Diſtin. XLVII.Queſtio. I.
145
Diſtin. XLVII.Ad primuꝫ ᵍͦopᵐ ᵐ illi q nō ſunt cū deo qͣꝫtū ineis eſt ꝯͣ deū ſunt: inquātū ꝯͣriant̉ volūtati an̄ti dīne: nihil tn̄ ꝯͣ volūtatē ꝯn̄te faciūt: ſꝫ pretereā: nō tn̄ p̄ter ꝑmiſſionē. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ nō ē ex īpotentia dīne volūtatis qd̓ aliꝗd p̄ter eaꝫ fiat: ſꝫ ex ordīe ſapīeeiꝰ q̄ rebꝰ potētiā ad vtrulibꝫ ꝯtulit ⁊ hͦ ē bonū ⁊ d̓s vultvolūtate ꝯn̄te. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ ꝑmiſſio reſpicit potētiācāe q̄ ſe hꝫ ad vtrūqꝫ. ⁊ iō ꝗcꝗd fiat nō fit p̄ter eam. vn̄ h̓nō ꝯtingit ex ꝓximitate ad volūtatē bn̄placiti: vt ob̓o innuebat. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ officiū īnocentis nō eſt ꝓhibere pctā niſi ẜm ꝯditionē illoꝝ. nō .n. dꝫ ligare homīes nepeccēt: ſꝫ ꝑ admonitionē ꝓhibere: ita ⁊ d̓s ſaluata ꝯditione hūane libertatis pctā ꝓhibet ſuis legibus.¶ Utrum id quod eſt contra volūtatē dei nō obſequa(tur voluntati eius.IIID tertiuꝰ ꝯdei voluntatē nō obſecſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ illud qd̓ ētur volūtati eiꝰ. Uolūtas .n. ꝯn̄s nō ꝯͣriat̉ voI lūtati an̄ti: ſꝫ malū qd̓ eſt p̄ter volūtatē dīnāeſt ꝯͣ volūtatē an̄teꝫ. gͦ volūtati ꝯn̄ti nō obſeꝗt̉. ¶ Pͣ. o.qd̓ obſequit̉ dīne volūtati q̄ ſemꝑ vult bonū ꝯſiſtit ī ordine ad bonū: ſꝫ malū qd̓ fit p̄ter dei volūtatē ẜm ſe ē inordinatū. gͦ volūtati dīne nō obſequit̉. ¶ Pͣ. boni merētur in hͦ ꝙ dīne volūtati obſequunt̉: ⁊ ex hͦ eis p̄miū debet̉. ſi gͦ mali in hͦ ꝙ peccādo p̄ter dei volūtatē faciūt: eiꝰvolūtati obſequunt ex pctō eis debet̉ p̄miū: ⁊ hͦ eſt ꝯtraapl̓ꝫ Ro. 3º. Faciamus mala vt veniāt bona ⁊cͣ. gͦ ⁊ pͥmūfl̓m eē vr̄. ¶ Pͣ. malū eſt preter ītētionē oīs agētis. nihil.n. ad malū reſpiciēs oꝑat: vt dicit Diony. in. 4. ca. de di.no. Sꝫ illud qd̓ eſt p̄ter ītentionē volūtatis nō obſequit̉volūtati eiꝰ ꝗ eſt de fine intēto. gͦ mala q̄ fiūt p̄ter voluntatē eiꝰ nō obſequunt̉ voluntati ipſius.eſt qd̓ in lr̄a a Greg. dr̄. ¶ Pͣ. volunSed conſra tas dīna eſt cā potētiſſima: ſꝫ ad potētiā alicuiꝰ ꝑtinet: vt etiā qd̓ ꝯͣ ip̄ꝫ ꝗs facere nitit̉ in ipſiobſequiū cedat. gͦ ita eſt de voluntate diuina.Reſpondeo uinā ēt ꝯͣ volūtate an̄tē obſequunt̉dd̓m ꝙ oīa q̄ fiūt p̄ter voluntatē diquodā mō volūtati ꝯn̄ti. Uolūtas aūt ꝯn̄s dupl̓r pōt accipi. Aut ẜm ꝙ ſeꝗt̉ ꝯceptionē finis tm̄: ⁊ ſic voluntas eſtde fine in cōi ſine aliqͣ determinatōe eiꝰ qd̓ eſt ad finem.Aut ẜm ꝙ ſequit̉ cōceptionē eiꝰ qd̓ eſt ad finē ⁊ cōditionem eiꝰ: ⁊ ſic volūtas ꝯn̄s eſt de cōſecutione finis ẜm aliquē determinatū modū. v̓bi gr̄a. edificator in cōſtitutione domus hꝫ duos motus voluntatis. vnū quo vult formā domꝰ īducere ī maͣ ſine hͦ ꝙ aliꝗd ꝯſideret determīate d̓ ꝑtibꝰ domꝰ. Aliū motū hꝫ qͦ ꝯſiderato ꝙ lapis iſte ēaptus ad fundamētū vult ip̄m in fundamēto collocare.Utroqꝫ aūt mō accipiēdo voluntatē ꝯn̄tē in deo mala q̄fiūt obſequunt̉ ſibi. Si .n. accipiat̉ volūtas ꝓut eſt de ordine vniuerſi ī cōi cōſtat ꝙ malū qd̓ exit ab ordīe p̄ceptiin ꝯͣriū ordinē relabat̉: vt dicit Boe .ſ. ī ordīe pene ad culpā: velut lapis moll̓ ⁊ leuis ꝗ nō ē aptꝰ ad fūdam̄tū ī ſuꝑpͥmo ꝑietis ponat̉. Sil̓r ēt pꝫ qd̓ obſeꝗt̉ volūtati ꝯn̄ti. 2º.mō accepte q̄ ē qd̓ iſte p̄uiſus pctōr puniat̉. niſi .n. iſta cōditio ī eo ꝑ actū pctī fieret volūtas dīna de pena eius nōīplet̉ ſic̄ ipſa grauitas lapidis obſequit̉ volūtati artificisq̄ vult eū ſic ordinari vt in fundamēto ponatur.Ad primuꝫ gͦᵈᵈᵐ: ꝙ volūtas an̄s ⁊ ꝯn̄s nō ꝯͣriantur: qꝛ vtraqꝫ eſt de bono: ſed hoc ꝙaliꝗd eſt ꝯͣ vnaꝫ qd̓ nō eſt cōtra aliā: ſed obſequit̉ ſibi eſtex ꝑte voliti: cuiꝰ cōditiones diuerſimode cōſiderant̉: vtdcm̄ eſt. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ ſicut malū nō eſt per ſe ordīatu: ita nō obſequit̉ ꝑ ſe diuine volūtati: ſed ꝑ accidens: qpter intentionē facientis maluꝫ. Non enim peccator in-
Eitendit peccādo puniri a deo in quo volūtas dei cōplet̉.¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ in actu malo ⁊ bono duo ē ꝯſiderare .ſ.vnū ẜm ꝙ egredit̉ ab agente: ⁊ aliud ẜm ꝙ ab eo in fineordinat̉. Actus gͦ bonꝰ qͣꝫtum ad vtrūqꝫ obſequit̉ diuinevoluntati: qꝛ ⁊ ipſe agēs in bonuꝫ euꝫ ordinat ẜm bn̄placituꝫ diuine volūtatis: ⁊ deus ordinat ip̄m per bonū conſequēs .ſ. p̄miuꝫ qd̓ meritis reddit: ⁊ iō qꝛ ipſe homo ē cāhuius obſequij in hoc meret̉. Sꝫ actus malus ẜm id qd̓eſt ab agēte inordinatꝰ ē: ſꝫ tm̄ ordinat̉ a deo per penamaduenientē: vl̓ per aliqd̓ bonum qd̓ ex eo elicit̉: ⁊ iō malus ſe habꝫ tm̄ paſſiue ad hͦ obſequium ⁊ nō actiue: ſicutin lr̄a dicit̉ ꝙ implet̉ de eo volūtas dei quā ipſe non implet: ⁊ iō nō meret̉ ſic obſequēdo. meret̉ enī quis ẜꝫ actūcuius cauſa eſt. ¶ Ad qͣrtū dd̓m ꝙ qͣꝫuis malum ſit p̄terintētioneꝫ dei: tn̄ ordinatio mali ē intēta adeo: ⁊ huic intentioni operans malū p̄ter intētioneꝫ obſequit̉ faciensid qd̓ eſt p̄ter dei intētionē .ſ. peccatum.¶ Utrum id qd̓ eſt p̄ter voluntatē dei precepto nō ſubIIII.D quartum f pcedit̉. vr̄ ꝙ id qd̓iaceat.eſt p̄ter dei volūtatēp̄cepto non ſubiaceat ⁊ p̄cipue pctm̄. Preceyptū .n. ē īdicatiuū dīne voluntatis. Sꝫ ꝗcūqꝫoſtēdit ſe velle qd̓ nō vult fictor ē: qd̓ lōge ē a deo: gͦ videtur ꝙ nihil qd̓ ſit cōtra volūtatē eiꝰ: vel p̄ter eaꝫ p̄cipiat.¶ Pͣ. cum p̄ceptū rn̄deat voluntati an̄cedēti ad quā ꝑtinet ordinatio naͣe in bonum nihil pōt p̄cipi: qd̓ ē ꝯͣ huncordinē: ſed oē pctm̄ ē ho: qꝛ eſt cōtra legē naͣe: gͦ vr̄ ꝙ p̄cepto nō ſubiaceat. ¶ Pͣ. nullus obediēs dīnis p̄ceptis male facit. Sed q̄dā ſunt q̄ nunqͣꝫ pn̄t niſi male fieri: cū ſintcōiuncta malo fini vt inuidia ⁊ hō ẜm ph̓m in ſcd̓o ethy.ergo videt̉ ꝙ iſta a deo p̄cipi nō poſſint. ¶ Pͣ. de ſimilibus idē eſt iudicium: ſꝫ oīa pctā ſimilia ſunt in hͦ ꝙ legediuina ꝓhibent̉. cuꝫ igit̉ q̄dam nullo mō ſub p̄cepto cadant vt deſperare de deo ⁊ hr̄e odio ip̄m: ⁊ ho vr̄ ꝙ nullūpctm̄ ſub p̄cepto diuino cadere poſſit.Sed Colra tra legē nature. hoc autem abrae p̄ceoccidere filiuꝫ innocēteꝫ eſt pctm̄ ⁊ cōptum legimus: ⁊ eundem de obedientia cōmendatum.ergo videt̉ ꝙ peccatuꝫ ſub precepto diuino cadere poſſit. Et ſimile etiaꝫ eſt hoc qd̓ legit̉ Oſee pͥmo. ꝙ dominꝰp̄cepit ſibi accipere mulierem fornicariaꝫ ⁊ facere ex eafilios fornicationum.Reſponde Cuine rn̄dēs volūtati an̄cedēti ⁊ nōdd̓ꝫ ꝙ p̄ceptū eſt ſignū volūtatis dicōſequēti. Un̄ qd̓ eſt p̄ter volūtatē cōſequentē cadit ſubp̄cepto: nō aūt qd̓ eſt p̄ter voluntatē an̄cedentē. Sꝫ in hͦtamē cōſideranduꝫ eſt ꝙ aliquid ẜm ſe acceptuꝫ eſt preter voluntatē aūcedēteꝫ: qd̓ aliqua ſubtracta eſt de volūtate an̄cedēte: ſicut illa q̄ ẜm ſe cōſiderata mala ſunt: ſꝫinqͣꝫtuꝫ ſtāt ſub p̄cepto dīno recipiūt quādā rōnē bonitatis: vt ſic in ipſa volūtas tēdere debeat: qd̓ ꝗdē ī ꝗbuſdāꝑ ſe malis cōtingit: ⁊ ī ꝗbuſdā nō. Bonū .n. in rebꝰ ẜgit exduplici ordīe. qͦꝝ pͥmꝰ ordo ē reꝝ oīum ad finē vltimū ꝙd̓s ē. ſcd̓s ordo ē vniꝰ rei ad aliā rē. ⁊ pͥmꝰ ordo eſt cā ſcd̓i:qꝛ ſcd̓us ordo ē ꝓpter pͥmū. Ex hͦ .n. ꝙ res ſunt ordinateadīuiceꝫ iuuant ſe mutuo: vt ad finē vltimū debite ordinent̉. Un̄ ſubtracta bonitate q̄ eſt ex ordine vniꝰ rei adreꝫ aliā: nihilominꝰ pōt remanere illa bonitas q̄ ē ex ordīe rei ad finē vltimū. Qꝛ pͥmū nō d̓pēdet ex 2º: ſic̄ 2ᵐ expͦ. Dico gͦ ꝙ q̄dā pct̄ā noīant deordīationē vniꝰ rei ad rēaliā: ſic̄ homicidiū. odiū fr̄nū. īobedientia ad p̄latū ⁊ ho.vn̄ ſi talia bonitateꝫ illā retinere poſſint q̄ eſt ex ordinead fineꝫ. vltimū ꝓculdubio bona eſſent: ⁊ in ea volūtasferri poſſet. Sꝫ hͦ nō poſſet eē niſi v̓tute dīna ꝑ quā ordo