Diſtin. XLVII.Queſtio. I.

143

matuꝫ rōne alicuiꝰ boni annexi: qꝛ nihil eſt pure malumẜm Diony. ideo omnis malus quodāmō eſt ignorās ẜmph̓m inquātuꝫ decipit̉ in eligendo. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙmala fieri nō eſt cauſa boni niſi occaſional̓r ⁊ per accn̄s.Eſt eniꝫ q̄daꝫ cauſa per accidēs q̄ nihil operat ad efſcm̄:ſicut muſica edificatoris ad domū. Eſt etiā q̄dam cauſaper accidēs cuiꝰ oꝑatio attingit vſqꝫ ad efſcm̄: quē tamēp̄ter intētionē inducit: ⁊ talis cauſa per accidēs eſt caſusvel fortuna: ſicut fodiēs ſepulchruꝫ ad ſepeliēduꝫ inuenit theſaurum p̄ter intētionē. Quedaꝫ v̓o cauſa per accidens eſt q̄ aliquid oꝑat̉: nō tamē ꝑtingit eius oꝑatio vſqꝫad effectuꝫ cōiunctu: ⁊ ſic mala fieri eſt per accidēs boniſicut patꝫ ꝑſecutio tyrāni nō attingit patiētiaꝫ martyris:ſꝫ cruciatuꝫ corporis qui ē materia patiētie: ⁊ talis cauſadicit̉ ꝓprie occaſio. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ mala fieri ſit bonuꝫ:qꝛ vnum cōtrariorum pōt eē per accidēs cauſa alicuius:ſicut frigidū per accidēs calefacit: vt in. 8. phyſi. dicitur.¶ Ad quartuꝫ dicēduꝫ ꝙ peccatuꝫ per ſe nō eſt pena: ſꝫper accidēs tm̄ .ſ. ratiōe accidētis ⁊ cōſequētis eam. ſi enīcōſideret̉ actio peccati ẜm ꝙ egredit̉ ab agēte voluntario ſic habꝫ rōnem culpe ⁊ iniuſtitie: ſed antecedēs hancactioneꝫ .ſ. deſertio a deo ꝓpter merituꝫ p̄cedētis culpeinquātum eſt ex ordinatione diuina rōneꝫ pene habet ⁊iuſta eſt. vnde nō ſequit̉ ꝙ mala fieri ſit bonum. Simil̓retiam defectus qui cōſequit̉ ipſuꝫ actuꝫ peccati in eo qd̓dum inordinate perſequit̉ paruuꝫ bonum deficit a magno bono: pena eſt ex iuſta dei ordinatione ꝓueniens: vtcum aliquis querit delectatiōeꝫ corporis ⁊ amittit delectationem dei. ⁊ ꝓpter hoc dicit Augu. ꝙ omnis inordinatus animus ſibijpſi eſt pena.III.¶ Utrum maluꝫ ſit de ꝑfectione vniuerſi.D tertium luꝫ fit de ꝑfectione vnſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ mauerſi. Dicit enī Diony. in. 4. cap. de diui. no.Erit maluꝫ ad oēs .i. vniuerſi ꝑfectioni cōfeA rens ⁊ toti ẜm ſeipſuꝫ nō imꝑfectuꝫ eſſe largiens. ¶ Pͣ. bonuꝫ vniuerſum ē bonuꝫ ordinis: ſꝫ in vniuerſo malum eſt ordinatū. vn̄ dicit̉ in littera ꝙ malū bn̄ordinatuꝫ ⁊ ſuo loco poſituꝫ eminētius cōmendat bona.ergo maluꝫ ē de ꝑfectione vniuerſi. ¶ Pͣ. illud ſine quomulte ꝑfectiones vniuerſo deeſſent ad perfectionē vniuerſi confert: ſed maluꝫ eſt ho. ſi eniꝫ corruptio elemētorum nō eſſet. nō eſſet forma mixti: neqꝫ anima in corporemixto. ⁊ ſi nō eſſet ꝑſecutio nō eſſet patiētia martyrū: ⁊ ſinon eſſet miſeria nō eēt miſericordia. ergo ⁊c̄. ¶ Pͣ. oīsratio bonitatis confert ad vniuerſi ꝑfectionē: ſed ſi malum nō eēt: aliqua ratio bonitatis vniuerſo deeſſet .ſ. bonitas cōparationis quā bonuꝫ cōmendat̉ per cōparationem ad malū. ergo malū eſt de ꝑfectione vniuerſi.Sed cōtra yel exiſtens ſicut ſub̓a: vel in exiſtentiquicquid eſt de ꝑfectione vniuerſi eſtbus ſicut accidētia: ſed malum non eſt ho. vt Diony. probat. ergo non eſt de perfectione vniuerſi. ¶ Pͣ. illud ſine quo vniuerſum melius eſſet non cōfert ad perfectionem vniuerſi: ſed ſi maluꝫ non eſſet vniuerſum meliꝰ eſſet: quia malum plus tollit vni qͣꝫ addat alteri: quia ei cuius eſt tollit bonitatem abſolutam: alteri autē addit bonitatem comparationis. ergo ⁊c̄.Reſpondeo qperfectioneꝫ nō confert. illud endicēdum ꝙ maluꝫ per ſe ad vniuerper ſe confert ad perfectionem alicuiꝰ totius qd̓ eſt parscōſtituens ipſuꝫ vel cauſa per ſe alicuiꝰ ꝑfectiōis in ipſo:ſed maluꝫ nō eſt pars vniuerſi: quia neqꝫ habꝫ naͣm ſub̓eneqꝫ accidētis ſed p̓uatiōis tm̄: vt Diony. dicit. nec iterūper ſe aliqd̓ bonuꝫ cauſat: ſed per accidēs confert ad vni-

uerſi ꝑfectionē inquātuꝫ cōiungit̉ alicui qd̓ eſt de perfectione vniuerſi. Hoc autē pōt eē: vel per an̄cedēs malū:vel ꝯſequēs. Antecedēs ſicut natura q̄ quādoqꝫ deficit: ⁊quādoqꝫ nō: vt lib. arbitriuꝫ homīs: ⁊ ſine tali natura excuius defectu incidit maluꝫ: nō eēt vniuerſuꝫ perfectumin omnibus gradibꝰ bonitatis. cōſequēs autem eſt illudbonum qd̓ occaſionatur ex malo qd̓ eſt decor reſultansin bonum ex comparatiōe mali. vel aliqua perfectio adquā maͣliter malum ſe habꝫ: ſicut perſecutio ad patiētiā.vel alijs infinitis modis: qꝛ cauſe per accidēs infinite ſūtẜm philoſophum in. 2. phyſicoꝝ.Ad primumᵉrᵍº dᵍᵐ ꝙ Diony. cōcludit hͦ ducendo ad īpoſſibile: ⁊ iō relinquit h̓quaſi pro īconueniēti ꝙ malum per ſe ſit de perfectionevniuerſi. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ illud bonū ordinis quo malum ordinatuꝫ eſt: nō ē in eo in quo eſt malū: ſꝫ in alteroſicut ſeuitia tyrāni ordinat̉ per patiētiaꝫ q̄ eſt in martyrio vel in eodem iaꝫ altero ſicut habitualis q̄ reſultat exp̄cedēti peccato in eo qui ꝑ penitētiaꝫ iam alter effectꝰ ē:qꝛ iuſtus ordinat pctm̄ p̄cedēs in eodē. vn̄ malū nō confert ad ꝑfectionē vniuerſi niſi per accidēs. ¶ Ad 3ᵐ dicēduꝫ ꝙ illas ꝑfectiōes nō per ſe adducit maluꝫ: ſꝫ cōſequunt̉ illud per accidēs: ⁊ iō ratio nō procedit. ¶ Et ſil̓rdd̓m ad quartū. Sciēduꝫ tamē ꝙ ⁊ ſi nulluꝫ malum eētadhuc poſſet eſſe bonitas cōparatiōis magis boni ad minus bonum: quāuis eniꝫ minus bonū careat aliqua ꝑfectione q̄ eſt in magis bono: nō tamē opꝫ ꝙ ſit malum: qꝛmaluꝫ cōſiſtit in pͥuatione eiꝰ qd̓ eſt debitū ⁊ natuꝫ haberi ſicut eſt cecitas. ¶ Ad ꝗntuꝫ dd̓m ꝙ intētio Diony. ēdr̄e ꝙ maluꝫ nō ſit aliquid poſitiue: neqꝫ vt per ſe ſubſiſtēs neqꝫ vt in alio ens: ⁊ ex hͦ pōt oſtēdi ꝙ nō ꝑtineat ꝑſe ad ꝑfectionē vniuerſi: ſꝫ per accidēs ꝑtinere nihil ꝓhibet. ¶ Ad 6ᵐ dd̓m ꝙ de oībus malis vl̓r veꝝ ē ꝙ ſi nōꝑmitterent̉ eē vniuerſuꝫ imꝑfectiꝰ eēt: qꝛ nō eēt naͣe ille ex quarū cōditione ē vt d̓ficere poſſint: ꝗbꝰ ſubtractisvniuerſum imꝑfectiꝰ eēt: nō īpletis oībꝰ gradibꝰ bonitatis. Sꝫ aliqͣ mala ſunt q̄ ſi nō eēt vniuerſum eēt imꝑfectius: illa .ſ. ad q̄ cōſequit̉ maior ꝑfectio qͣꝫ illud qd̓ pͥuat̉:ſicut ē corruptio elemētorū ad quā ſeꝗt̉ mixtio ⁊ formemixtoꝝ nobiliores formis elemētoruꝫ. Quedā v̓o malaſunt q̄ ſi nō eēt vniuerſuꝫ ꝑfectiꝰ eēt. illa .ſ. ꝗbus maiores ꝑfectiōes pͥuant̉ qͣꝫ in alio acꝗrant̉: ſicut p̄cipue ē inmalis culpe: q̄ ab vno pͥuant gr̄am ⁊ gl̓iaꝫ: ⁊ alteri ꝯferūtbonū cōparatiōis: vl̓ aliquā rōnē ꝑfectiōis: qͣ ēt nō habita poſſꝫ ꝑfectio vltima hr̄i: ſicut ſine patiētie actu in ꝑſecutionibus illatis pōt aliꝗs ad vitā eternā ꝑuenire. Un̄ſi nullus homo peccaſſet vniuerſum gn̄s humanū meliꝰforet: qꝛ ēt ⁊ ſi directe ſalus vniꝰ occaſionet̉ ex culpa alterius: tamē ſine illa culpa ſalutē ꝯſequi poſſet: nec tamēh̓ mala neqꝫ illa per ſe ad ꝑfectionē faciunt vniuerſi: qꝛꝑfectionū nō ſunt cauſe ſed occaſiones.IIII.¶ Utrum deus velit mala fieri.D quartumſic ꝰcedit̉. vr̄ ꝙ deusvelit mala fieri. qꝛ ẜꝫSenecā. ſapiētis nō ē turbari ſꝫ magis gaudere in īfortunijs in ꝗbꝰ bonū v̓tutis ſue p̄ciA pue apꝑet. qd̓ ēt ph̓us in pͥmo ethi. de feliceīnuit ſed deꝰ eſt ſapiētiſſimꝰ ⁊ feliciſſimus: cum ergo decor iuſtitie ⁊ ſapiētie ſue appareat in malis q̄ fiunt: vr̄ ꝙdeꝰ velit mala fieri. ¶ Pͣ. mala fieri ⁊ nō fieri ſunt oppoſita ẜm affirmationē ⁊ negationē: ſed īter talia oppoſitanō cadit mediū. cum igit̉ h̓ ſit falſa. deꝰ vult mala nō fieri: vt cōiter concedit̉. vr̄ ꝙ h̓ ſit v̓a. deus vult mala fieri.¶ Pͣ. nulliꝰ ſapiētis volūtas ē īpoſſibiliū: ſꝫ īpol̓e eſt ꝗnremoto hͦ qd̓ ē mala nō fieri ſequat̉ mala fieri. cuꝫ igit̉ a