Diſtin. XLVII.Queſtio. I.

Diſtin. XLVII.¶ Diuiſio textus.M Emotis nefficacia dine volūtatis h̓ꝗbuſdā ex ꝗbus videbat̉ tolon̄dit eā efficace̓ eē: ⁊ diuidit̉ in partes duas.In pͥma oſtēdit dīnā volūtateꝫ ſꝑ efficaciterimpleri. In ſcd̓a exponit q̄dā dubia in aucͣtate per quā ꝓpoſitū ꝓbauit. ibi (Sꝫ attendendū eſt diligenter ⁊c̄.) Ubi tria facit. Primo mouet dubitationeꝫ.2º ponit ſol̓onē. ibi (Uerū vt ſupra diximꝰ ⁊c̄.) 3º. cōcludit ꝓpoſitū. ibi (Ex p̄dictis liquet̉ ⁊c̄.)I.¶ Queſtio.qͣtuor. Primo vtꝝIc querunt̉ voluntas bn̄placitiſemꝑ efficaciter īpleat̉. 2º. vtrū p̄ter volūtatem eiꝰ aliꝗd fiat. 3º vtrū illud qd̓ fit preter eius voluntatē volūtati ipſius obſequatur. 4º. vtrū illud qd̓ eſt p̄ter eiꝰ volūtateꝫpoſſit precepto eius ſubiacere.Utꝝ volūtas dīna ſꝑ efficaciter īpleat̉.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ voluntasO primū pina non ſꝑ efficaciter impleat̉. Cā .n. q̄ ad vtrūlibꝫ ſe hꝫ nō ē efficax īꝓductiōe effectꝰ: ſꝫ dīna volūtas ē ad vtrulibet: qꝛ qd̓ pōt velle pōt nō velle. gͦ ⁊c̄. ¶oīs cā cuiꝰ effectꝰ īpediri nō pōt effectꝰ eſt neceſſariꝰ. Siergo voluntas dīna adeo eſt efficax ꝙ īpediri non poſſiteffectus eiꝰ erit neceſſariꝰ: ſed oīum cā eſt volūtas dīna.vt ſupra habituꝫ eſt. gͦ oīa ex neceſſitate ꝯtingūt: qd̓ ē impoſſibile. gͦ ⁊ pͥmū. ¶ Pͣ. oīs cauſa pͥma q̄ ꝓducit effectuꝫmediāte cā ſcd̓a q̄ īpediri pōt nō ꝓducit efficaciter effectum ſuū: ſic̄ motꝰ ſolis eſt cā pullulatiōis arboꝝ mediāte v̓tute gnaͣtiua arboris q̄ deficere pōt. vn̄ ⁊ effectꝰ efficaciter nō ꝓducit̉ nec demōſtrari pōt ex cā pͥma: ſꝫ volūtas dei eſt cā pͥma nō excludēs cauſas ſcd̓as que d̓ficerepn̄t. gͦ vr̄ ꝙ nō efficaciter ꝓducat effectū. ¶ Pͣ. ꝗcꝗd mōvult deꝰ ab eterno voluit ſed ab eterno nō voluit facereniſi qd̓ facit. gͦ cū nō poſſit facere niſi ꝙ vult al̓s volūtasſua nō eſſet efficax. vr̄ ſequi ꝙ nō poſſit facere niſi qd̓ facit. qd̓ falſuꝫ eſt. ergo ⁊ pͥmū ex quo ſequit̉.Sed cōtraⁿullacauſa īpedit̉ niſi ab aliqͦ fortioriagente: ſed nihil eſt fortiꝰ diuina volitate gͦ īpediri nō pōt. ¶ Pͣ. ex hͦ ꝙ volūtas nō conſequit̉volitum ſequitur diminutio gaudij: ſed deus eſt feliciſſimus: cuius gaudium eſt perfectiſſimuꝫ. ergo nunqͣꝫ volitum eius deficit quin ſit.Reſpondeo cōſequēte totum fit: nō aūt ꝗcquiddd̓m ꝙ quicꝗd vult deus volūtatevult voluntate an̄te: qꝛ hͦ nō ſimpl̓r vult ēt ꝑfecte: ſꝫ ẜmꝗd tm̄: nec iſta īperfectio eſt ex ꝑte volūtatis ſꝫ ex conditione voliti. Eſt .n. ecōtrario de volūtate ⁊ cognitiōe ſpeculatiua: cognitio .n. ſpeculatiua ꝑficit̉ in abſtractione aſingularibꝰ: ſed volūtas ⁊ quicquid aliud eſt ordinatumad opus ꝑficit̉ in particulari: circa qd̓ eſt operatio. illudergo eſt ſimpl̓r ⁊ ꝑfecte volitum qd̓ ſubiacet voluntatiẜm oēs ꝑticulares cōditiōes circūſtātes ip̄m ꝑticulare: ⁊hͦ ꝑtinet ad voluntatē ꝯn̄teꝫ: q̄ reſpicit oꝑa ⁊ diſpōnes ꝗbus aliquis ſufficiēter ordinat̉ ad hͦ ꝙ ſit ſibi cōueniensdebitū hͦ: qd̓ dr̄ deꝰ velle vt ſalteꝫ vel ad ho. ⁊ iō talis voluntas nō pōt īpediri ſicut nec p̄ſcīa cui ſubijcit̉ res ẜꝫ illas cōditiōes ꝗbus in actu cōſiſtit. Illud aūt qd̓ ē rectuꝫ⁊ bonū ẜm aliquā cōditionē rei vl̓em cōſiderataꝫ nō habet rōnem voliti ſimpl̓r: ſed ẜm quid tm̄: ſic̄ iſtuꝫ hoīeminqͣꝫtū eſt hō nō eſt niſi bonuꝫ ſaluari: eo ꝙ naͣ ſua ad hͦ ēordinata: ⁊ hͦ deꝰ vult volūtate an̄te: ẜm quā nō dr̄ aliꝗdvelle ſimpl̓r. ⁊ iō talis volūtas pōt nō impleri.

ergo dd̓m ꝙ volūtas dei ſe habet adAd primu) vtrūlibꝫ nō per modū mutabilitatisvt poſſit aliꝗd pͥus velle ⁊ poſtmodū nolle: ſed potiꝰ permodū libertatis: qꝛ actꝰ volūtatis ſue ſꝑ eſt in ptāte eiꝰ.⁊ iō iſta duo ſunt incōpoſſibilia vt pͥus velit aliꝗd ⁊ poſtmoduꝫ nolit. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ qͣꝫuis volūtas dei ſit īmutabilis ⁊ inuincibilis: nō tn̄ ſequit̉ ꝙ oīs effectꝰ eiꝰ ſit neceſſarius neceſſitate abſoluta quā hꝫ res a cā ſua ꝓximaſed ſoluꝫ neceſſitate cōditionata ſicut ⁊ de p̄ſcīa dictumeſt. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ voluntati dīne nō ſoluꝫ ſubiacet expletio effectus: ſed etiā oīum cārum p̄cedentiū ordo ẜmillas ꝯditiones ꝗbꝰ determinant̉ ad effectū ſine defectuvt ꝙ talis volens ⁊ merēs ſalutē ſaluet̉. volūtati .n. ꝯn̄tiſubijcit̉ effectꝰ cum oībꝰ cauſis ſuis ẜm ꝙ ſunt nō īpedite. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ deꝰ nihil pōt facere qd̓ nō eēt volitum ab eo ſi fieret: tn̄ in ptāte ſua multa ſūt q̄ mō nec volita ſunt nec bona ſunt: qꝛ nō ſunt nec vnqͣꝫ erūt.¶ Utꝝ nihil fiat p̄ter dei voluntatem.II.D ſecundū fiat p̄ter dei volūtatē.ſic ꝓceditur: vr̄ ꝙ nihilDic̄. .n. dn̄s Mat. 12. Qui nō ē mecū ꝯͣ me ē. gͦqd̓ eſt p̄ter voluntatē dei ē ꝯͣ ip̄am: ſꝫ nihil fitꝯͣ dei voluntatē. al̓s. volūtas dei vinceret̉. gͦ⁊ p̄ter eaꝫ nihil fit. ¶ Pͣ. potentiꝰ eſt illud ꝯͣ qd̓ ⁊ p̄ter qd̓nihil pōt fieri qͣꝫ illud p̄ter qd̓ aliquid fieri pōt. ſꝫ voluntas dei eſt potētiſſima. gͦ p̄ter eā nihil fit. ¶ Pͣ. permiſſiominimū hꝫ de rōne volūtatis: ſꝫ p̄ter eius ꝑmiſſioneꝫ nihil fit. vt in lr̄a dicit̉. gͦ multo minus p̄ter voluntateꝫ beneplaciti: vel p̄ter alia ſigna volūtatis. ¶ Pͣ. Augu. dicitin lib. de ciui. dei ꝙ ad īnocentis offm̄ ꝑtinet nō ſolū nemini mala facere: ſed ⁊ peccata ꝓhibere: ſed p̄ter eiꝰ voluntatē ꝗ oīa bona vult nihil pōt fieri niſi pctm̄: cū gͦ deꝰſit innocetiſſimꝰ. vr̄ ꝙ ad ip̄m pertineat nō ꝑmittere ſedīpedire oē qd̓ eſt p̄ter eius voluntatem.eſt quod in lr̄a dicit̉. ¶ Pͣ. videmusSed Contra pplta fieri q̄ nō vult fieri: vt ſupra habitū eſt. gͦ fiunt multa p̄ter eius voluntatē.Reſpondeo eſt dupl̓r. Aut ꝙ volūtas fit d̓ oppodd̓m ꝙ fieri aliꝗd p̄ter voluntatemſito: ⁊ hͦ eſt nō tm̄ p̄ter voluntatē: ſed ēt cōtra voluntatē:aut ita ꝙ voluntas nec ſit de hͦ nec de oppoſito: ⁊ hͦ ē preter volūtateꝫ: ſed nō ꝯͣ: poſſumꝰ gͦ loꝗ de voluntate vl̓ beneplaciti vel ſigni ⁊ de voluntate bn̄placiti vel ꝯn̄te velan̄te. Loquendo gͦ de voluntate bn̄placiti ꝯn̄te aliꝗd fitp̄ter eā ſꝫ nō ꝯͣ eā: qꝛ totū īplet̉ qd̓ volūtate ꝯn̄te vult vtdictuꝫ eſt. ſed oppoſitū eiꝰ qd̓ vult volūtate an̄te fieri p̄t:cum nō ſꝑ īpleat: ⁊ iō ⁊ p̄ter eaꝫ ⁊ ꝯͣ eam fieri pōt. Signaaūt volūtatis q̄daꝫ rn̄dēt voluntati an̄ti vt p̄ceptū conſilium ⁊ ꝓhibitio ꝗbꝰ oībus ordinat̉ rōnalis naͣ in ſaluteꝫqd̓ eſt volūtatis an̄tis. Un̄ ⁊ p̄ter eā ⁊ ꝯͣ eaꝫ fieri pōt. Sꝫalia duo ſigna .ſ. ꝑmiſſio ⁊ oꝑatio rn̄dēt volūtati ꝯn̄ti: ſeddiuerſimode: qꝛ oꝑatio ꝑtinet ad ip̄ꝫ efſcm̄ de qͦ eſt volūtas ꝯn̄s: ⁊ iō ſicut nō pōt aliꝗd fieri ꝯͣ voluntateꝫ ꝯn̄tē: ſꝫp̄ter eā: ita nec ꝯͣ oꝑōnē ſꝫ p̄ter eaꝫ. Nō .n. pōt eē oppoſitūeius qd̓ deꝰ operat: qꝛ ſic oppoſita ſimul eēt. Sꝫ multafiunt q̄ deꝰ nō operat̉. Sꝫ ꝑmiſſio ꝑtinet vel ad cām quevoluntati ꝯn̄ti ſubijcit̉ vt ſit potēs deficere ⁊ nō deficere: cuiꝰ tn̄ effectꝰ .ſ. deficere nō ꝑtinet ad volūtatē ꝯn̄teꝫneqꝫ an̄tē: ſꝫ tn̄ ꝑtinet ad cām illaꝫ cuiꝰ ē ꝑmiſſio facultateꝫ reſpiciēs. Un̄ p̄ter ꝑmiſſionē nō fit qd̓ fit p̄ter voluntatem ꝯn̄tē. vn̄ p̄ter ꝑmiſſionē nihil pōt fieri nec ꝯͣ eam:tamē pōt fieri oppoſitū eius qd̓ ꝑmiſſuꝫ eſt: qd̓ tn̄ fit ẜmꝑmiſſionē: qꝛ ꝑmiſſio reſpicit potētiā cauſe ad vtrūqꝫ oppoſitoruꝫ ſe habēteꝫ. vn̄ neutrū oppoſitoruꝫ cōtra ꝑmiſſionem eſt: ſed vtrūqꝫ eſt ẜm eam.