Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Hiſtiij. XLVIII.

Diſtin.in rebꝰ īſtitutꝰ eſt. Sic̄ .n. nō pōt fieri niſi ꝑ miraculoſamoꝑōnē v̓tutis dīne: vt qd̓ recipit eē a pͦ agēte mediāte aliqͣ cā 2ª hēat eē deſtructa vel ſubtracta cā 2ª: vt hͦ ꝙ accidens ſit ſine ſub̓o. ſic̄ in ſacr̄o altaris. Ita ēt non pōt fieriniſi ꝑ miraculū v̓tutis dīne: vt id qd̓ natū eſt reciꝑe bonitatē ex ordīe ad finē vltimū mediāte ordīe ad rē illā habeat bonitatē ſubtracto ordīe ꝗ erat ad rē illā. vnde illeactꝰ ꝗ ē occidere īnocētē vel reſiſtere p̄lato nō pōt eē bonꝰ niſi aucͣte vel p̄cepto dīno. vn̄ ī talibꝰ nullus diſpēſarepōt niſi d̓s qͣſi miraculoſe. Quedā v̓o pctā ſunt q̄ dn̄t d̓o:dinatōeꝫ a fine vltīo īmeˡe. Contingit .n. aliquē actū pctīeē īmediate circa id qd̓ ē ad fineꝫ: ⁊ qꝛ forma bonitatis ēa fine ī his q̄ ſūt ad finē: oꝫ ꝙ ēt forma malicie ſit ex hͦ ꝙrecedit a fine: ⁊ id qd̓ ē qͣſi maͣle ē actꝰ exercitꝰ circa id qd̓eſt īordīabile ī finē. ſicut ī fornicatōe ⁊ homicidio ⁊ ī ho.Un̄ ſi ei qd̓ ē ad finē ꝯferat̉ aliꝰ ordo ī finē: tollet̉ īordīatio ⁊ remanebit actꝰ ordīatꝰ ſubiacēs volūtati an̄ti. Hocaūt nō pōt fieri niſi ab eo ꝗ ordinē illū poſuit. ⁊ iō ea queſunt ordīata ꝑ legē dīnā nō ſunt mutabilia vel diſpēſabilia niſi p̄cepto dīno. ⁊ ſil̓r qd̓ ſtatutuꝫ ē a quocūqꝫ ſuꝑioriīuiolabil̓r obſeruādū: nō pōt ab īferiori mutari: ⁊ ſic deꝰocciſionē Iſaac: q̄ de ſe īordinationeꝫ hēbat ex eo ꝙ filiꝰīnocēs nō erat ordīatꝰ ī finē: ꝑ viā occiſiōis a pr̄e ordinatā fecit: ponēdo hūc ordinē vt eſſet ad manifeſtatiōeꝫ fidei ⁊ amoris abrae: vt eēt poſteris ī exēplū ⁊ in ſign̄ationē mortis xp̄i: ⁊ ī occiſionē ſic ordinatā dīna aucͣte liciteꝯſenſit volūtas abrae. Quedā aūt pctā ſunt quoꝝ actusīordīatꝰ ē īmediate circa finē: vt pctā q̄ ſunt ī deū: vt odire ip̄m ⁊ deſꝑare de eo ⁊ hȯ: ⁊ cū actꝰ ex ob̓o ſpēm trahatꝯſtat ho actus ēt ẜm ſpēꝫ in gn̄e naͣe malos eē. vn̄ ab eistalis īordīatio auferri nō pot. nō .n. poſſꝫ auferre ex hͦ ꝙordinarent̉ in finē: cū ẜm eē ſuū ſint deordīati a fine. cōtingeret .n. ꝙ aliꝗd eēt ſil̓ ordīatū ⁊ īordīatū. vn̄ ho nūqͣꝫſubiacēt diuino p̄cepto. Et ꝑꝑ hoc dr̄ ꝙ ꝯͣ p̄cepta pͥme tabule q̄ ordināt īmediate ī deū deus diſpēſare nō pōt: ſꝫ ꝯͣp̄cepta ſcd̓e tabule q̄ ordināt īmediate ad ꝓximuꝫ: deuspōt diſpēſare: nō aūt hoīes in his diſpēſare nō pn̄t.Ad primumᵍᵈᵈᵐ ᵐ qͣꝫuis d̓s nō vellet volūtate ꝯn̄te ꝙ abraā filiū occideret: voluit tn̄ volūtate an̄te ꝙ volūtas abrae in hͦ ferret̉ ẜm ꝙerat iam ordinatū: ⁊ talē volūtatē p̄ceptū exp̄ſſit. ⁊ iō nōfuit fictio. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ ipſa occiſio īnocetis ꝓut ſubſtat deordinatōi a fine q̄ aduenit ſibi poſt ſpēm cōpletāab ob̓o ꝓximo: ē ꝯͣ legem naͣe: ⁊ nō pōt bn̄ fieri: ſed remota tali iordinatōe ⁊ poſito alio ordīe circa ob̓m ⁊ actū eſtꝯueniēs legi naͣe: q̄ dictat oē illud eē faciēdū: qd̓ eſt ordinatū ⁊ p̄ceptū ab eo. Et ꝑ hoc pꝫ ſol̓o ad 3ᵐ. Ad 4ᵏdd̓m: ꝙ nō eſt ſil̓is rō in oībus: vt ex p̄dictis pꝫ.Uos iuſte pdeſtialit ad penā.) Cō Expoſitio textus.tra. ſupra dcm̄ ē ꝙ p̄deſtinatio ē tm̄ de bonis ſalutaribꝰ: ⁊ nō de pctīs. Ad qd̓ dd̓ꝫ: ꝙ qn̄ aliꝗd abſolutē dr̄ p̄deſtinari ītelligit̉ directio in finē ꝗ eſt ſalus eterna. Sꝫ ſi addat̉ aliꝗd. tūc pōt dirigi in qd̓cūqꝫ ⁊ ẜm ꝗd ⁊minꝰ ꝓpͥe p̄deſtinari in illud. ¶Sꝫ nō pōt eiꝰ ꝑmiſſionē q̄ipſe nō eſt.) Sꝫ ꝯͣ. ꝑmiſſio dīna ē eiꝰ oꝑatio: ſꝫ dīna operatio ē eiꝰ eēntia. gͦ ⁊c̄. Et dd̓m ꝙ ꝑmiſſio ſumit̉ h̓ nō ꝓ operatōe dīna: ſꝫ ꝑ effcm̄ eius ꝑ modū qͦ ēt dr̄ creatio paſſio.¶Sꝫ in euāº. ꝗbuſdā ⁊cͣ.) Math̓. 8. Et ſciēdū ꝙ qͣꝫuis nōvellet hͦ fieri qd̓ p̄cipiebat voluntate diuīa ꝯn̄te: voluittn̄ dīna volūtate an̄te hoīes in hͦ tēdere vt gloriā mūdanā nō q̄rerēt. exēplo ipſius hoīs xp̄i ꝗ volūtate humanaſuam mundanā gloriā nō querebat: ſed gloriā dei: quaꝫvoluntatem preceptum expreſſit.

Ꝙ aliquando homo bona voluntate aliudvult qͣꝫ deus: ⁊ aliquando mala id qd̓ deꝰ bona voluntate vult. Di. XLVIII.Ciendū quoqꝫ ē ꝙ aliqn̄ mala eſtvolūtas hoīs idē volētis qd̓ deusvult fieri: ⁊ aliqn̄ bona ē volūtashoīs alid̓ volētis qͣꝫ d̓s. Vt .n. boEna ſit hoīs volūtas oꝫ attēdere ꝗdꝯgruit ei velle ⁊ quo fine. Tātū .n. ītereſt ītervolūtatē dei ⁊ volūtatē hoīs vt ī ꝗbuſdā aliudgruat deo velle: aliud hoī. Un̄ Aug. ī ench̓.Aliqn̄ bona volūtate hō vult aliꝗd qd̓ d̓s nōvult bōa ml̓to āpliꝰ ml̓toqꝫ certiꝰ volūtate. Nāilliꝰ mala volūtas eē nūqͣꝫ p̄t. Tāqͣꝫ ſi bonꝰ filiꝰpr̄eꝫ velit viuere quē d̓s bona volūtate vl̓t mori. Et rurſus fieri p̄t vt hͦ velit hō volūtate mala: qd̓ d̓s vult bona: velut ſi malꝰ filiꝰ velit mori pr̄eꝫ: velit ēt hͦ d̓s. Nēpe ille vult qd̓ nō vultd̓s: iſte ꝟo id vult qd̓ vult ⁊ d̓s: ⁊ tn̄ bone deivolūtati pietas illiꝰ potiꝰ ꝯſonat: qͣꝫuis alid̓ volētis: qͣꝫ hꝰ idē volētis īpietas. Ml̓tū .n. ītereſtꝗd velle hoī: ꝗd deo ꝯgruat: ⁊ ad quē finē ſuāꝗſqꝫ referat volūtatē: vt approbet̉ vl̓ īprobet̉.Pōt .n. velle bonū qd̓ nō ꝯgruat ei velle: ⁊ p̄tvelle bonū qd̓ cōgruit: ſed nō refert ad finē rectum: ⁊ ideo nō eſt bona voluntas. Ꝙ bona dei volūtas mala hoīuꝫ volūtate īplet̉ vt in paſſiōe xp̄i cōtigit vbi qd̓dā ſcm̄ ē qd̓deꝰ bōa ⁊ iudei mala volūtate voluerūt: voluerūt tn̄ ⁊ aliꝗd qd̓ deꝰ nō voluit.Llud quoqꝫ n̄ ē p̄termittēduꝫ ꝙ aliqn̄ dei volūtas bōa ꝑ malā hoīs voAlūtatē īplet̉: vt ī crucifixiōe xp̄i ſcm̄ ēEquē d̓s bona voluntate mori voluit. Iudei ꝟoip̄ia volūtate eū crucifixerūt. Et volebāt iudeimala volūtate qd̓dā qd̓ d̓s voluit bona: volebat .ſ. vt xp̄s pateret̉: moreret̉: ſꝫ volebāt ⁊ aliꝗd alid̓ qd̓ d̓s nolebat .ſ. occidere xp̄m qd̓ fuitmala actio ⁊ pctm̄. Actū ꝗppe iudeoꝝ n̄ voluitd̓s: paſſionē ꝟo xp̄i voluit. ſic̄ ⁊ ī ip̄o p̄s. xp̄s adpr̄eꝫ ait. Tu cogͦuiſti ſeſſionē meā .i. voluiſti:⁊ approbaſti paſſionē meā: tibi .n. placuit. Voluit itaqꝫ tota trinitas vt xp̄s pateret̉: nec tn̄ voluit vt iudei occiderēt: qꝛ voluit penā xp̄i. ſꝫ nōvoluit culpā iudeoꝝ: nec tn̄ noluit: ſi .n. noluiſſet nec fuiſſet. Oppoſitio.Ed ad hoc opponit̉ ſic. ſi voluit deꝰ(vt xp̄s paterēt. Voluit vtiqꝫ vt pateIretur a iudeis: vel non. Si voluit vtn̄ pateret̉ a iudeis: cū paſſus ſit: ſcm̄eſt itaqꝫ qd̓ voluit deꝰ nō fieri. Si aūt voluiteij pati a iudeis. ergo voluit eū occidi a iudeis.