Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PrologusQueſtio I.

Ftionē dei: poſuerunt deū eſſe ſub̓ꝫ eius. Tertia cōparatio eſt: ꝙ ꝑ ſub̓m diſtinguit̉ ſcīa ab oībus alijs: qꝛ ſecātur ſcīe quēadmodū ⁊ res: vt dr̄ in 3º. de aīa: ⁊ ẜm hāc cōfiderationē poſuerūt ꝗdā credibile eſſe ſub̓ꝫ huius ſcientie. hec .n. ſcīa in hoc ab oībus alijs differt: qꝛ per inſpirationē fidei ꝓcedit. Quidaꝫ aūt opera reſtauratiōis: eo ꝙtota ſciētia iſta ad cōſequēdū reſtaurationis effectuꝫ ordinat̉. Si aūt volumus īuenire ſub̓m: qd̓ h̓ omnia cōprehēdat: poſſumus dicere ꝙ ens dīnū cognoſcibile per īſpiratione eſt ſub̓m huius ſciētie. Omnia .n. que in hac ſciētia conſiderant̉ ſunt aūt deus aūt ea q̄ ex deo ⁊ ad deumſunt inquātū ho. ſicut etiā medicus ꝯſiderat ſigna ⁊ cauſas ⁊ multa ho īquātū ſunt ſana .i. ad ſanitatē aliquo modo relata. vn̄ quāto aliꝗd magis accedit ad verā rōnemdiuinitatis: pͥncipalius cōſideratur in hac ſciētia.Ad primuꝫ niſi ſicut principal̓r intentum: ⁊ ſubergo dd̓m ꝙ deus nō eſt ſubiectumcuius rōne omnia que ſunt in ſciētia conſiderant̉. Quodaūt obijcit̉ in ꝯͣriū: ꝙ forma ſimpl̓r nō pōt eſſe ſub̓m. dicimus ꝙ veruꝫ eſt accn̄tis: nihilominus tn̄ pōt eſſe ſubiectum predicati in propōne: ⁊ omne tale pōt eſſe ſub̓m inſcīa: dumodo illud predicatum de eo ꝓbari poſſit. Adaliud dd̓m: ꝙ oꝑa reſtauratōis nō ſunt ꝓpe ſub̓m huiusſcientie: niſi inquātū oīa que in hac ſcientia dicunt̉ ad reſtaurationē noſtraꝫ quodāmodo ordinant̉. Ad aliuddd̓m ꝙ res ⁊ ſigna cōiter accepta nō ſunt ſub̓m huiꝰ ſciētie: ſed inquātū ſunt quedā diuina. Utꝝ modus ꝓcedendi ſit artificialis.V.ſic ꝓcedit̉. Nobiliſſime ſcīe dꝫ eēAd quintum nobiliſſimꝰ modus: ſꝫ qͣꝫto magimodus ē artificial̓ nobilior ē. gͦ cū h̓ ſcīa ſit nobiliſſima:modus eius dꝫ eſſe artificialiſſimus. Pͣ. Modus ſcīedꝫ ipſi ſciētie ꝓportionari: ſꝫ iſta ſciētia maxime eſt vna:vt ꝓbatū eſt. gͦ ⁊ modus eius debꝫ eſſe maxime vnicus.Cuiꝰ cōtrariū vr̄: cū qn̄qꝫ cōminādo qn̄qꝫ p̄cipiendo: qn̄qꝫ alijs modis ꝓcedat. Pͣ. Sciētiarū maxime differētium nō dꝫ eſſe vnus modus: ſed poetica que minimumcōtinet veritatis maxime differt ab iſta ſcientia que eſtveriſſima. gͦ cū illa ꝓcedat per metaphoricas locutiōes:modus huius ſcientie nō dꝫ eſſe talis. Pͣ. Ambr. tolleargumēta vbi fides querit̉: ſed in ſacra ſcientia maximeq̄rit fides. gͦ modus eiꝰ nulloº. dꝫ eſſe argum̄tatiuus.CONITA mētis fieri nō valet. ergo dꝫ qn̄qꝫ argumēpͥᵉ Pe. 3. Parati ſemꝑ ⁊cͣ. hoc aūt ſine argutis vti. Idē habet̉ ex hͦ qd̓ dr̄ Tit. i. Ut potens ſit ⁊cͣ.Reſpondeo ęꝫ ꝯditōes māe: vt dicit Boe. d̓ tri.dd̓ꝫ: ꝙ modus cuiuſqꝫ ſcīe dꝫ inꝗri⁊ ph̓s in pͥnº Ethi. Principia aūt hꝰ ſcientie ſunt per reuelatiōeꝫ accepta. ⁊ ideo modus accipiendi ip̄a pͥncipia debet eſſe reuelatiuus ex parte infundentis: vt in reuelationibus ꝓph̓aꝝ. Et oratiuus ex parte recipiētis: vt patꝫin pͥs. ſed ꝗa p̄ter lumē infuſum opꝫ ꝙ habitꝰ fidei diſtirguatur ad determinata credibilia ex doctrina predicantis ẜm ꝙ dr̄ Ro. 10. Qūo credent ⁊cͣ. ſicut etiā intellectꝰpͥncipioꝝ naͣliter inſitoꝝ determinat̉ per ſenſibilia accepta. Ueritas aūt predicātis per miracula ꝯfirmat̉: vt dicitur Mar. vlti. Illi aūt profecti ⁊cͣ. Opꝫ etiā ꝙ modusiſtius ſcientie ſit narratiuus ſignoꝝ que ad confirmationem fidei faciūt: qꝛ etiā iſta pͥncipia nō ſunt ꝓportionatahumane rōni ẜm ſtatuꝫ vie: que ex ſenſibilibus cōſueuitacciꝑe. ideo opꝫ vt ad eoꝝ cognitionē per ſenſibiliū ſimilitudines manuducat̉. vnde opꝫ modū iſtius ſcientie eēmetaphoricū ſiue ſymbolicū vl̓ parabolicū. Ex iſtis aūtpͥncipijs ad tria ꝓcedit̉ in ſacra ſcriptura .ſ. ad deſtructionem erroruꝫ: qd̓ ſine argumentis fieri nō pōt. ⁊ ideo opꝫ

.modū huius ſciētie eſſe qn̄qꝫ argumētatiuū: tuꝫ ꝑ auctoritates: tum etiā ꝑ rōnes ⁊ ſimilitudines naͣles. Proceditur etiā ad inſtructionē moꝝ. vn̄ quātū ad hͦ modus eiꝰdebꝫ eē p̄ceptiuus: ſicut in lege. cōminatorius ⁊ promiſſiuus: vt in ꝓph̓is. ⁊ narratiuus exemploꝝ: vt in hyſtorialibus. Procedit̉ tertio ad cōtemplationē veritatis inqueſtionibus ſacre ſcripture: ⁊ ad hoc opꝫ modū etiā eēargumentatiuū: qd̓ p̄cipue ſeruat̉ in originalibus ſanctorum: ⁊ in iſto lib. qui quaſi ex ipſis cōflat. Et ẜm hoc etiāpōt accipi quadrupl̓r modus exponēdi ſacraꝫ ſcripturā:Qꝛ ẜm ꝙ accipit̉ ip̄a veritas fidei eſt ſenſus hyſtoricus.Scd̓m aūt ꝙ ex eis procedit̉ ad inſtructionem moꝝ eſtſenſus moralis. Secundū aūt ꝙ ꝓcedit̉ ad cōtemplationeꝫ veritatis eoꝝ que ſunt vie eſt ſenſus alegoricus. Eorum que ſunt pr̄ie eſt ſenſus anagogicus. Ad deſtructionem aūt erroꝝ nō ꝓcedit̉ niſi ꝑ ſenſum litteralem: eo ꝙalij ſenſus ſunt ꝑ ſimilitudines accepti: ⁊ ex ſimilitudinarijs locutōibꝰ nō pōt ſumi argumētatio. vn̄ ⁊ Diony. dic̄ īepl̓a ad Titū: ꝙ ſymbolica theologia nō ē argumn̄tatiua.Ad primuꝫ gᵈᵍᶻ: ꝙ modus artificialis dr̄ qui cōpetit maͣe. vn̄ modus ꝗ ē artificialis īgeometria non eſt artificialis in ethica. ⁊ ẜm hoc modushuius ſcientie maxime artificialis eſt: qꝛ maxime conueniens materie. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ quanuis iſta ſcientiavna ſit: tamē de multis eſt: ⁊ ad multa valet: ẜm que opꝫmodos eius multiplicari: vt iam patuit. Ad tertiuꝫ dicendū: ꝙ poetica ſcientia eſt de his que ꝓpter defectumveritatis nō poſſunt a ratione capi. vn̄ opꝫ ꝙ quaſi ꝗbuſdam ſimilitudinibus ratio ſeducat̉. Theologia autē eſtde his que ſunt ſupra rationē. ⁊ ideo modus ſymbolicusvtriqꝫ cōmunis eſt: cū neutra rōni ꝓportionetur. Adquartū dd̓m: ꝙ argumenta tollunt̉ ad ꝓbationem articulorum fidei: ſed ad defenſionē fidei ⁊ inuentioneꝫ veritatis in queſtionibus ex pͥncipijs fidei opꝫ argumentisvti. ſic etiaꝫ apl̓us facit pͥᵉ Cor. 15. Si chriſtus reſurrexit.ergo ⁊ mortui reſurgent. Incipit prologus Magiſtri ſententiaruꝫ.Vpientes aliꝗd de penuria ac tenuitate noſtra cum paupercula ingazophilatiū domini mitteret: ardua ſcandere: opus vltra vires noSUſtras agere p̄ſumpſimus: cōſummationis fiduciam: laboriſqꝫ mercedeꝫ in ſamaritano ſtatuentes: qui prolatis in curatiōeꝫſemiuiui duobus denarijs ſupereroganti cuncta reddere ꝓfeſſus eſt. Delectat nos veritaspollicentis: ſed terret immēſitas laboris: deſideriuꝫ hortatur proficiendi: ſed dehortaturinfirmitas deficiēdi: quā vincit zelus domusdei. Quo inardeſcentes fidem noſtraꝫ aduerſus errores carnalium atqꝫ animalium hominuꝫ dauitice turris clipeis munire vel potiusmunitam oſtendere: ac theologicarum inquiſitionum abdita aperire: nęcnon ⁊ ſacramētorum eccleſiaſticorum pro modulo intelligētienoſtre noticiam tradere ſtuduimus: non valētes ſtudioſorum fratrum votis iure reſiſtere:eorū in xp̄o laudabilibus ſtudijs lingua ac ſtilo nos ſeruire flagitātiū. Quas bigas in nobis