49. [U.C.536.A.C. 2 i6.] 359

alis constiterant, media, qua Galli Hispanique sleterant, aliquantum prominente acie. Qui cuneus utpulsus aequavit frontem primum, deinde nitendoetiam sinum in medio dedit, Afri circa iam cornuafecerant; irruentibusque incaute in medium Roma-nis , circumdedere alas: mox, cornua extendendo,clausere et ab tergo hostes. Hinc Romani, defunctinequicquam proelio uno, omissis Gallis Ilispanisque,quorum terga ceciderant,et adversusAfros integrampugnam ineunt, non tantum eo iniquam, quod inclusiadversus circumfusos, sed etiam quod fessi cum re-centibus ac vegetis pugnabant.

XLA'111. Iam et in sinistro cornu Romano, ubisociorum equites adversus Numidas steterant, con-sertum proelium erat, segne primo, et a Punicacoeptum fraude. Quingenti ferme Numidae, praetersolita arma telaque, gladios occultos sub loricis ha-bentes, specie transfugarum quum ab suis, parmaspost terga habentes, adequitassent, repente ex equisdesiliunt; parmisque et iaculis ante pedes hostiumproiectis, in mediam aciem accepti, ductique ad ulti-mos, considere ab tergo iubentur. Ac, dum proeliumab omni parte conseritur, quieti manserunt: post-quam omnium animos oculosque occupaverat certa-men, tum, arreptis scutis, quae passim inter acervoscaesorum corporum strata erant, aversam adoriuntur Romanam aciem; tergaque ferientes, ac poplitescaedentes, stragem ingentem, ac maiorem aliquantopavorem aciumultum, fecerunt. Quum alibi terrorac fuga, alibi pertinax in mala iam spe proelium es-set, Hasdrubal, qui ea parte praeerat, subductos exmedia acie Numidas, quia segnis eorum Cum adver-sis pugna erat, ad persequendos passim fugientesmittit: Hispanos et Gallos pedites, iam Afris propefessis caede magis quam pugna, ndiungit.

XL1X. Parte altera pugnae Paullus, quanquam