154

T. LIVII [U. C. 444. A. C. 5o3-] _

centesimus iam annus sit ab Mam. Aemilio dictatore,tot censores fuerint, nobilissimi forlissimique viri, ne-mo eorum duodecim tabulas legit ? nemo id ius esse,quod postremo populus iussisset, scivit? Imo veroomnes sciverunt; et ideo Aemiliae potius legi parue- 'runt, quam illi antiquae, qua primum censores creatierant, quia hanc postremam iusserat populus: et quia,ubi duae contrariae leges sunt, semper antiquae obro-gat nova. An hoc dicis, Appi, non teneri Aemilia legepopulum? an populum teneri, te unum exlegem esse?Tenuit Aemilia lex violentos illos censores, C. Furiumet M. Geganium, qui, quid iste magistratus in repu-blica mali facere posset, indicarunt: quum, ira fini-tae potestatis, Mam. Aemilium, principem aetatissuae belli domique, aerarium fecerunt: tenuit dein-ceps omnes censores intra cenitim annorum spatium: :

tenet C. Plautium collegam tuum, iisdem auspiciis, i;eodem iure creatum. An hunc non, ut qui optimo iurecensor creatus esset, populus creavit? tu unus eximius Ies, in quo hoc praecipuum ac singulare valeat? Quemtu regem sacrificiorum crees, amplexus regni nomen,ut qui optimo iure rex Romae creatus sit, creatum se |dicet? Quem semestri dictatura, quem interregnoquinque dierum contentum fore putes? quem clavi i,figendi, aut ludorum causa dictatorem audacter crees ?Quam isti stolidos ac socordes videri creditis eos, quiintra vicesimum diem, ingentibus rebus gestis, dicta-tura se abdicaverunt, aut qui vitio creati abierunt ma- i;gistratu? Quid ego antiqua repetam? Nuper intra !decem annos C. Maenius dictator, quia, quum quae-stiones severius, quam quibusdam potentibus tutumerat, exerceret; contagio eius, quod quaerebat ipse,criminis obiectata ab inimicis est, ut privatus obviamiret crimini, dictatura se abdicavit. Nolo ego istam 1in te modestiam: ne degeneraveris a familia imperio- (sissinta et superbissima ; non die, non hora citius, quam j