Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PrologusQueſtio I.

igusialiqua participāt aliꝗd vnū ẜm pͥus ⁊ poſterius. ſicut potētia ⁊ actus rōneꝫ entis. ⁊ ſil̓r ſub̓a ⁊ accn̄s. Aut qꝛ ex eoꝙ vnū eē ⁊ rōnē ab altero recipit: ⁊ talis ē analogia creature ad creatoreꝫ. creatura .n. nō hꝫ eſſe niſi ẜm ꝙ a pͥmoente deſcēdit. vn̄ nec noīat̉ ens niſi inquātuꝫ ens pͥmumimitat̉. ⁊ ſimil̓r eſt de ſapīa ⁊ de oībus alijs q̄ d̓ creaturadicunt̉. Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙ ea q̄ ſunt ab oꝑe nr̄o ⁊ ea q̄ſunt ab oꝑe naͣe cōſiderata ẜm ꝓpͥas rōnes nō cadunt ineādē doctrinā. vna tn̄ ſcīa vtrūqꝫ pōt conſiderare q̄ ꝑ limē diuinū certitudinē hꝫ: qd̓ eſt efficax ad cognitionemvtriuſqꝫ. Pōt tn̄ aliter dici ꝙ virtus quā theologꝰ cōfiderat nō eſt ab oꝑe nr̄o: immo eā deus ī nobis ſine nobis operat̉ ẜm Auguſtinum. Utrum ſit practica vel ſpeculatiua.III.ſic procedit̉: vr̄ ꝙ iſta doctrīa ſitCirca tertiu) practica. Finis .n. practice eſtopus ẜm ph̓m in 2º. meta. Sed iſta doctrīa q̄ fidei eſt pͥncipaliter eſt ad bn̄ oꝑandū. vnde Ia. i. Fides ſine oꝑbusmortua ē. Et pͣs. Intellectꝰ bonꝰ oībꝰ faciētibꝰ eū. gͦ vr̄ ꝙſit practica. Cōtra in pͥnº. metaph̓. dicit ph̓s ꝙ nobiliſſima ſciētiaꝝ eſt ſui gr̄a. practice aūt nō ſunt ſui gr̄a: īmoꝑꝑ opꝰ. gͦ cuꝫ iſta nobiliſſima ſit ſciētiaꝝ nō erit practica. Pͣ. Practica ſciētia determīat tm̄ ea q̄ ſunt ab operenro. h̓ aūt doctrina ꝯſiderat angelos ⁊ alias creaturas q̄nō ſunt ab oꝑe nr̄o. gͦ nō eſt practica ſꝫ ſpeculatiua. Ulterius queritur vtrum ſit ſcīa: ⁊ videt̉ ꝙ nō. Nullaenim ſcientia eſt de particularibus ẜm ph̓um: ſed in ſacra ſcriptura geſta tradunt̉ ꝑticulariū hoīuꝫ. ſic̄ AbraaꝫIſaac ⁊cͣ. gͦ nō ē ſcīa. Pͣ. oīs ſcīa ꝓcedit ex p̓ncipijs ꝑ ſenotis: q̄ cuilibꝫ ſunt manifeſta. h̓ aūt ſcīa ꝓcedit ex credibilibus: que nō ab oībus ꝯcedunt̉. gͦ nō eſt ſcīa. Pͣ. Inomni ſcīa acꝗrit̉ aliꝗs habitus ꝑ rōnes īductas: ſꝫ in hacdoctrīa nō acꝗrit̉ aliꝗs habitus: qꝛ fides cui tota doctrina h̓ īnitit̉ nō eſt habitus acꝗſitus ſed infuſus. gͦ nō ē ſciētia. Contra Auguſ. de trini. Theologia eſt ſcīā de rebꝰque ad ſalutē hoīs ꝑtinent. gͦ eſt ſcientia. Ulterius querit̉ vtrum ſit ſapientia: ⁊ vr̄ ꝙ non. Quiaſicut dicit ph̓us in principio metaphy. ſapiens debet eſſecertiſſimus cauſaꝝ: ſꝫ in iſta doctrina nō eſt aliꝗs certiſſimus: qꝛ fides cui h̓ doctrina īnitit̉ eſt infra ſcīam ⁊ ſupraopinionē. gͦ nō eſt ſapīa. Cōtra pͥᵉ Cor. 2. Sapiētiā loꝗmur inter perfe. ⁊cͣ. cū gͦ hāc doctrinaꝫ ipſe docuerit ⁊ deipſa loquatur: videt̉ ꝙ ipſa ſit ſapientia.dd̓m: ꝙ iſta ſcīa qͣꝫuis ſit vna: tn̄ perReſponde C fecta eſt ⁊ ſufficiēs ad oēm humanāꝑfectionē ꝓpter efficaciā diuini luminis: vt ex predictispꝫ. vn̄ ꝑficit hoīem ⁊ in operatione recta: ⁊ quātū ad contemplationem veritatis. vn̄ quātum ad ꝗd practica eſt ⁊etiā ſpeculatiua: ſꝫ qꝛ ſciētia oīs pͥncipal̓r pēſanda ē ex fine: finis aūt vltimus iſtiꝰ doctrine eſt cōtemplatio pͥmeveritatis in pr̄ia: iō pͥncipal̓r ſpeculatiua eſt. Et cuꝫ habitus ſpeculatiui ſint tres ẜm ph̓uꝫ .ſ. ſapīa: ſcīa: ⁊ ītellectꝰ.dicimus ꝙ eſt ſapīa: eo ꝙ altiſſimas cauſas cōſiderat: ⁊ ēſicut caput ⁊ pͥncipalis ⁊ ordinatrix oīum ſciētiaꝝ. Et eſtetiā magis dicēda ſapīa qͣꝫ metaphyſica: qꝛ cauſas altiſſimas cōſiderat per modū ipſarū cauſaꝝ: qꝛ per īſpirationeꝫ a deo īmediate acceptā. Metaphyſica aūt ꝯſideratcauſas altiſſimas ꝑ ratiōes ex creaturis aſſumptas. Un̄⁊ iſta doctrina magis ēt dīna dicēda eſt qͣꝫ metaphyſica:qꝛ eſt dīna quātū ad ſub̓m ⁊ quantū ad modū accipiēdi.Metaphyſica aūt quātuꝫ ad ſub̓m tm̄: ſed ſapīa: vt dicitph̓s ī 6ºethi. ꝯſiderat ꝯcl̓ones ⁊ pͥnª. ⁊ iō ſapīa ē ſcīa ⁊ ītellectus: cū ſcīa ſit de ꝯcl̓onibꝰ ⁊ ītellectꝰ de pͥncipijs.ergo dd̓m ꝙ opus nō eſt vltimū inAd Primum tentū in hac ſcīa: īmo potiꝰ cōtēpla-

tio pͥme veritatis in pr̄ia: ad quaꝫ depurati ex bonis operibus ꝑuenimus. ſicut dr̄ Mat. 5. Btī mundo corde. ⁊ iōpͥncipaliꝰ ē ſpeculatiua qͣꝫ practica. Alia duo ꝯcedimus. Ad id qd̓ vlterius querit̉ dd̓ꝫ: ꝙ iſta doctrina ſciētia ē:⁊ qd̓ obijcit̉ ꝙ eſt de particularibus: dd̓ꝫ ꝙ nō eſt de particularibus inquantū ꝑticularia ſunt: ſed inquantū ſuntexēpla operandoꝝ: ⁊ h̓ vſitat̉ ēt in ſcientia morali: qꝛ operationes particulariū circa particularia ſunt. vn̄ ꝑ exempla particularia ea que ad mores pertinent meliꝰ manifeſtant̉. Ad aliud dd̓ꝫ: ꝙ iſta doctrina hꝫ ꝓ principijspͥmis articulos fidei: qui per lumen fidei infuſuꝫ ꝑ ſe noti ſunt habenti fidē. ſicut ⁊ pͥncipia naͣliter nobis inſita ꝑlumē intellectus agētis. Nec eſt miruꝫ ſi infidelibus nota nō ſunt: ꝗ lumē fidei nō habent: qꝛ nec etiā pͥncipia naturaliter inſita nota eſſent ſine lumine ītellectus agētis.Et ex iſtis pͥncipijs nō reſpuens cōmunia pͥncipia ꝓceditiſta ſcīa: nec hꝫ viam ad ea ꝓbanda: ſed ſolū ad defendēduꝫ a ꝯͣdicentibus: ſicut nec aliꝗs artifex probare ſua pͥncipia. Ad aliud dd̓m ꝙ ſicut habitus pͥncipiorū pͥmorum nō acquirit̉ per alias ſcientias: ſꝫ habet̉ a naͣ: ſed habitus cōcluſionū a pͥmis pͥncipijs deductaꝝ: ita etiam inhac doctrina non acquirit̉ habitus fidei ꝗ eſt quaſi habitus pͥncipioꝝ: ſꝫ acquirit̉ habitus eoꝝ q̄ ex eis deducūt̉:⁊ q̄ ad eoꝝ defenſionē valent. Aliud ꝯcedimus. Ad id qd̓ vlterius querit̉ an ſit ſapientia dd̓ꝫ: ꝙ ꝓprijſſime ſapiētia eſt: ſicut dcm̄ eſt: ⁊ qd̓ obijcit̉ ꝙ nō eſt certiſſimus ⁊cͣ. dicimus ꝙ falſum ē. Magis .n. fidelis ⁊ firmiaſſentit his que ſūt fidei qͣꝫ ēt pͥmis pͥncipijs rōnis. Et qd̓dr̄ ꝙ fides eſt infra ſciētiam: nō loquit̉ de fide infuſa: ſedde fide acquiſita que eſt opinio fortificata rōnibus. Habitus aūt iſtoꝝ pͥncipiorum .ſ. articuloruꝫ dr̄ fides ideo ⁊nō intellectus: qꝛ iſta pͥncipia ſupra rōneꝫ ſunt. ⁊ ideo humana rō ipſa perfecte capere nō valet: ⁊ ſic fit quedā defectiua cognitio nō ex defectu certitudinis cognitorum:ſꝫ ex defectu cognoſcentis: ſed tamen ratio manuductaper fidem excreſcit in hoc: vt ipſa credibilia pleniꝰ comprehendat: ⁊ tunc ipſa quodāmodo intelligit. vnde dici.tur Iſa. 7. ſecundum aliam littera. Niſi credideritis nōintelligetis.IIII. Utrum deus ſit ſubiectum iſtius ſcientie.Ad quartum iſtius ſcientie. Oīs .n. ſcīa dꝫ ītituſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ deus ſit ſubiectūlari ⁊ denoīari a ſuo ſub̓o: ſꝫ iſta ſcīa dr̄ theologia. q. ẜmode deo. gͦ vr̄ ꝙ deus ſit ſub̓m eiꝰ. Cōtra. Boe. in libº. d̓trini. dicit: ꝙ ſimpl̓r forma ſub̓m eē nō pōt: ſꝫ deꝰ eſt ho.gͦ non pōt eſſe ſub̓m. Itē vr̄ ẜm Ugonē de ſcō victoreꝙ oꝑa reſtauratōis ſint ſub̓m. ſic n. dicit in lib. de ſacr̄is:ꝙ oꝑa pͥme cōditōis ſunt maͣ aliaꝝ ſcīaꝝ. oꝑa aūt reſtaurationis ſunt maͣ theologie. gͦ ⁊cͣ. Contra. ꝗcꝗd determinat̉ in ſcīa dꝫ cōtineri ſub ſub̓o ipſiꝰ: ſed in theologiadeterminat̉ de oꝑibus creatiōis: vt pꝫ Gen̄. i. gͦ vr̄ ꝙ oꝑareſtauratōis nō ſint ſub̓m. Item vr̄ ꝙ res ⁊ ſigna ſintſub̓m. illud .n. eſt ſub̓m in ſcientia circa qd̓ tota ſcie intentio verſat̉: ſꝫ tota intētio theoᶜ verſat̉ circa res ⁊ ſigna: vtdicit magiſter ſnīaꝝ. gͦ res ⁊ ſigna ſunt ſub̓m. Cōtra. ꝑrōnes ſub̓i dꝫ ſciētia differre ab alijs ſciētijs: cū quelibꝫſcīa hēat ꝓpriū ſub̓m: ſed de rebus ⁊ ſignis conſiderantetiā alie ſciētie. gͦ nō ſunt ꝓpriū ſub̓m huius ſcientie.Reſpondeoᵐ ſbᵐ ʰꝫ ad ſcīaꝫ ad minꝰ tres cōparatōes. Prima ē ꝙ q̄cūqꝫ ſuntin ſcīa debēt ꝯtineri ſub ſub̓o. vn̄ cōſiderātes hāc ꝯditionē poſuerūt res ⁊ ſigna eē ſub̓m huiꝰ ſcīe: ꝗdā aūt totumxp̄m .i. caput ⁊ mēbra: eo ꝙ ꝗcꝗd in hac ſcīa tradit̉ ad hꝰreduci vr̄. Scd̓a ꝯparatio ē ꝙ ſub̓i cognitio pͥncipal̓rzattēdit̉ in ſcientia. vn̄ qꝛ iſta ſciētia pͥncipal̓r eſt ad cogni