Druckschrift 
2 (1923) Von der Mitte des zehnten Jahrhunderts bis zum Ausbruch des Kampfes zwischen Kirche und Staat : mit Index
Entstehung
Seite
478
Einzelbild herunterladen
 

478 Geschichte der lateinischen Literatur des Mittelalters. Zweiter Teil.

intra palatium Iunonis adsciscitur, dum longis Jaboribus exhausta solito uberius Aeolo pro-pinante nives vel imbres adhibens inebriata revertitur, collectis influenlium sibi fiuviorumcopiis velut contractu exercitu per regionem circumcirca lymphato cursu debacchatur, qiiae-que sibi obvia proterit et populatur, nocturna piscatorum furta, quae Ulis impune cessissesaepe dequesta est, prohibens punit, sata quae avidi agricolae Utoreis virectis audaci sulcoviolatis, ubi ipsa vellet tneridiari,') insperserant, eluit et prostrat. Die Cieerostelle (undHoraz) paraphrasiert er so (p. 440) Denique Teucer inhibito sibi sine fratre reditu cum Sala-mina patrem aversaretur et a sociis patriam suspirantibus ubinam vellet degere rogaretur:Patria, inquit, cuiusque est ubicumque bene est . . . Socrates quoque rogatus cuiacem 2 ) se essefateretur, mundanum se esse respondit, id est non unius alicuins loci sed incolam et eherntotius mundi. Philosophi quoque nobilissimi, sicut in veterum monumentis legimus, ZenocratesCrantor et Chrysippus Aristoteles Carneades et Panaetius . .. nulluni certae habitationis locumsibi ad bene vivendum elegerunt sed semel egressi ad investigandam toto fugientem orbesapientiam numquam domum reverterunt. DasWoit des Musonius ist aus Gellius Noct. Att.18, 2, 1 oder aus Macrob. Sat. 1, 5, 12 genommen. Der Vers aus Prosper steht in dessenEpigr. 96, 1 (Migne 51, 528). Später folgt ein Satz p. 442 Papae autem ut nodosus es, frateyut fungino capite es et totum te tegis, der sich schon duich das Anfangswoit (Plaut. Rud. 5,2,33. Terent. Eun. 2, 2,48. 3, 1,26. Pers. 5, 79;. als aus alteitümlicher Umgebung genommenankündigt; die Worte selbst stehen bei Plautus Trin. 4, 2. 9 Pol hie qnidem fungino genereest, capite se totum tegit. Aus Trin. 2, 4, 54 und 52 stammt auch p. 445 alium quam me tibiquaere ferentarium. Aus Trin. 1, 1. 14 wohl auch das Wort p. 438 condueibilis. Dann nimmtUozwin wieder mit den Worten (p. 442) Addis quoque pigritanti stimulum Flacci, quo illesatyrico Damasippo sui perornatus commento in desidiam invehitur dicens Bezug auf Hör.Sat. 2.3, 13. 3 ) Von Bercngar sagt er p. 443 Vide si placet quam sanae doctrinae quam salubrisdiseiplinae theologi de Turonensi emergant academiu, cui praesidet ille apostolus satanaeBerengarius. Zu Notker vgl. p. 444 Et ut antiquiora et ob hoc meliora se (?) taceam fem-pora et de his loquar, quae partim ipsi vidimus, partim recenter gesta fideli relatione di-dieimus, a diebus domini Notgeri nostrae urbis episcopi eorum pontificum qui ei contempo-rales in ecclesia florebant praeeipui usque ad haec quae iam in nuseria deßuxerunt duolustra, misericordia et veritas obvtaverunt sibi iustitia et pax osculatae sunt. Nunc autemde terra sublata est et in caelum recessit. Legimus enim nobile illud prioris saeculi aurumargento (ei) ceteris inferioris pretü metalhs sensim . .. degenerasse nee tarn subito sui colorisspeciem amisisse. Nunc autem . . . postquam clarissima duo ecclesiae luminaria ... Henrieumdico seeundum imperatorem et Liutboldum Moguntinae sedis protopraesulem . . . ab his tenebrisad verum lucem ... assumpta sunt. Als Sinnbild der auf Erden geltenden Ungerechtigkeitp. 445 quemque modo Labeonem lege Caecilia suffixit cruci, modo Catonem lege monetariadonat curuli. Lob und Dank zum Schluß p. 446 Possem quidem uberius et pleniits per-fectionis tuae munus applaudere, sedpropter notam assentationis non patiturgravitus modestiae,Librum autem quem mihi scripsisti quemque mihi scribendo occasionem fecisti, in quo mihiarticulos digitorum oculos et animum, inclinium cervicis, laborem capitis imrAo te totumanimo meo insinuasti, in exterioribus meis non invenio, unde possim ex aequo reeompensarevel plurimae benignitatis tuae talionem reddere. Hierauf folgen die sehr umfangreichenAbschiedsworte. -

Die Sprache des Briefes ist natürlich von der Bibel stellenweise stark beeinflußt, abermehr noch von den alten Autoren, besonders von Horaz, dessen Spuren man überall ver-folgen kann. Späte und ungebräuchliche Worte verwendet Gozwin selten, wie p. 138 con-celliones oder p. 439 vanitans. Ausgabe aus einer Hs. von St Jerome zu Dol von Mabillon,Vetera analecta p. 437446. Vgl. Wattenbach 2,113f. Die Schrift ist kulturhistorischwichtig und eine neue Ausgabe wäre daher zu wünschen.

80. Thiofrids Vitae Liutwini und Basini von Trier.

Die Lebensbeschreibungen der beiden alten Trierer Erzbischöfe Basinusund seines Neffen Liutwin hängen unstreitig zusammen und gehen wohlauf denselben Verfasser zurück. Dieser läßt sich nach der heutigen Über-lieferung schwer bestimmen, da er sich im Vorworte der beiden Biographien

1 ) Seltenes Wort! | cum Tullio docente oratoris officium et finem,

2 ) cuiatem ist wohl zu lesen. officium quidem apte ad persuadendumdicere,

3 ) Darauf de crassa satyrici Damasippi finem vero persuadere dictione.Minerva, vgl. Hör. Sat. 2,2, 3. Darauf Didicisti |