Diſtin. XLVI.

metaᵉᵉ dicunt̉: ⁊ qꝛ talia ſunt effectus dn̄r ſigna. Horumaūt ſignoꝝ diuerſitas rō h̓ eſt. Aſſignant̉ .n. h̓ ſigna volūtati dīne ẜm ꝙ eſt reꝝ humanaꝝ ꝗbus ſpāli mō ꝓuidet.Poteſt ergo ſignū voluntatis accipi aut ẜm ordinatiōeꝫhominum in finem eterne ſalutis: aut ẜm executionemordinis. Ad finē autem conſequendū ꝓuidentie eſt duolargiri: ea .ſ. quibus res ꝓmoueat̉ in fineꝫ: ⁊ ea quibus abimpediētibus liberet̉: ſicut aūt res naturales tendūt infines ſuos naͣles per virtutes actiuas ex p̄uidētia diuīeeis collatas: ita ⁊ humana volūtas ꝑ conſilia ⁊ p̄cepta ordinat̉ in finē: ⁊ a peccatis que impediūt ꝯſecutionē finisretrahit̉ ꝓhibitionibus: ſicut etiā animalibus diuina ꝓuidētia cōtulit cornua ⁊ vngues ⁊ ho. quibus ſe iuuent ꝯͣimpugnātia. Si aūt ꝑtinet ad executionē ordinis hoc poteſt eſſe dupliciter. Aut ẜm ꝙ tēdit in id ad qd̓ ordinatūeſt bonū faciēdo ⁊ reſpectu huiꝰ eſt hoc ſignū qd̓ eſt operatio: qꝛ deꝰ in nobis oīa bona operat̉. Aut etiā exeundoab illo ordine mala faciēdo ꝗ etiā exitus ꝓuidētie ſubiacet nō vt ꝓuiſus ſed vt ordinatus: ⁊ reſpectu huius eſt ꝓmiſſio. Uel pōt ſumi leuius ſic: qꝛ vel ſignū volūtatis eſtreſpectu p̄ſentiū: ⁊ ſic reſpectu bonoꝝ eſt operatio: reſpectu maloꝝ ꝓmiſſio. Uel eſt futuroꝝ: ⁊ ſic reſpectu malorum eſt ꝓhibitio: reſpectu boni ad quod omnes tenēturpreceptū: ſed reſpectu perfectioris boni quod nō omnesattingunt eſt conſiliuꝫ: ⁊ continentur hoc verſu. precipitac pluribus permittit ⁊ conſulit implet.ergo dd̓m: ꝙ ſcientia dei vere ⁊ ꝑfeAd primum cte eſt omnium: ſed non voluntas.⁊ ideo quedā metaphoᵉᵉ dicit̉ velle: que ſimpliciter nonvult: ꝓpter ꝙ voluntas ſigni aſſignat. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙeffectus qui eſt ſignū alicuius ẜm proprietatē in vno: eſtſignū eiuſdeꝫ ẜm ſimilitudinē in altero in omnibus quemetaphoᵉᵉ dicunt̉. ſicut punitio eſt ſignuꝫ ire in homine⁊ in deo eſt ſignū voluntatis puniendi: que per ſimilitudinem ira dicit̉. Et ſimil̓r dico ꝙ iſtis ſignis reſpōdet aliquid in deo qd̓ per ſimilitudinē dicit̉ voluntas huiꝰ rei:vt precepto volūtas precipiendi: ⁊ ordinādi naturam rationalē in finē: ⁊ ſic de alijs. vnde pꝫ ꝙ hec ſigna nō ſuntfalſa. ¶ Ad tertiū dd̓m: ꝙ ſicut in diſpoſitiōe naturarūdantur a deo diuerſe virtutes: quaꝝ vna eſt nobilior altera: vt ſic vna res perfectius conſequat̉ fineꝫ qͣꝫ alia: itaetiā in diſpoſitiōe hominū ſunt diuerſa ordinantia in finem: vnū cōmuniter omniū .ſ. preceptū: ⁊ alterum perfectorum .ſ. cōſiliū: ſed omne peccatū eſt in exeundo ab ordine finis. ⁊ ideo cuilibet peccatū quodlibet vitandumeſt: nec in hoc diuerſus gradus hominū attēditur: ⁊ propter hoc vnū ſignū tm̄ datur de hͦ .ſ. ꝓhibitio. ¶ Ad 4dicendū: ꝙ deus nō vult mala ꝓprie fieri: ſed vult aliꝗdei cōiunctū: vt infra dicet̉: ex quo ſequitur ꝙ permittat:⁊ ideo ꝑmiſſio ipſa effectus eſt alicuius voluntatis ⁊ metaphorice voluntas dicitur. ¶ Ad quintū dicendum: ꝙvoluntas diuina quāuis ſit plurium volitorum: non tamen eſt niſi vna: quia omnia illa vult in vno per ſe voli.to .ſ. ſua bonitate. ſicut omnia etiaꝫ cognoſcit cognoſcendo eſſentiam ſuam.¶ Expoſitio textus.placuit vanitati ph̓oꝝ ⁊c̄.)Odeoqꝫ pocdicit quātum ad illosqui cauſam agentē negabāt ⁊ ponebāt munI duꝫ factum eſſe caſu: ⁊ ꝙ omnia procederēex neceſſitate nature. Uel quantum ad illosqui ponunt deuꝫ nō īmediate operari in omnibus: ſed invno tm̄ qd̓ ē pͥmū creatū. (Itaqꝫ nō niſi dei volūtas ⁊c̄.Per h̓ nō excluduntur alie cauſe a cauſalitate: ſed ab hͦquod eſt eſſe primam cauſam.

¶ Illi ſententie qua dictum eſt dei voluntateꝫnō poſſe caſſari que ipſe eſt: quedaꝫ videnturobuiare.¶ Diſtinctio. XLVI.Ic oritur queſtio: dēm eſt .n. ī ſuꝑioribus ⁊ auctoritatibus cōmuXnitū ꝙ volūtas dei que ipſe ē: vocaturqꝫ bn̄placitū eius: caſſari nōApōt: qꝛ illa voluntate fecit q̄cunqꝫvoluit in celo ⁊ in terra: cui teſte apl̓o nihil reſiſtit. Queritur gͦ quō accipiendū ſit qd̓ apl̓usde dn̄o ait. Qui vult omnes homines ſaluosfieri. Cum .n. nō omnes ſalui fiant: ſed dānentur: videt̉ vtiqꝫ nō fieri qd̓ deus vult fieri: humana .ſ. voluntate impediente voluntatē dei.Dn̄s quoqꝫ in euāgelio imꝑiaꝫ ciuitatē cōpellans. Quotiēs inꝗt volui ꝯgregare filios tuosſicut gallīa cōgregat pullos ſuos ſub alis ⁊ noluiſti. Ita hec dn̄r tanqͣꝫ dei volūtas ſuꝑata ſithominū volūtate: ⁊ infirmiſſimis nolēdo impediētibꝰ: nō potuerit facere potētiſſimus qd̓volebat. Vbi eſt ergo illa omnipotentia: quain celo ⁊ in terra ſecundum ꝓphetam: omniaquecunqꝫ voluit fecit? ⁊ quomō volūtati eiusſecundum apoſtolum nihil reſiſtit: ſi colligegere filios hieruſalē voluit ⁊ nō fecit? Hec enīp̄dictis plurimum obuiare vidētur.¶ Solutio quomō intelligendū ſit illud voluicōgregare ⁊ noluiſti.Ed audiamus ſolutioneꝫ: ac primūquomodo accipiendum ſit illud qd̓dominus ait videamus. Non enimex eo ſenſu illud dictum eſt: vt aitAuguſtinus in encheridion predictam queſtionem ſoluens: quaſi dominus voluerit congregare filios hieruſalem: ⁊ non ſitfactuꝫ quod voluit: quia ipſa noluerit: ſed potius ipſa quidem filios ſuos ab ipſo colligi voluit: qua tamē nolente filios eius collegit ipſeomnes quos voluit: quia in celo ⁊ in terra nōquedam voluit ⁊ fecit: quedam vero voluit ⁊non fecit: ſed omnia quecunqꝫ voluit fecit: vtſit ſenſus quotiens volui cōgregare filios tuos ⁊ noluiſti: ideſt quotquot cōgregaui meavoluntate ſemper efficaci: te nolēte feci. Ecce in euidenti poſitum eſt ꝙ illa dn̄i verba ſuperioribus nō repugnant.¶ Quomodo intelligendum ſit illud: qui vultomnes homines ſaluos fieri.Unc videre reſtat quomō etiaꝫ premiſſa verba apl̓i predictis nō cōtradicāt: ꝗ de deo loquēs ait: vult oēshoīes: ſaluos fieri. Quoꝝ occaſiōe ꝟboꝝ ml̓ti