Diſtin.XVIII.QōI.
Diſtin.Idicendū ꝙ deus dicit̉ aliquid velleReſpondeo. voluntate an̄te: ⁊ de hoc non eſt dubiuꝫ ꝗn volūtatē noſtrā in tali volito diuino cōformaredebeamꝰ: qꝛ hͦ eſt in qd̓ volūtas noſtra ordinata eſt. Dicit̉etiā aliꝗd velle volūtate ꝯn̄te. ⁊ hͦ volitū nō ſemꝑ notuꝫeſt nobis: niſi quatenꝰ oꝑatione eius manifeſtat̉. ⁊ hͦ addit aliquā rōnē bonitatis ad rē vt poſſit eſſe volita: quiadeus eā vult. ſicut .n. aliꝗd hꝫ in ſe bonitatē: vt facere elemoſynaꝫ: ⁊ tn̄ aduenit ſibi aliqua ratio bonitatis ex fine:ita etiā aduenit ſibi aliqua ratio bonitatis ex hoc qd̓ ē volitū ⁊ ordinatū a deo. Eo .n. ipſo ꝙ aliꝗd app̄hēdit̉ vt volitū a deo apprehēdit̉ vt bonū. Un̄ volūtas ꝯſequēs hācapprehēſionē tenet̉ tēdere in illud: alioꝗn nō eēt motusvolūtatis bonꝰ nec deo ꝯformis ſi bonū refugeret. Sciēdum tn̄ ꝙ cū ſint diuerſi gradus appetitus ꝯſequētes diuerſas app̄hēſiones nullus appetitꝰ tenet̉ tēdere in illudbonū cuius rōnē nō apprehēdit. verbi gratia. in nobis eſtquidā appetitus ſenſitiuus ꝯſequēs app̄hēſionē ſenſus q̄nō eſt niſi de bono ꝯueniēti ẜm corpus. vn̄ hoc appetituappetit̉ delectabile ẜm ſenſuꝫ. nullo aūt modo aliqd̓ bonuꝫ ſpūale vt ſciētia: aut quedaꝫ voluntas in nobis naͣlisqua appetimus id qd̓ ẜm ſe bonū eſt homini inqͣꝫtū eſt homo. ⁊ h̓ ſequit̉ apprehēſionē rōnis: ꝓut eſt aliquid abſolute cōſiderās: ſicut vult hō ſciētiā virtutē ſanitatē ⁊ hoeſt etiā in nobis quedā volūtas deliberata ꝯſequēs actūrōnis deliberātis de fine ⁊ diuerſis circūſtātijs: ⁊ ẜꝫ hanctendimus in illud qd̓ hꝫ rōnē bonitatis ex fine vel ex aliqua circūſtātia. Si ergo ſit aliꝗd qd̓ habeat has oēs rationes bonitatis quilibet appetitus ſi ſit rectus tēdit in hͦ.ſi aūt deſit aliqua ratio dictarū oꝫ illū appetituꝫ cui reſpōdet talis rō nō tēdere in hͦ: ſed forte in ꝯtrariū: ſi forte habeat ꝯtrariā rōnē: ſicut ſecari ꝓpter ſanitatē ē ꝯtriſtabileẜm ſenſum: nec ẜm ſe bonū eſt: ſed tm̄ ex fine ⁊ ideo ſectioneꝫ ſolū volūtas deliberata eligit: ſꝫ volūtas naturalis⁊ appetitus ſenſitiuus abhorret. ¶ Sil̓r etiā dicēdū ē inꝓpoſito. ſi .n. apprehēdat̉ aliquid eē volitū a deo qd̓ precipue per ſignū operatiōis manifeſtat̉ volūtas deliberataque ſequit rationē ꝓut eſt apprehēdēs ⁊ ꝯferēs de iſta ratione bonitatꝭ: tenet̉ aliquid velle: qͣꝫuis volūtas natura.lis ⁊ appetitus ſenſitiuus refugiāt ⁊ in refugiēdo voluntati diuine cōformāt inqͣꝫtū tendūt in bonū ẜm rōneꝫ apprehēſaꝫ: ſicut eſt in illo qui pie dolet de morte patris velalicuius vtilis in eccleſia. Sciēdū tamē ꝙ in talibus motus volūtatis deliberate in peccatoribus eſt corruptus ?ex toto relinquūt deliberationē rōnis: ⁊ ſequunt̉ impetuvolūtatꝭ naͣlis ⁊ ſenſitiue murmurātes de dei ordinatione. in iuſtis vero viatoribus manet quidē īteger: ſꝫ īperfectus dupl̓r. Tum ex parte cognitionis: qꝛ nō plene voluntatē diuinā cognoſcit. Tū ex parte affectionis: qꝛ retardatur ex motibus īferioribus. vnde in talibus ſufficit recalcitrare diuine ordinatiōi: nec oportet gaudiū experiri dehoc ꝙ ẜm volūtatē fit. ſicut etiā dicit ph̓us in 3. ethicoꝝ.ꝙ ſufficit forteꝫ nō triſtari in periculis mortis: qͣꝫuis nongaudeat ſicut eſt in actibus aliarū virtutū: ⁊ hec eſt cōfor
mitas vie: ſed in beatis eſt integer ⁊ ꝑfectus. Tum ex ꝑtecognitionis: qꝛ volūtatē diuina plene cognoſcūt. Tuꝫ exparte affectionis que dominat̉ omni inferiori voluntati:nec in aliquo retardatur vel impedit̉. vnde in vidēdo illud qd̓ deus vult qd̓ ⁊ ipſi volunt gaudium experiunt̉: dequo in p̄s dicit̉. Letabit̉ iuſtus cū viderit vindictā.Ad primum ad volūtatē antecedētē ē nobis noergo dicēdū: ꝙ volitū diuinū qͣꝫtuꝫtum ex ipſa naturali inclinatione: ſed volitū volūtatis cōſequētis innoteſcit nobis vel per reuelationē vel per operationē. ¶ Ad ſcd̓m dicēduꝫ: ꝙ illa poſitio eſt. q. impoſſibilis: qꝛ nulli ſua dānatio reuelat̉: ſicut etiā nec angelis.vt dicit Aug. ſi tn̄ reuelaretur poſſet credere ẜm cōminationē: ⁊ nō ẜm p̄ſciētiā dictū: tenet̉ tn̄ velle iſtū ordinē iuſticie: quo ſi in peccatis morit̉ dānat̉: qꝛ hoc ē qd̓ deꝰ vult:⁊ nō danationē per ſe neqꝫ culpā. ¶ Ad tertiū dicēdū: ꝙxp̄us volūtate rationis deliberata volebat paſſionē ſuā⁊ ſimiliter beata virgo ⁊ quilibet ſanctus: qͣꝫuis volūtasnaturalis diſſentiret. ¶ Ad quartum dicendum: ꝙ permiſſio nunqͣꝫ ſignificat ꝙ volūtas ſit de culpa ſed de bono qd̓ adiungit culpe.¶ Expoſitio textus.M CtuM Uidet̉ hoc eſſe falſuꝫ: qꝛ paſſio eſtquippe iudeoꝝ nō voluit deꝰ ⁊c̄.)Ipeffectus actionis. vnde ſi voluit paſſionē voluit actionē. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ paſſio xp̄i ſubiacebat duplici operationi .ſ. actioni iudeoruminqͣꝫtum afflictiua erat. ⁊ ſic non erat volita a deo ſicutnec actio ⁊ operationi volūtatis chriſti inqͣꝫtum erat meritoria: ⁊ ſic erat placita deo. vn̄ verſus. Actio diſplicuit:paſſio grata fuit. frequēter enī voluntas ⁊ ratio diuiduntque natura ꝯiungit. (Ut apl̓s petrus quādo id. ⁊cͣ.) hͦ ſumit̉ Mat. 16. ⁊ dicit̉ ſathanas .i. aduerſarius inqͣꝫtū bonaſua volūtate ex pietate bone volūtati xp̄i aduerſabatur.(Et que ad myſteriū diuine volūtatis ⁊cͣ.) Uidet̉ īcōueniēter ordinaſſe: qꝛ ẜm ph̓m in .i. ph̓y. Innata ē nobis viaa poſterioribꝰ in pͥora: ⁊ ita a creaturis in creatorē. ¶ Adqd̓ dicenduꝫ: ꝙ h̓ tenet in eis que naturali cognitione cognoſcimus que ex ſenſu pͥncipiuꝫ ſumit. ſed in his que perfidem cognoſcimus noſtra cognitio ipſi veritati pͥme innitit̉. Unde oportet ꝙ a pͥma veritate que eſt deus: in eaque ab ipſo ſunt ꝓcedamus ad ſimilitudinem cognitiōisquā ſancti in verbo habebūt: vbi ⁊ verbū ⁊ res plene cognoſcēt. Cuius cognitiōis nos participes faciat ipſuꝫ verbum dei filius qui hanc cognitioneꝫ in nobis per fidē initiauit: cui ē honor ⁊ gloria ꝑ īfinita ſecula ſeculoꝝ. Amē.¶ Eplicit ſcriptū ſancti Thome de aꝗno ordinis p̄dicatorum ſuper pͥmo libro ſentētiarū ſingulis diſtnctionibꝰ antēpoſitis a fratre Cornelio veronēſi: in cōuētu ſancti dn̄ici de Uenetijs lectori. vite regularis eiuſdē ordīs caſtigatuꝫ. Impreſſuꝫ Uenetijs mādato ⁊ ſumptibꝰ nobilis viridn̄i Octauiani Scoti ciuis Modoetiēſis. 1498. Quintononas octobris. per Bonetū locatellum Bergomēſem.