Diſtin. XLVI.Queſtio. I.
Diſtin. XLVI¶ Contra. voluntas cōditionata eſt volūtas imꝑfecta.ſed nihil imꝑfectuꝫ deo eſt attribuēdum. ergo ⁊cͣ. ¶ Pͣomne agēs per intētionē vult ꝙ opus ſuum finē conſeqͣtur: ſed finis hominis ē ſalus eterna ad quā d̓s eum creauit. ergo vult oēs homīes ſaluos fieri. ¶ Pͣ. volūtas habentis charitatē imitat̉ voluntatē diuinaꝫ: ſꝫ habēs charitatem cuiuſlibꝫ ſalutē optat. ergo videt̉ ꝙ ⁊ deꝰ oīumſalutem velit. ¶ Pͣ. nullus poteſt ſaluari niſi deus eumvelit ſaluare. Si ergo deꝰ non oēm hominē ſaluare vultnon eſt in ptāte cuiuſlibꝫ hominis vt ſaluet̉: ſꝫ pro eo qd̓nō eſt in ptāte noſtra nō meremur penaꝫ vel vituperiū.ergo nō ē imputāduꝫ eis qui nō ſaluant̉: qd̓ falſuꝫ ē. ergovr̄ ꝙ d̓s oēs homīes ſaluare velit.p̄deſtinatio eſt propoſituꝫ miſerēdiSed contra ym Augu. ſi igit d̓s vellet oēs ſaluari oēs eſſent p̄deſtinati: ſꝫ hͦ falſuꝫ ē. qꝛ cum nō oēs ſaluētur aliquis eēt p̄deſtinatus qui nō ſaluaret̉. ergo nō vultdeus oēs homines ſaluos fieri. ¶ Pͣ. voluntas dei ē prima ⁊ ſūma cauſa rerum: vt ſupra dictuꝫ eſt: ſꝫ poſita cauſa ponit̉ effectꝰ: ſed non oēs ſaluant̉. gͦ vr̄ ꝙ nec volūtasdei ſit de omnium ſalute.Reſponde̓Oplex .ſ. an̄cedēs ⁊ ꝯſequēs. ⁊ hͦ cōtindd̓m ẜm Dama. ꝙ voluntas eſt dugit nō ex aliqua diuerſitate voluntatis diuine: ſed ꝓpterdiuerſas cōditiones ipſius voliti. Pōt eniꝫ in vnoquoqꝫhomine cōſiderari natura eiꝰ ⁊ alie circunſtantie ipſiusvt qd̓ eſt volēs ⁊ p̄parans ſe ad ſalutē ſuam: vel ēt repugnans ⁊ cōtrarie agēs. Si ergo in homīe tm̄ natura ipſicōſideret̉ equal̓r bonuꝫ eſt oēm homineꝫ ſaluari: qꝛ oēscōueniunt in natura humana. Et cuꝫ oē bonuꝫ ſit volitūa deo: hͦ ēt deus vult: ⁊ hͦ vocat̉ voluntas an̄cedēs qͣ oēshomines ſaluos fieri vult ẜm Dama. Et huiꝰ voluntatiseffectus ē ipſe ordo nature in fineꝫ ſalutis ⁊ ꝓmouentiain fineꝫ omnibꝰ cōmuniter ꝓpoſita taꝫ naturalia qͣꝫ gratuita: ſicut potētie naturales ⁊ p̄cepta legis ⁊ ho. Conſideratis autē omnibus circunſtantijs ꝑſone ſic nō īuenitur de omnibus bonuꝫ eē ꝙ ſaluent: bonuꝫ .n. eſt euꝫ quiſe p̄parat ⁊ cōſentit ſaluari: per largitateꝫ gratie diuinenolentē v̓o ⁊ reſiſtenteꝫ nō eſt bonuꝫ ſaluari: qꝛ iniuſtuꝫeſt. Et qꝛ hͦ mō ſe habꝫ aliquid ad hͦ ꝙ ſit volituꝫ a deoſicut ſe habꝫ ad hͦ ꝙ ſit bonuꝫ: ⁊ iō iſtuꝫ hominē ſub iſtiscōditionibus cōſideratū nō vult deus ſaluari: ſꝫ tm̄ iſtūqui eſt volēs ⁊ cōſentiēs: ⁊ hͦ dicit̉ volūtas ꝯn̄s: eo ꝙ preſupponit p̄ſcīam operum nō tanqͣꝫ cām voluntatis ſꝫ qͣſirōnē voliti: vt ſupra dictum eſt.Ad primum apoſtoli intelligit̉ de volūtate an̄ergo dicēduꝫ ꝙ ẜm Dam̄. verbuꝫcedēte ⁊ nō de cōſequēte. Sꝫ ẜm Augu. ītelligit̉ de cōſequēte. vn̄ exponit eam dupl̓r. Unoº. vt ſit diſtributio accōmoda pro omnibꝰ qui ſaluant̉: vt in lr̄a dicit̉. Alio mōvt ſit diſtributio pro generibꝰ ſingulorum: qꝛ de qualibꝫcōditione hominū aliquos p̄deſtinauit ad vitam ⁊ nō ꝓſingulis generum. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ volūtas an̄cedēspōt dici cōditionata: nec tamē eſt imꝑfectio ex parte voluntatis diuine: ſed ex parte voliti: qd̓ nō accipit cum oībus circūſtantijs q̄ exigunt̉ ad rectuꝫ ordinē in ſalutem.¶ Ad 3ᵐ dicēduꝫ ꝙ habēs charitatē optat omnibꝰ ſalutem eternaꝫ abſolute eo ꝙ cognitioni ſue nō ſubiacēt cōditiones quibꝰ a ſalute aliquis deordinat̉ q̄ diuine cognitioni ſubiacēt: ⁊ iō nō eſt idē iudiciuꝫ de voluntate habētis charitatē ⁊ de voluntate ꝯn̄te ipſiꝰ dei. ¶ Ad 4ᵐ dicendū ꝙ ſapiēs artifex nō vult ꝙ opꝰ ſuum finē attingatniſi ẜm rōnē finis. ſi .n. aliquā hēat contrariā diſpōnē adformā quā īducere intēdit nō īducit in ea formā niſi forte illa indiſpōne remota: ſicut edificator nō vult ꝙ lapi
des cōueniant ad ꝯſtitutionē domus ruditate in eis manēte: ⁊ ita ēt eſt de deo. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m ꝙ iſte cōditiōes: ꝗbus hō efficit̉ deordinatꝰ a cōſecutione finis: ſub quibusexiſtētē d̓s eū ſaluū eē nō vult: ſunt ex ipſo hoīe: ⁊ iō totūqd̓ ſequit̉ ſibi imputatur in culpam.II.¶ Utrum ſit bonuꝫ fieri mala.ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ maD ſecundū ja fieri ſit bonuꝫ. Uerūeniꝫ ⁊ bonū ꝯuertunt̉: ſꝫ mala fieri ē verū. jͣeſt bonū. ¶ Pͣ. ꝗcꝗd ē volitū ē bonū: qꝛ maVluꝫ ē p̄ter volūtatē: vt dic̄ Dio. 4. c. de di. no.Sꝫ mala fieri ē volitū a faciēte malū volūtarie. gͦ malafieri eſt bonū. ¶ Pͣ. illud qd̓ eſt cauſa boni videt̉ eē bonum ⁊ nō malum: ſicut frigiduꝫ nō eſt cauſa calidi: ſed hͦqd̓ mala fieri eſt cauſa boni: ſicut ex actione mala cauſatur bona paſſio: ⁊ multa ho q̄ ex hͦ ꝙ mala fiunt eliciuntur. ergo mala fieri eſt bonum. ¶ Pͣ. oē iuſtuꝫ eſt bonu:ſed mala fieri eſt iuſtum. ergo ⁊c̄. ꝓbatio medie. Oīs pena a deo eſt ⁊ iuſta eſt: ſꝫ vnuꝫ pctm̄ eſt pena alterius. vtGreg. dicit: ⁊ ꝓbat̉ ex hͦ qd̓ habet̉ ad Ro. i. ꝓpter ꝙ tra.il. ⁊c̄. Et apo. vlti. ꝗ in ſordibꝰ eſt ſordeſcat adhuc. gͦ malafieri eſt iuſtuꝫ. ergo eſt bonum.Sed Contra quoꝝ eē eſt in fieri. ſi igit̉ eoꝝ fieriēq̄dam mala ſunt ſicut actus peccati:bonū: ⁊ ip̄a eē eſt bonū: qd̓ a nulla opīone cōcedit̉. ¶ Pͣ.motus ẜm ph̓m in. 5. phy. recipit ſpem a termino. ſꝫ qd̓libet fieri terminat̉ ad eē hͦ eiꝰ ꝙ fit. gͦ cū malū non ſit bonum. vr̄ ꝙ nec maluꝫ fieri bonum ſit.dd̓m ꝙ ſuper hͦ ſumunt̉ due opinioReſponde Ones in lr̄a: q̄ in quodā cōcordāt. in hͦ.ſ. qd̓ eſt mala nō eē bona. in quodaꝫ v̓o diſcordant eo ꝙvna ponit mala fieri vel eē: bonum eē. alia vero hͦ negat⁊ h̓ videt̉ verior ſicut ⁊ magiſter dicit. Omnibꝰ eniꝫ conſtat ꝙ maluꝫ per ſe loquēdo bonuꝫ nō eſt: ſed per accn̄spōt eſſe bonuꝫ: inquātū .ſ. cōiungit̉ in vniuerſo alicui bonō: ad qd̓ per accidēs ordineꝫ habꝫ: ſicut edificator dicit̉albꝰ ꝑ accn̄s: inqͣꝫtū .ſ. ars edificata ⁊ albedo in eodē ſub̓oꝯueniūt: ⁊ qꝛ eē vel fieri ponit quēdā ordinē ẜm ꝙ includit ꝯpoſitionē quādā. iō pͥma opīo dicebat ꝙ eē mala vl̓fieri bonū eſt. Sꝫ hͦ nō ſufficit: qꝛ ſicut malū ꝑ ſe nō ē bonum: ita ēt ordo mali nō ē bonū ẜm ſe: cū magis malū inquātū hō ſit īordinatū: ⁊ ipſa īordinatio ē ordo eiꝰ: ſic̄ ip̄ꝫpuari eſt eē eiꝰ: ⁊ ipſa negatio ē eiꝰ poſitio: ſic̄ ē in ceterispͥuationibꝰ: ⁊ iō mala fieri vl̓ eē malū ē ⁊ nō bonū: qꝛ cuꝫdr̄ mala eē abſolute nullo addito: ly eē d̓ſignat ꝯpoſitioneꝫ hꝰ pͥuatiōis ad ſub̓m: in qͣ ꝯpōne nō ꝯſiſtit rō bonitatis: ſicut ēt cū dicimꝰ albedinē eē abſtractuꝫ ſignificamꝰordinē eiꝰ ad ſub̓m: qꝛ accn̄tis eē ē ineſſe. ſꝫ ꝯparatio mali ad bonū qd̓ ex deo elicit̉: ſignificat lyeē poſitū in hͦ dicto mala eē occaſiones bonoꝝ: ⁊ iō hͦ bonū ē mala eē occaſiones bonoꝝ: ſed mala eē ſimpl̓r nō eſt bonum.gͦ dd̓ꝫ ꝙ ſicut ſupra dictū eſt: veritasAd primuꝫ ē de his quoꝝ rō cōplet̉ per oꝑatōeꝫaīe: ⁊ fundamētū habēt in re. nō eſt aūt incōueniēs ꝙ dere mala ſit oꝑatio aīe bona: ⁊ ꝙ rei male ratio ſit in anīabona: ſicut ēt nō ens in re dr̄ ens in anīa rōcinante vt negationes ⁊ p̓uationes: ſicut pꝫ ex. 4. metaphy. ẜꝫ Cōmē.vn̄ ſi ꝓcedat̉ a bonitate veritatis ẜm ꝙ cōplet̉ in oꝑatione aīe ad bonitateꝫ eiꝰ qd̓ ē in re: erit fallacia accn̄tis: hͦ ēqd̓ ē mala eē accidit hͦ ꝙ ē eē ītelligibile vl̓ ſignificabileſic̄ ē in re: in qͦ ꝯſiſtit rō veri: vt .ſ. ſignificet̉ vl̓ ītelligaturaliꝗd ſic̄ ē in re. vn̄ nihil ꝓhibꝫ dicere ꝙ mala eē eſt veꝝſed h̓ v̓itas qͣ v̓e dr̄ vl̓ ſignificat̉ mala eſſe ē bonuꝫ qͣꝫuismala eſſe ſit maluꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ mala fieri nō ēvolituꝫ per ſe: ſed per accidēs tm̄ inquātū eſt bonuꝫ eſti-