Duilij. LVII.

D1n.volūtate dei remoueat̉ hͦ ꝙ ē mala nō fieri: qꝛ d̓s n̄ vultmala nō fieri. videt̉ ꝙ neceſſario velit mala fieri. ¶ Pͣ.ſicut deus ē auctor gratie: ita eſt ⁊ auctor naͣe: ⁊ ſicut culpa eſt priuatio boni gr̄e: ita ⁊ pena eſt pͥuatio boni naͣe ẜꝫAugu. cum igit̉ deus velit penas inferri: videt̉ ꝙ eademratione velit mala culpe fieri.Sed contra ordinant̉ in finem: ſed mala nō fiūtvoluntas nō niſi finis eſt ⁊ eorū queniſi per deordinationē a fine. ergo deꝰ nō vult mala fieri. ¶ Pͣ. ꝗcunqꝫ cōformat voluntatē ſuam voluntati deinō peccat: ſed quilibꝫ peccator eo ipſo peccat ꝙ vult a ſemala fieri. ergo in hͦ voluntatē ſua diuine nō cōformat.ergo deus nō vult mala fieri.dd̓m ꝙ cuꝫ voluntas dei ſit cā bonoReſponde̓Orum oīum ⁊ oīum ſuoruꝫ volitoruꝫhͦ modo ſe habꝫ aliquid ad hͦ ꝙ ſit volituꝫ a deo ſicut ſehabꝫ ad hͦ ꝙ ſit bonū. Un̄ cum maluꝫ fieri ẜm ſe non ſitbonum vt dictuꝫ eſt. nō erit per ſe volitū a deo: ſꝫ vtrūqꝫbonū ſibi cōiunctū ē bonū ⁊ a deo volitū .ſ. ⁊ an̄s qd̓ ē cōditio naͣe potētis deficere quā deꝰ in tali cōditione inſtituit ⁊ conſeruat. vn̄ dicit̉ ꝙ non vult mala fieri: ſed vultpermittere mala fieri. vult etiaꝫ bonum ꝯſequēs ex quomalum ordinat̉: ex quo ſequitur ꝙ velit mala facta ordinare: nō autē ꝙ velit ea fieri.ergo dd̓m ꝙ decor diuine ſapiētieAd primum apparet in ꝑmiſſione maloruꝫ ⁊ ordinatione: quorū vtrūqꝫ vult deꝰ: ſed nō malum fieri: qd̓ẜm ſe dicit receſſum a decore ſpēi exēplaris pͥmi. ¶ Adſcd̓m dd̓m ꝙ qͣꝫuis fieri: ⁊ nō fieri mala ſint oppoſita peraffirmationē ⁊ per negationeꝫ: nō tamē h̓ duo velle fieri⁊ velle non fieri contradictorie opponunt̉: qꝛ vtrūqꝫ eſtaffirmatiuuꝫ: actu volūtatis in vtroqꝫ affirmato. Undeneutra cōcedēda eſt neqꝫ ipſuꝫ velle mala fieri: neqꝫ velle nō fieri: ſed nō velle fieri qd̓ eſt negatiuuꝫ: nō autē velle fieri: qꝛ h̓ remanet actus volūtatis affirmatus: ⁊ negatio fert̉ ad volitum: ſicut ⁊ in toto cōdeclinio eius. vndeidem eſt nolle fieri ⁊ velle nō fieri. ¶ Ad tertiū dd̓m omala culpe nō fieri vult deꝰ voluntate an̄cedēte: nō aūtvoluntate cōſequēte niſi de illis quos ſcit mala nō vellefacere. qꝛ voluntas cōſequēs recipit cōditionē creature.Nec tamē ſequit̉ ꝙ voluntate cōſequēte velit mala fie.ri: ſed vult ꝑmittere mala fieri: nec tamē īpoſſibile vult:qꝛ nō vult vt ſimul mala fiant ⁊ nō fiāt vel ꝙ neutrū eorum ſit vnuꝫ: ſicut ob̓o ꝓcedebat. Fieri enim mala: ⁊ mala nō fieri ſunt cōtradictorie oppoſita. ⁊ ideo inter ea nōpōt eſſe medium: ſed velle mala fieri ⁊ velle nō fieri nonſunt cōtradictorie: ⁊ ideo nō eſt neceſſe alterum eſſe verum. ¶ Ad qͣrtuꝫ dd̓m ꝙ ſicut malū oppoſituꝫ gr̄e nō ēvolitum a deo: ita nec malū oppoſitū naͣe: ſed tn̄ ordineꝫvnius ad alteruꝫ vult. h̓ aūt ordo īportat̉ in rōne pene: ⁊ideo penā vult inferri: ſed culpā nō vult fieri: qꝛ in culpaſignificat̉ malum ẜm ꝙ exit a cauſa deficiēte ⁊ nō ẜm ꝙordinatur adeo ordinante.¶ Expoſitio textus.On quia telligit̉ de lumine gr̄e. ſi aūtnullus hoīuꝫ eſt ⁊c̄) Hoc inde lumine naͣlis intellectꝰ ītelligat ſic abſoveruꝫ a quocūqꝫ dicat̉ a ſpū ſcō eſt. (Eſt enīI lute oēm hoīem illuminat: qꝛ ẜm Ambro. oēcſaaliquid ꝙ in ſe ⁊c̄. Ratio huiꝰ diſtinctionis eſt h̓: qꝛ ẜmDiony. bonū cōſtat ex vna cā ꝑfecta: ſed malū oīfariamcōtingit ex particularibꝰ defectibꝰ. Ad hͦ gͦ ꝙ aliꝗs actusſit abſolute bonꝰ oꝑꝫ ꝙ cōgreget̉ bonitas ob̓ti a qͣ actuseſt bonus in ſe: vt dare elemoſynā vl̓ aliꝗd ho. ⁊ bonū exparte agētis vt .ſ. bn̄faciat: ⁊ hͦ includit tria ẜꝫ ph̓m in. 2.

Yethi .ſ. voluntatē vel electionē ⁊ debituꝫ finē ⁊ firmitatēin opere ad minus in ꝓpoſito: ⁊ hͦ ſufficit ad hͦ ꝙ actꝰ abſolute bonus dicat̉. Sꝫ in actibus qui ad aliuꝫ ordinant̉opꝫ 3ᵐ ad eē ad ꝑfectionē bonitatis vt in eo ad quem fitefſcm̄ bonitatis cōſequat̉. Et ex hͦ ſumit̉ quadruplex diuiſio boni q̄ h̓ ponit̉. Ꝙ qd̓dam eſt qd̓ hꝫ h̓ tria .ſ. qd̓ ē bonum in ſe ⁊ faciēti ⁊ cui fit. ⁊ hͦ eſt ẜm ſe ⁊ ſimpl̓r ⁊ ꝑſcm̄bonuꝫ. Aliꝗd autē eſt qd̓ habꝫ duo ex his .ſ. qd̓ ē in ſe bonum ⁊ faciēti: ſꝫ nō ei cui fit: ⁊ hͦ eſt ſimpl̓r bonū ſꝫ nō ꝑfectum. Et aliquid habꝫ alia duo .ſ. ꝙ ē bonuꝫ in ſe ⁊ cui fitſed ⁊ nō faciēti: ⁊ hͦ nō ſimpl̓r bonū eſt: ſꝫ eſt per ſe bonū.Aliud aūt eſt qd̓ habꝫ vnuꝫ tm̄ ex his .ſ. ꝙ nec eſt bonumin ſe nec faciēti ſꝫ cui fit: ⁊ hͦ per accidēs ē. Ꝙ autē ſit bonum faciēti: ⁊ nō in ſe hͦ nō pōt eē. nihil autē eſt qd̓ nec inſe nec faciēti nec alicui alteri proſit: cū oīa ordinata ſintad bonum. (Aperte aſtruit a minori ⁊c̄.) .i. a minori re ⁊nō ab eo qd̓ minus videt̉: ⁊ iō locus negatiuꝰ ē ⁊ nō affirmatiuus. Uel ſumēduꝫ qd̓ minꝰ videt̉ hͦ ipſuꝫ negatumqd̓ eſt ſapiētē hominē nō eē auctorē deterioratiōis a quominus videt̉ hͦ negari qͣꝫ a deo. (Nullo ſapiēte hoīe ⁊c̄.)Uidet̉ hͦ eē falſum: qꝛ ſapiētia eſt in cognitiōe. contingitautē ꝯͣria eorū agere q̄ cognoſcunt̉. Et dd̓m ꝙ ſapiēs hicſumit̉ pro virtuoſo: ⁊ modus iſte accipiēdi deriuat̉ vel aſapore v̓tutis vt quidā dn̄t: vl̓ veriꝰ ab opiniōe Socratisqui ẜm ph̓m in. 6. ethi. v̓tutes ſcīas eē ponebat: ⁊ nullumpeccare niſi ignorantē qͣꝫuis aliqual̓r hͦ verū ſit de ignorantia electionis q̄ eſt in particulari in actu conſiderato.Uel pōt dici ꝙ accipit̉ ſapiēs pro prudēte: ſicut ēt in diffinitiōe v̓tutis q̄ ponit̉ in. 2. ethi. vbi dicit̉ ꝓut ſapiēs determinabit. Prudēs aūt ẜm ph̓m in. 6. ethi. nō peccat: ſicut nec fortis nec tēperatus. Deinde idē Aug. ⁊c̄.) Hecratio differt a p̄cedēti: qꝛ h̓ procedit ex rōne bonitatis: ſꝫp̄cedēs ex aucͣtate diuina: qꝛ nō ē auctor maloꝝ. (Non ēcauſa tendēdi ad nō eē.) Cōtra. Deut. 32. ego occidā ⁊c̄.Et dd̓m ꝙ nō eē nunqͣꝫ eſt ꝑ ſe intētuꝫ ab aliquo agēte: ſꝫeſſe aliqd̓ ad qd̓ cōſequit̉ nō eē qd̓daꝫ: ſicut ad eē ignē ſequit̉ nō eē aerem: ita ⁊ deꝰ vult eē ordinē iuſtitie ⁊ naͣe inrebus ad quē ſequit̉ corruptio ⁊ punitio quorūdā. Tendit v̓o ad nō eſſe qui operat̉ malum.) Cōtra. maluꝫ nihilexiſtētium corrūpit ẜm Diony. ⁊ ita nō vr̄ ꝙ peccans adnō eē tēdat. Ad qd̓ dd̓m ꝙ maluꝫ p̓uatio eſt: ⁊ oīs pͥuatioeſt nō eē qd̓daꝫ: qͣꝫuis pͥuationi ſemꝑ ſubſternat̉ aliqd̓ eēvn̄ qui peccat tendit in non eſſe gratie qua priuatur: nonautem in non eſſe nature.¶ Ꝙ volūtas dei ſemꝑ implet̉ de homīe quocunqꝫ ſe vertat.¶ Di.XLVII.Oluntas ꝗppe dei ſemꝑ efficax ēvt fiat oē qd̓ velit: ⁊ nihil fiat qd̓nolit: que de homine ſemꝑ implet̉quocūqꝫ ſe vertat. Nihil enī vt ait¶Aug. in libero arbitrio cōſtitutuꝫſuperat voluntatem dei: ⁊ ſi faciat cōtra eiusvoluntateꝫ tamē ꝯͣ eius voluntatē q̄ ipſe eſt nihil putandū eſt ita fieri: tanqͣꝫ velit fieri ⁊ nonfiat: vl̓ nolit fieri ⁊ fiat. Illa eniꝫ voluntas: vtait Augu. in ench̓. ſemꝑ implet̉: aut de nobis:aut a nobis. De nobis implet̉ ſꝫ tn̄ nō implemus eam qn̄ peccamus. A nobis īplet̉ qn̄ bonuꝫ facimꝰ: iō enī facimꝰ qꝛ ſcimꝰ placere deo.Ita ⁊ de hoīe ſꝑ deꝰ īplet ſuā voluntateꝫ: qꝛnihil facit hō de quo deus nō operat̉ qd̓ vult.