30

T. LIV II pJ. C.4i2. A.C.aio.j _'

mota anna. Samnitium bellum, ancipiti Marte ge-stum, Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti. Quantarerum moles! quoties in extrema periculorum ren-ium, ut in hanc magnitudinem, quae rix sustinetur, ■erigi imperium posset! lielli autem causa cum Sa-mnitibus, ltomanis, quum societate amicitiaque iun-cti essent, extrinsecus venit; non orta inter ipsos est.Samnites Sidicinis iniusta arma, quia viribus pluspoterant, quum intulissent, coacti inopes ad opulen-tiorum auxilium confugere, Campanis sese coniun-gunt. Campani magis nomen ad praesidium socio-rum, quam vires, quum attulissent, fluentes luxu abduratis usu annorum in Sidicino pulsi agro, in sedeinde molem omnem belli verterunt. Namque Sa-mnites, omissis Sidicinis, ipsam arcem finitimorumCampanos adorti, unde aeque facilis victoria, prae- |dae atque gloriae plus esset, Tifata, imminentes Ca-puae colles, quum praesidio firmo occupassent, de-scendunt inde quadrato agmine in planitiem, quaeCapuam Tifataque interiacct. Ibi rursus acie dimi-catum: adversoque proeiio Campani intra moeniacompulsi, quum, robore iuventutis suae acciso, nullapropinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petereauxilium.

XXX. Legati, introducti in senatum, maxime inhanc sententiam locuti sunt: Populus nos Campanuslegulos ad vos, Patres conscripti, misit, amicitiamin perpetuum, auxilium praesens a vobis petitum.Quam si sectindis rebus nostris petissemus, sicut eoe- •'pta celerius, ita infirmiore vinculo contracta esset.Tunc enim, ut qui ex aequo nos venisse in amicitiammeminissemus, amici forsitan pariter ac nunc, sub-lecti atque obnoxii vobis minus essemus. Nunc, mi-sericordia vestra conciliati, auxilioque in dubiis rebus defensi, beneficium quoque acceptum colamus,oportet; ne ingrati atque amni ope divina humana-