Prologus
6
agitat chriſti charitas: quāuis nō ambigamusomnē humani eloquij ſermonem calūnie atqꝫcōtradictōi emuloꝝ ſemper fuiſſe obnoxiū: qꝛdiſſentiētibus voluntatuꝫ motibus diſſentiēsquoqꝫ fit animoꝝ ſenſus: vt cū omne dictū veri ratiōe perfectū ſit: tn̄ dū aliud alijs aut videtur aut complacet: veritati vel nō ītellecte veloffendenti impietatis error obnitat̉: ac volūtatis īuidia reſultet: quā deus huius ſeculi operat̉ in illis diffidētie filijs ꝗ nō rōni voluntateꝫſubijciūt: nec doctrine ſtudiū impendūt: ſꝫ hisque ſomniarunt ſapiētie verba coaptare nituntur. Non veri: ſed placiti rōneꝫ ſectātes: quosiniqua volūtas nō ad ītelligētiam veritas: ſedad defenſionem placentiū incitat: nō deſiderātes doceri veritateꝫ: ſed ab ea ad fabulas conuertētes auditū: quoꝝ profeſſio eſt magis placita qͣꝫ docenda conꝗrere: nec docenda deſiderare: ſed deſideratis doctrinaꝫ coaptare. Habent rōnem ſapiētie in ſuperſtitōe: qꝛ fidei defectioneꝫ ſequit̉ hypocriſis mendax vt ſit velin verbis pietas qua amiſerit conſcientia. Ipſamqꝫ ſimulatā pietatē omniū verboꝝ mēdacio impiā reddūt: falſe doctrine īſtitutis fideiſanctitatē corrūpere moliētes: auriūqꝫ prurigineꝫ ſub nouello ſui deſiderij dogmate alijs ingerentes: qui contentioni ſtudentes cōtra veritatem ſine federe bellant. Inter veri nāqꝫ aſſertionem ⁊ placiti defenſioneꝫ ꝑtinax pugnaeſt: dū ſe ⁊ veritas tenet ⁊ ſe erroris voluntastuet̉. Hoꝝ igitur deo odibilem eccleſiā. euertere atqꝫ ora opilare ne virus nequitie in alioseffundere queant: ⁊ lucernā veritatis in candelabro exaltare volentes: in labore multo ac ſudore volumē deo preſtante compegimus: exteſtimōijs veritatis in eternū fundatis in quattuor libris diſtinctuꝫ. In quo maioꝝ exempladoctrināqꝫ reperies. In quo per dominice fidei ſincera ꝓfeſſioneꝫ viperee doctrīe fraudulentiam prodidimus: aditū demonſtrande veritatis complexi. nec periculo impie profeſſionis īſerti temperato inter vtrūqꝫ moderaminevtentes. ſicubi vero parum vox noſtra īſonuitnō a paternis diſceſſit limitibus. Non igit̉ debet hic labor cuiqͣꝫ pigro vel multū docto videri ſuꝑfluus: cū multis impigris multiſqꝫ indoctis iter quos etiaꝫ mihi ſit neceſſarius breui volumine complicans patrum ſentētias appoſitis eoꝝ teſtimonijs vt non ſit neceſſe querenti libroꝝ numeroſitatem euoluere: cui breuitas collecta qd̓ querit̉ offert ſine labore. Inhoc autem tractatu non ſoluꝫ pium lectoreꝫ:
ſed etiam liberum correctorem deſidero maxime vbi ꝓfunda verſatur veritatis queſtio:que vtinam tot haberet inuentores quot habet contradictores. Vt autem quod queriturfacilius occurrat titulos quibus ſingulorumlibroruꝫ capitula diſtinguuntur premiſimus.¶ Explicit prologus.¶ Diuiſio textus prologi cū eius expōne.Amagr̄ ꝓhemiū p̄mittit in¶ Uic̄ operi quo tria fac̄. pͥmo redditauditorē beniuolū. ſcd̓o docilē. ibi. Horumigit̉.) 3º attētū. ibi. (Nō gͦ dꝫ) Beniuolū reddit aſſignādo cauſas mouentes ip̄m ad compilationē huiꝰ oꝑis: ex quibꝰ on̄dit̉ affectusipſius in deū ⁊ ꝓximū. Sūt aūt tres cauſe mouētes. prima ſumit̉ ex parte ſui .ſ. deſideriū ꝓficiendi in eccl̓ia. 2ex ꝑte dei .ſ. ꝓmiſſio mercedis ⁊ auxilij. 3ª ex parte proximi .ſ. īſtantia p̄cū ſocioꝝ. Ecōtra ſunt tres cauſe retrahētes. pͥma ex ꝑte ſui defectꝰ īgenij ⁊ ſcīe. 2ª ex ꝑte oꝑis. altitudo materie ⁊ magnitudo laboris. 3ª ex parte ꝓximi inuidoꝝ cōtradictio. Harū aūt cauſarū mouētiū due pͥmeīſinuāt charitatē in deū. 3ª in ꝓximū. vn̄ diuidit̉ ī duas.In pͥmo ponit cauſas mouētes q̄ on̄dūt charitatē ī deū.In ſcd̓o cauſam q̄ on̄dit charitatē in ꝓximū. ibi Nō valētes. Cauſis aūt mouētibꝰ adiūgit etiā retrahetes. vn̄pͥmo ponit: quaſi quādā ꝯtrouerſiā cauſaꝝ mouētium ⁊retrahētiū. 2º victoriā. ibi (Quā vincit ⁊cͣ.) Cupiētes.)In hͦ notat̉ pͥmo cauſa mouēs .ſ. deſideriū proficiēdi. aliꝗd ſonat īmodicitatē. (De penuria ⁊cͣ.) h̓ tangit̉ pͥmo cāretrahēs .ſ. defectus ſcīe. ⁊ dr̄ penuria ꝓprie defectus exterioris ſub̓e. vn̄ trāſfert̉ ad defectū ſcīe acquiſite. (Tenuitate.) q̄ ꝓprie eſt defectus ſub̓e īterioris. vn̄ trāſfert̉ad defectu īgenij. CCū pauꝑcula.) de qͣ Mat. 12. Luce.zi. GGacophilatiū. gacophilatiū repoſitoriū dr̄ diuitiarum. Gace .n. ꝑſice diuitie latine dn̄r: ⁊ philaxe grece latine ſeruare. ⁊ qn̄qꝫ ſumit̉ ꝓ archa in qua theſaurus reponit̉. ſicut. 4. reg. 12. Tulit ioyada pontifex gacophilatrūvnū ⁊cͣ: qn̄qꝫ ꝓ loco in quo archa reponit̉. ſic̄ Io. 8. Heclocutꝰ eſt ieſus in gacophiº. h̓ aūt ſignificat ſtudium ſacreſcripture in quo ſcī ſua oꝑa repoſuerūt. (Ardua ſcandere) h̓ ponit̉ ſecūda cā retrahēs ex ꝑte oꝑis: ⁊ dn̄r arduadīna qͣꝫtū eſt in ſe. ſcandunt̉ aūt qͣſi triplici gradu. pͥmuseſt ī derelinquēdo ſenſum. ſecūdus in derelinquēdo fantaſias corpoꝝ. tertius in derelinquēdo rōnē naͣlē. (Opꝰvltra vires) Hic on̄dit̉ altitudo materie ꝑ comparationem ad nos. ¶ Cōtra. Eccle. 3. Altiora ⁊cͣ. Rn̄deo verūeſt ex cōfidentia ꝓpriaꝝ virium: ſed ex ꝯfidētia dīni auxilij poſſumꝰ eleuata ſupra nr̄ꝫ poſſe ſpeculari. (Preſūpſimꝰ) ¶ Cōtra. Eccl̓. 37. O p̄ſūptio neꝗſſima ⁊c̄. gͦ vr̄ ꝙpeccauerit. Rn̄deo expone p̄ſumpſimus .i. p̄ alijs ſumpſimus: vel dic ꝙ eſſet p̄ſumptio ꝑ ꝯꝑatōeꝫ ad vires humanas: ſed ꝑ comparationē ad dei auxiliū quo oīa poſſumus. ſicut dr̄ Phil̓. vlti. oīa poſſum ⁊cͣ. nō eſt p̄ſumptio.Conſumatōis fiduciā) h̓ ponit ſcd̓am cām mouentē exꝑte dei (In ſamaritano) ſumit̉ de ꝑabola q̄ eſt Lu. io. ꝑquā ſignificat̉ deꝰ. ī p̄s. Ecce nō dormitabit ⁊cͣ. ſamaritanus .n. īterp̄tat̉ cuſtos (Semiuiui.) hoīs ꝑ pctm̄ ſpoliatigr̄a ⁊ vulnerati ī naͣlibꝰ. (Duobꝰ d̓norijs) duobꝰ teſtamētis: qͣſi regis imagīe īſignitis dū v̓itatē ꝯtinēt a pͥª v̓itateexēplatā. (ſuꝑerrogāti) .i. ſuꝑaddēti. ſic̄ ſcī pr̄es ſuis ſtudijs fecer̄t. ¶ Cōtra apocali. vlt. Siꝗs appoſuerit ⁊c̄.)¶ ℟º. ē apponere duplex: vl̓ aliꝗd qd̓ ē ꝯͣriū vl̓ diuerſū:⁊ hͦ ē erroneū vl̓ p̄ſūptuoſū: vl̓ ꝙ ꝯtinet̉ īplicite exponē-