Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

147Qō I.Diſtin. XLIII.

147

VI.ſicut lapis nō fit caro a virtute digeſtiua: ita etiā volitumīproportionatū ad bonitateꝫ quātūcunqꝫ ſit bonus finisnunqͣꝫ bonitatē recipit: ⁊ talia ſunt q̄ per ſe ſūt mala: vt furari ⁊ ho̓: niſi deformitas tollat̉ aucͣte diuina: vt ſupra dictum eſt. Ad ſextū dicēdū: ꝙ oē volituꝫ diuinū imitavolūtatē ipſius inqͣꝫtū eſt ſicut deus vult: nō tn̄ imitat̉ inrōne volēdi ⁊ bonitate actus volūtatis: ſed ſolū actus voluntatis humane tēdens in bonū: ad qd̓ ordinatū eſt ẜmdei volūtatē. vnde nō tm̄ eſt ibi cōformitas volūtatis noſtre inqͣꝫtū eſt volita: ſed inqͣꝫtum eſt volens: ⁊ bonū actūvoluntatis eliciens. Utꝝ ad ꝯformitatē diuīe volūtatis nō teneamur. IIIO tertium mitatē diuine volūtatisſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ad cōfornō teneamur. Sic̄ .n. rectitudo volūtatis humane ē ꝑ ꝯformitatē ad volūtatē diuinā: ita⁊ rectitudo ītellectus noſtri ꝑ ꝯformitatē adītellectū diuinuꝫ: ſed nō oēs tenent̉ ad ꝯformādū ītellectuꝫ ſuū ītellectui diuino: al̓s nullus habēs falſaꝫ opinionem ſaluaret̉. ergo ⁊ pari rōne nō tenemur ad ꝯformitatem volūtatis. Pͣ. nullus obligat̉ ad īpoſſibile ſibi: al̓speccatū nō eēt peccatū volūtariū ſed neceſſariū: ſed volūtas obſtinata in malo nō pōt diuine volūtati ꝯformis eēque ſemꝑ bona eſt. ergo videt̉ ꝙ tales ad ꝯformitatē nōtenent̉. Pͣ. ꝗcūqꝫ peccat in ipſo actu peccati volūtateꝫſuā volūtati diuīe nō ꝯformat. ſi ergo ad ꝯformitatē oēstenemur videt̉ ꝙ quicūqꝫ peccāt duplici pctō peccēt .ſ. pcato trāſgreſſionis qd̓ cōmittit: ⁊ peccato omiſſionis quocōformitatē nō īplet ad quā tenet̉: ⁊ hoc ē falſum. Pͣ.quicunqꝫ nō facit id ad qd̓ faciēdū obligat̉ peccat mortaliter obmittēdo: ſed ꝗcūqꝫ peccat venialiter ipſo actu nōcōformat volūtatē ſuā volūtati diuine. ergo ſi ad hoc tenetur peccat mortal̓r: qd̓ falſuꝫ eſt: ergo ⁊ pͥmū. Pͣ. ꝗcquid vult deus fieri fit: ergo ꝗcꝗd vult nos velle volumꝰ:ſed mali nō volūt bona facere. ergo deus nō vult eos velle bona: ſed mali peccāt per receſſuꝫ eius ad qd̓ tenent̉. gͦvidet̉ ꝙ nō teneant̉ ad volenduꝫ illud qd̓ deus vult eosvelle: in quo tn̄ cōformitas volūtatis cōſiſtebat. Pͣ. ſi.cut volitū diuinū eſt nobis ignotū: ita ⁊ finis ad que opusſuū ab ipſo ordinat̉: cū etiā in rebꝰ naͣlibus plerūqꝫ difficile ſit aſſignare finē: ſed nullus tenet̉ ad id qd̓ ignorat: ergoad illā ꝯformitatē que eſt ex ꝑte finis nō tenemur. Pͣ.nullus tenet̉ ad id qd̓ nō eſt in ptāte ſua: ſed habere charitatem nō eſt nobis ex nobis. ergo videtur ꝙ ad illaꝫ ꝯformitateꝫ que eſt in forma charitatis nō teneamur.oēs tenemur ad obediēdū deo: ⁊ adSed contra. hn̄dū rectā volūtatē: ſꝫ hͦ n̄ p̄t eē niſiꝯformemur diuīe volūtati. gͦ ad ꝯformitatē oēs tenēur.dicēdū ꝙ ad illud ꝓpͥe dicit̉ aliquisReſpondeo. teneri qd̓ ſi nō facit peccatū īcurrit.in oībus aūt ⁊ naͣlibus ⁊ volūtarijs cū pctm̄ cōtingit ex hͦꝙ aliquid nō ꝑuenit ad illud ad qd̓ ordinatuꝫ eſt: vt in. 2.ph̓y. dicit̉: vt pꝫ in mōſtris ⁊ erroribꝰ qui ꝯtingūt in oꝑatione artis. Sꝫ tn̄ differēter eſt in naͣlibꝰ ⁊ voluntarijs: qꝛin naͣlibus defectus ab ordine incidit ex neceſſitate maͣe.ſed in volūtarijs ipſa volūtas eſt cauſa ſui defectꝰ: qꝛ ī nobis eſt poſſe deficere ⁊ nō deficere. vn̄ defectꝰ voluntatisab eo ad qd̓ ordinata eſt nō ſolū hꝫ rōnē peccati ſed etiaꝫculpe. Cū igit̉ dictū ſit ꝙ cōformitas volūtatis attendatẜꝫ hoc qd̓ tēdit per actū ſuū in id ad qd̓ ordinata eſt: oꝫ ꝙdefectus cōformitatis inducat peccatū ⁊ culpā: ⁊ ideo tenemur ad ꝯformitatē volūtatis. Sed ſciēdū: ꝙ ad aliquid tenemur directe: ꝙ .ſ. ꝑ ſe eſt in ptāte noſtra: ⁊ ſic tenemur ad ꝯformitatē qua volumꝰ id qd̓ cōgruit nos velle ⁊ ẜm rectū finē: qꝛ in vtrūqꝫ iſtoꝝ ꝑ naͣlia noſtra poſſu-

mus. ad aliquid vero tenemur indirecte ſicut ad habēdāgratiā: qd̓ ẜm ſe nō eſt in ptāte noſtra: ſed in ptāte noſtraeſt facere aliquid: quo facto habebimus gratiā. ⁊ ſic tenemur etiā ad illā ꝯformitatē: que ē ẜꝫ formā charitatis.Ad primum luntate ⁊ intellectu: qꝛ defectus ītelergo dicēduꝫ ꝙ nō eſt ſimile de volectus nō eſt in ptāte noſtra ſicut defectus volūtatis: qꝛ ītellectꝰ violēter cogit̉. qn̄qꝫ rōnibꝰ: vt in. 5. meta. dicitur.nō aūt volūtas. Et tn̄ in his q̄ neceſſaria ſunt ad ſalutē tenemur ītellectū noſtrū diuino cōformare: vt in his que fidei ſūt: qꝛ in his ſi qd̓ in nobis eſt facimꝰ diuinū nobis nōdeerit auxiliū. In alijs etiaꝫ peccaret ꝗs ſi volūtarie ẜmītellectū verū īpugnaret ⁊ falſo adhereret. Ad ſcd̓ꝫ dicendū: ꝙ dū volūtas eſt obſtinata ſimul diuine volūtaticōformis eē nō pōt: ſed in ſtatu vie nullus eſt ꝗ mētis obſtinationē nō poſſit deponere: ⁊ ſic diuine volūtati cōformari: ſꝫ dānatis ē in penā īflictū vt obſtinatiōe ſua nunqͣꝫcurēt̉: ⁊ tn̄ māet ī eis culpa ꝑpetua cū pena nō d̓futura: nōtn̄ demerent̉: qꝛ nō ſūt ī via: ſꝫ ad terminū vie vbi ē penadeuenerūt. Ad tertiū dd̓m: ꝙ ꝯformitas volūtatis eſtcōis ad oīa p̄cepta legis naͣlis ⁊ ſcripte ꝗbꝰ in bonū ordīamur. vn̄ ꝗcūqꝫ peccāt ꝯͣ qd̓cūqꝫ p̄ceptū ꝯͣ ꝯformitatē peccāt: nō tn̄ facit duo pctā: qꝛ cōe nō ponit ī numeꝝ ꝯͣ ꝓpuꝫ: Ad qͣrtū dd̓ꝫ: ꝙ p̄cepta affirmatīa nō obligāt ad ſemꝑ:eo ꝙ īpol̓e ē nobis ſemꝑ agere: vt in lib. de ſōno ⁊ vig. dr̄.⁊ iō nō oꝫ ꝙ ſemꝑ actu volūtatē noſtrā diuine ꝯformemꝰ:ſed ſufficit ꝙ ſemꝑ in habitu ⁊ qn̄qꝫ ī actu. vn̄ ꝗ peccat venial̓r nō cōmittit ꝯͣꝯformitatē: ſꝫ ſolū p̄ter ꝯformitatē facit: ſicut p̄ter legē. Ad ꝗntū dd̓ꝫ: ꝙ cū dicit̉ cōformitatē attēdi ẜꝫ hͦ ꝙ volumꝰ id qd̓ vult nos deꝰ velle: ītelligitur de volūtate an̄te: cuiꝰ effectꝰ eſt ordo naͣe noſtre in bonuꝫ. obiectio aūt ꝓcedit de volūtate ꝯn̄te: ⁊ iō nō ꝓcedit. Ad ſextū dd̓m ꝙ lꝫ finē ꝓpriuꝫ ſcire nō poſſumꝰ: fineꝫtn̄ vltimū a quo eſt oīs bonitas in finibꝰ ꝓximis ſcire poſſumꝰ: vt .ſ. oīa ī deū ordinemꝰ ꝗ ꝑꝑ ſeip̄m vniuerſa fecit: vtdicitur ꝓuerb̓. 16. Ad ſeptimuꝫ patet reſponſio per idquod dictum eſt. Utruꝫ ad ꝯformitatē in volito teneamur.IIII.ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ adO quartum ) formitatē in volito nōteneamur. nullus .n. ad ignotū tenet̉: ſꝫ volitūLdiuinū eſt nobis ignotū ſic̄ ⁊ eiꝰ p̄ſcitū: gͦ videt̉ꝙ ad hͦ n̄ teneamur. Si dicat̉ ꝙ p̄t alicui reuelari. Contra. poſito ꝙ alicui ſua dānatio reuelet̉ iſtenō tenet ſuā dānationē velle: qnīmo tenet̉ ſuā ſalutē velle: qꝛ tenet̉ ſe ex charitate diligere: ⁊ ſibi ſūmū bonū optare. ergo nō tenet̉ velle qd̓ ſcit deū velle. Pͣ. xp̄s ſciebatpaſſionē ſuā a deo eſſe volitā: ⁊ tn̄ aliqua volūtate paſſioneꝫ noluit: vt infra dicit magiſter in tertio. 17. di. cū igiturxp̄us nihil omiſerit eoꝝ que ſunt de rectitudine vite: adque oēs tenemur. videt̉ ꝙ ad ꝯformitatē in volito nō teneamur. Ideꝫ obijcit̉ de beata virgine que paſſionē filij nō voluit. al̓s. de morte triſtata nō fuiſſet: quod eſt cōtrariū eius qd̓ habetur Luc. 2. Tuā ipſius animā pertrāſibit gladius. Preterea. voluntas diuina īnoteſcit nobis per ſigna volūtatis: ſed permiſſio que eſt vnū ſignorūeſt etiā de malis culpe que nullo mō velle debemꝰ. gͦ nontenemur cōformare volūtatē noſtrā diuine in volito.ſuper illud p̄s. Nō adheſit mihi corSed contra. prauuꝫ ⁊cͣ. dicit gloſa. cor prauuꝫ habet qui non vult quod deus vult: ſed omnes tenemur nōhabere cor prauuꝫ. ergo tenemur ad cōformāduꝫ volūtateꝫ noſtrā voluntati diuine in volito. Preterea. ẜꝫ tulliū amicorū eſt idem velle ⁊ nolle: ſꝫ tenemur deo eē amici. ergo tenemur idē velle quod ipſe vult.

T 3