T. LIVII [U. C. 4 i 5 . A. C. 037.]

6G

rim, metu magis, quam modestia, quievere. Itaque,vclut emerso ab admiratione animo, quum silentiodefixi stetissent, repente, postquam cervice caesa fu-sus est eruor, tum libero conquestu coortae vocessunt, ut neque lamentis, neque exsecrationibus par-ceretur: spoliisque contectum iuvenis corpus, quan-tum militaribus studiis funus ullum concelebrari po-test, structo extra vallum rogo cremaretur: Manlia-naque imperia non in praesentia modo horrenda, sedexempli etiam tristis in posterum essent.

VIII. Fecit tamen atrocitas poenae obedientio-rem duci militem: et, praeterquam quod custodiaevigiliacque et ordo stationum intentioris ubique curae erant, in ultimo etiam certamine, quum descen-sum in aciem est, ea severitas profuit. Fuit autemcivili maxime bello pugna similis: adeo nihil apudLatinos dissonum ab Romana re, praeter animos,erat. Clipeis antea Romani usi sunt: deinde, post-quam stipendiarii facti sunt, scuta pro clipeis fece-re: et, quod antea phalanges similes Macedonicis,hoc postea manipulatim. structa acies coepit esse.Postremo in plures orllincs instruebantur. Ordo sex-agenos milites, duos centuriones, vexillarium unumhabebat. Prima acies hastati erant, manipuli quin-decim, distantes inter se modicum spatium: manipu-lus leves vicenos milites, aliam turbam scutatorumhabebat. Leves autem, qui hastam tantum gaesaquegererent, vocabantur. Haec prima frons in acie llo-rem invenum pubescentium ad militiam habebat.Robustior iride aetas totidem manipulorum, quibusprincipibus est nomen, hos sequebantur, scutatiomnes, insignibus maxime armis. Iloe triginta ma-nipulorum agmen antepilanos appellabant, quia subsignis iam a 1 ii quindecim ordines locabantur: exquibus ordo unusquisque tres partes habebat. Ea-rum unamquamque primum pilum vocabant. Tribus