Queſtio. I.Diſtin. XLVIII.

Reſpondeo forma vna: ⁊ ſic ideꝫ eſt qd̓ ſil̓itudodd̓m ꝙ ꝯformitas eſt cōueniētia inquā cāt vnitas qͣlitatis: vt in. 5. metaph̓. dr̄. Un̄ hͦ mō aliꝗd deo ꝯformat̉ qd̓ ſibi aſſimilat̉. Cōtingit aūt aliqͣ diciſil̓ia dupl̓r. Uel ex eo ꝙ ꝑticipant vnā formaꝫ: ſicut duoalbi albedinē: ⁊ ſic omne ſil̓e oꝫ eſſe cōpoſitū ex eo ī quoꝯuenit cū alio ſil̓i: ⁊ ex eo in quo differt ab ipſo: cū ſimilitudo nō ſit niſi differētiuꝫ ẜm Boe. Un̄ ſic deo nihil pōteē ſil̓e nec ꝯueniēs nec ꝯforme vt frequēter a ph̓is dictūīuenit̉: vel ex eo ꝙ vnuꝫ qd̓ ꝑticipatiue hꝫ formā imitat̉illud qd̓ eēntial̓r hꝫ. Sicut ſi corpꝰ albū diceret̉ ſil̓e albedini ſeꝑate: vel corpꝰ mixtū igneitate ipſi igni. Et talis ſimilitudo q̄ ponit cōpōnē in vno ⁊ ſimplicitatē in alio poteſt eſſe creature ad deū ꝑticipātis bonitatē vel ſapīamvel aliꝗd ho̓: quoꝝ vnūqd̓qꝫ in deo eſt eēntia eiꝰ: ⁊ ſic volūtas nr̄a dīne cōformat. Sꝫ h̓ ꝯformitas volūtatis pōtītelligi vel de ipſa potētia volūtatis: q̄ homini ē data adexēplar volūtatis dīne q̄ ꝑtinet ad ſil̓itudinē in qͣ ꝯſiſtitrō imagīs ⁊ ē cōis bonis ⁊ malis: ⁊ de hac ꝯformitate nōq̄rimus h̓. Uel pōt ītelligi de actu volūtatis ꝗ ēt ⁊ voluntas dr̄: ⁊ de hac ꝯformitate h̓ q̄rimus: qꝛ in iſta ꝯformitate cōſiſtit meritū vel ēt demeritū: eo ꝙ hō eſt cā actꝰ voluntatis ſꝫ nō potētie. vn̄ iſta ꝯformitas ē tm̄ bonoꝝ.gͦ dd̓ꝫ: ꝙ dn̄s loquit̉ ibi de malis ꝗ ꝑAd primu) terrā ſignificant ꝗ in actu ſue voluntatis recedūt a ſil̓itudine dīna. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ in īfinitum diſtātiū nō pōt eſſe ꝯformitas ꝑ modū eqͣlitatis: vl̓etiā ẜm aliquā ꝯueniētiā in aliquo imꝑticipato ab vtroqꝫ: ſed per modū illū ꝗ ſupra dictꝰ eſt. ¶ Et ꝑ hͦ pꝫ ēt rn̄ſio ad 3ᵐ ꝙ ꝓcedit ẜm pͥmū modū diſtinctiōis aſſignate.¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ẜm Dio. ī. 9. c. de di. no. ꝯuerſio ſil̓itudīsnō recipit̉ in cauſis ⁊ cātis in ꝗbꝰ dr̄ ſil̓itudo ꝑ imitationē: ſꝫ ſolū in eꝗpotētibꝰ in ꝗbꝰ eſt ſil̓itudo ꝑ ſil̓eꝫ ꝑticipationē eiuſdeꝫ. nō .n. dicimus ꝙ hō ſit ſimilis ſue imagini:ſꝫ eꝯͦ. Un̄ nō ē dd̓m: ꝙ deꝰ ſit ſil̓is vel cōformis creature:ſꝫ ꝙ creatura deo ꝯformet̉ imitādo ip̄ꝫ qͣꝫtū pōt.¶ Utꝝ conformitas voluntatuꝫ attēdat̉ precipue ẜm(volitum.IIſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ cōforD ſecundu) mitas volūtatu precipue ẜm volitū attēdat̉. Cōformitas .n. atten.dit̉ ẜm ꝯueniētiā in forma: ſꝫ forma ⁊ perfectio volūtatis eſt ip̄m volitū ſicut ⁊ ſcitū eſt ꝑfectio ſciētis. gͦ ẜm ꝯueniētiā in volito eſt cōformitas volūtatum.¶ Pͣ. actꝰ cognoſcunt̉ ⁊ iudicant̉ ꝑ ob̓a ẜm ph̓m in. 2. deaīa: ſꝫ ob̓m volūtatis eſt volitū. gͦ vr̄ ꝙ ẜm vnitatē volitiſit ꝯformitas volūtatū. ¶ Si dicas: ꝙ ob̓m volūtatis ēbonū ⁊ ẜm hͦ attēdit̉ cōformitas. ¶ Cōtra. volūtas nō ēniſi boni. ſi igit̉ ex ꝯueniētia in bono eſt ꝯformitas volūtatis: vr̄ ꝙ oīs volūtas ēt pctī diuine volūtati ꝯformet̉.¶ Pͣ. volūtas occidētiū xp̄m nō ſolū ꝯcurrit cū volūtate dīna in qd̓dā volitū idē: ſꝫ ēt in qd̓dā bonū .ſ. in paſſionē xp̄i q̄ magnū bonū fuit. gͦ ſi ex hͦ attendit̉ rō ꝯformitatis: vr̄ ꝙ volūtas iudeoꝝ dīne ꝯformis fuit. ¶ Pͣ. rō bonitatis ē ex fine: ſꝫ ꝯtingit aliquē ꝑꝑ bonū finē agentē diuīe volūtati nō ꝯformari: ſic̄ ꝗ furat diuiti: vt det elemoſynas pauꝑi. gͦ vr̄ ꝙ ēt nec ex fine ꝯformitas voluntatisattēdat̉. ¶ Si dicas. ꝙ attendit̉ pͥncipal̓r ī hͦ ꝙ hō vultqd̓ d̓s vult eū velle. ¶ Cōtra. volitū ⁊ velle nō ſunt ideꝫniſi per accn̄s: vt qn̄ velle vnius eſt volitū ab alio: ſꝫ iſtacōformitas eſt ad volūtateꝫ dīnā inquātū ipſa. noſtrumvelle eſt volitū a deo ꝗ vult hͦ nos velle qd̓ volumus. gͦ ꝑhunc modū nō ꝯformat̉ velle noſtruꝫ ad velle dīnū niſiper accidēs ⁊ ita ex his omnibus videt̉ ꝙ cōformitas attendenda ſit ſecundum volitum.

duo ꝯͣria īquātū hȯ nō conformaniSed contra eidē.ſꝫ due ſanctoꝝ volūtates d̓oppoſitis volitis ꝯformant̉ dīne voluntati: cū vtraqꝫ ſit recta ſicut pꝫ in lr̄a de hͦ ꝙ ꝗdā mortē pauli nolebant: quāip̄e volebat. gͦ nō eſt conformitas ẜm volitum.Reſpondeo ᵈᵈᵐ ꝓ ſic̄ dcm̄ ē. Hic q̄rit̉ de ꝯformitate qͣꝫtū ad volūtatis actū. Actꝰaūt volūtatis hūane pōt imitari actū volūtatis dīne dupl̓r. Uel qͣꝫtū ad eē naͣe: ⁊ ſic nō loꝗmur h̓: qꝛ hͦ conuenitactui volūtatis ẜm ꝙ exit a potētia cuius ꝯformitatē dimiſimꝰ. Uel qͣꝫtū ad ꝑfectiōeꝫ ſuꝑadditā: ẜꝫ quā dr̄ actꝰtalis vel talis: ⁊ hāc ꝯformitatē h̓ q̄rimus: q̄ ē qͣſi ẜm ſpeciē moris. Hec aūt ꝯformitas qͣdrupl̓r pōt ꝯſiderari ẜmhītudinē qͣtuor cārū .ſ. ẜm cāꝫ maͣlē. Sicut qn̄ eſt idē volitū: qd̓ ſe hꝫ vt maͣ circa quā eſt actus volūtatis. ⁊ iō iſtacōformitas eſt ẜm ꝗd tm̄ ⁊ nō ſimpl̓r: qꝛ eē ſimpl̓r nō eſta maͣ ſꝫ a forma. Uel ẜꝫ cām efficiētē: ſic̄ qn̄ aliꝗs vult ꝙd̓s vult eū velle. hūc .n. ordinem volūtatis d̓s in eo fecit.Uel ẜm cām finalē: ſic̄ qn̄ aliꝗs in gl̓ia dei facta ſua ordinat: ꝑꝑ quā d̓s oīa facit: ⁊ in his duobꝰ eſſential̓r ꝯformitas ꝯſiſtit. Uel ẜm cām formalē vt aliꝗs ex charitate velit: ſicut d̓s oīa ex charitate vult. ex hītu .n. ē forma actꝰ:⁊ ī hͦ ꝯſiſtit ꝑfectio ꝯformitatis. Huiꝰ aūt dicti rō h̓ ē: ꝗaeſſentialis aſſimilatio aliquoꝝ attēdit̉ ẜm illud vn̄ ſpestrahit̉. ſpēs aūt cuiuſlibet actꝰ voluntarij trahit̉ ex ob̓oqd̓ eſt forma volūtatis ꝓducētis actū. Ad ob̓m aūt alicuius actus duo ꝯcurrūt: vnū qd̓ ſe hꝫ qͣſi maͣliter. ⁊ alterūqd̓ eſt ſicut formale cōplēs rōnē obiecti. ſicut ad viſibileꝯcurrit lux ⁊ color. Illud aūt qd̓ ſe habꝫ maͣliter ad ob̓mvolūtatis eſt q̄cūqꝫ res volita: ſed ratio obiecti cōplet̉ exrōne boni. Un̄ ex hͦ actus voluntatis humane ꝯformat̉voluntati diuine ꝙ tendit in bonū ſicut volūtas diuina.Et ex hoc ēt actus bonꝰ eſt repn̄tās bonitateꝫ diuinā. Ethec eſt ꝯformitas ẜm cām efficientē: qꝛ d̓s vnāquāqꝫ voluntatē in bonū ordinauit. Et hͦ vult deus nos velle: inquātū voluntas noſtra ordinata eſt. Sed hec conformitas īcludit cōformitatē finis inquātū hͦ volitū hꝫ ratōeꝫbonitatis ex fine: ⁊ ſi quādoqꝫ etiā in ſe bonū ſit. vn̄ ex hͦattendit̉ eſſentialiter ꝯformitas: nō aūt ex ipſa re volitaex qua actus ſpēm nō trahit. Sed habitus charitatis addit perfectionem in bonitate actus. Et ideo ẜm cauſamformalem attenditur perfectio conformitatis vt tantoactus volūtatis noſtre diuine voluntati ſit conformiorquanto eſt melior ⁊ perfectior.gͦ dd̓m ꝙ volitū nō eſt ꝑfectio volūAd primuꝰ) tatis vl̓ obiectū niſi inquātū ſtat ſubrōne boni: ſicut nec color ob̓m viſus ⁊ ꝑfectio niſi ẜm ꝙſtat ſub actu lucis. ¶ Unde pꝫ ad 2ᵐ rn̄ſio. ¶ Ad 3ᵐ dicendū: ꝙ in eo ꝗ peccat volūtas ratiōis nō tēdit in id qd̓eſt ſibi bonū: ſed in id qd̓ eſt alteri bonū .ſ. cōcupiſcibili ⁊iraſcibili. nō .n. hō dr̄ homo ꝓpter cōcupiſcibileꝫ vel iraſcibilē: ſꝫ ꝓpter rōnē. ⁊ iō nō eſt bona voluntas. Si tamēiraſcibilis ꝑ ſe tēderet in ſuū ob̓m: qd̓ eſt ſuuꝫ bonū: nō ēculpabilis ſicut eſt in brutis: ⁊ hēret quādā ꝯformitateꝫad volūtatē dīnā īquātū tēdit in id in qd̓ ordinauit eamd̓s. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ paſſio xp̄i hēbat duo .ſ. qd̓ erat ſaluatiua humani generis: ⁊ ſic h̓ res volita ſtabat ſub ratiōeboni ⁊ erat volita a deo ⁊ a ſanctis. Uel ẜm ꝙ erat afflictiua īnocētis: ⁊ ſic nō hēbat rōneꝫ boni: ⁊ ſic erat volitaa iudeis. vn̄ nō volebant bonuꝫ ſimpliciter: niſi per accidens: ſꝫ ꝑ ſe loquēdo volebāt ſimpl̓r malum eſtimatumbonū īquātū ſatiſfaciebāt ire ſue vel īuidie. ¶ Ad 5ᵐ dicendū: ꝙ ſicut forma naͣlis eſt in maͣ ab agēte: ita formabonitatis ē in volito a fine: ⁊ ſicut maͣ īproportionata adformā adueniēte debito agēte nunqͣꝫ cōſequitur formā: