Liber XXI. Cap. 4. 5.

247

domitis gentibus, iungendoque, tractus ad id bellumvideri posset. Carteiam, urbem opulentam, caputgentis cius, expugnat diripitque. Quo metu percul-sae minores civitates, stipendio imposito, imperiumaccepere. Victor exercitus, opulentusque praeda,Carthaginem novam in hiberna est deductus, ibilarge partiendo praedam, stipendio praeterito cumfide exsolvendo, cunctis civium sociorumque animisin se firmatis, vere primo in Vaccaeos promotum bel-lum. Hermandica et Arbocala urbes vi captae. Ar-bocala et virtute et multitudine oppidanorum diu de-fensa. Ab Hermandica profugi, exsulibus Olcadum,priore aestate domitae gentis, quum seiunxissent,concitant Carpetanos: adortique Hannibalem, re-gressum ex Vaccaeis, haud procul Tago flumineagmen grave praeda turbavere. Hannibal proelioabstinuit; castrisque super ripam positis, quum, pri-ma quies silentiumque ab hostibus fuit, -amnem vadotraiecit: valloque ita producto, ut locum ad trans-grediendum hostes haberent, invadere eos transeun-tes statuit. Equitibus praecepit, ut, quum ingressosaquam viderent, adorirentur. Peditum agmen in ri-pa, elephantos ante quadraginta disposuit. Carpe-tanorum cum appendicibus Olcadum Vaecaeorum-que centum millia fuere; invicta acies, si aequo di-micaretur campo. Itaque et ingenio feroces, et mul-titudine freti, et, quod metu cessisse credebant ho-stem, id morari victoriam rati, quod intercsSet amnis,clamore sublato, passim sine ullius imperio, qua cui-que proximum est, in amnem ruunt. Et ex parte al-tera ripae vis ingens equitum in flumen immissa, me-dioque alveo haudquaquam pari certamine concur-sum; quippe ubi pedes instabilis, ac vix vado fidens,vel ab inermi equite, equo temere acto, perverti pos-set: eques, corpore armisque liber, equo vel per me-dios gurgites stabili, cominus eminusque rem gere-