70

T. LIVII [U. C. 4i5. A. C. 537 .]

cloria morte occumbentis. Ubi triarii consurrexe-runt integri, refulgentibus armis, nova ex improvisoexorta acies, receptis in intervalla ordinum antepila-nis, clamore sublato principia- Latinorum pertur-bant: hastisque ora fodientes, primo robore virorumcaeso, per alios manipulos, velut inermes, prope in-tacti evasere; tantaque caede perrupere cuneos, utlix quartam partem relinquerent hostium. Samnitesquoque, sub radicibus montis procul instructi, prae-buere terrorem Latinis. Ceterum inter omnes civessociosque praecipua laus eius belli penes consulesfuit: quorum alter omnes minas periculaque ab diissuperis inferisque in se unum vertit: alter ea virtutecoque consilio in proelio fuit, ut facile conveneritinter Romanos Latinosque, qui eius pugnae memo-riam posteris tradiderunt, utrius partis T. Manliusdux fuisset, eius futuram haud dubie fuisse victo-riam. Latini ex fuga se Minturnas contulerunt. Ca-stra secundum proelium capta, multique mortalesibi vivi oppressi, maxime Campani. Decii corpus neeo die inveniretur, nox quaerentes oppressit. 1’ostc-ro die inventum inter maximam hostium stragem,coopertum telis; funusque ei par morti, celebrantecollega, factum est. Illud adiiciendunt videtur, li-cere consuli dictatorique et praetori, quum legioneshostium devoveat, non utique se, sed quem velit exlegione Romana scripta civem, devovere: si is homo,qui devotus est, moritur, probe factum videri: nimoritur, tum signum septem pedes altum, aut ma-ius, in terram defodi, et piaculum hostiam caedi.Ubi illud signum defossum erit, eo magistratum Ro-manum escendere fas non esse. Sin autem sesc de-vovere volet, sicuti Decius devovit; ni moritur, ne-que suum, neque publicum divinum pure faciet, quisesc devoverit. Vulcano arma sive cui alii divo vo-vere volet, sive hostia sive quo alio volet, ius est.