Diſtin. XLV.Queſtio. I.

j.ix.nō eſt p̄tereundū ⁊cͣ.) Hic on̄dit ꝙ nomē volūtatis multipl̓r accipiat̉: quāuis ſit tm̄ vna dei volūtas. Et diuidit̉in partes tres. In pͥma ponit pͥncipalē ſignificationem ⁊ꝓpriā ẜm ꝙ dei volūtas dr̄ eius beneplacitū. In ſecūdaponit ſignificatōeꝫ figuratiuā ẜm ꝙ ſignū volūtatis volūtas dr̄. ibi. (Aliquādo v̓o ẜm quādā ⁊cͣ.) In tertia cōparat volūtatē ſigni ad volūtatē beneplaciti. ibi (Qn̄qꝫigit̉ ſupra poſita ⁊cͣ.) Circa ſecundā partē duo facit. Primo on̄dit volūtatē ſigni multipl̓r dici. Scd̓o ꝓſequit̉ diuerſa volūtatis ſigna: que voluntates dei dn̄r. ibi (Ideoaūt p̄ceptio ⁊cͣ.) Et circa hoc duo facit. Primo ꝓſequit̉de tribꝰ ſignis que ꝑtinent ad faciēdū vel nō facienduꝫ.Scd̓o ꝓſequit̉ de alijs duobus que pertinent ad id qd̓ inpn̄ti fit. ibi (Permiſſio quoqꝫ dei ⁊c̄.) Circa pͥmū duo facit. Primo aſſignat rōnē: qͣre h̓ ſigna volūtatis dici volūtas pn̄t. Scd̓o ꝯfirmat ꝑ auctoritatē ꝙ volūtates dicantur. ibi. (Pro precepto dei atqꝫ cōſilio) Tertio on̄dit diſtantiaꝫ inter hec ſigna ⁊ beneplaciti voluntatē. ibi. (Etſi illa tria ⁊cͣ.)¶ Queſtio.Ic quattuor querunʳ. Primo vtꝝi deo ſit volūtas. Secundo vtꝝ volūtas ſit ipſius tm̄ ob̓i vel etiāalioꝝ. Tertio vtꝝ voluntas ſua ſit cauſa eorum que fiunt. Quarto de diuiſione volūta.tis eius in volūtatē ſigni ⁊ beneplaciti.¶ Utrum in deo ſit voluntas.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ volunO primum tas deo nō ꝯueniat. voluntas .n. appetitus ꝗdē eſt: ſꝫ oīs appetituseſt imꝑfecti. vn̄ etiā in pͥmo phy. dr̄ ꝙ maͣ appetit forma. gͦ cū in deo nulla ſit imꝑfectio vr̄ ꝙ nec volūtas. ¶ Pͣ. actꝰ volūtatis eſt tēdere in finē ꝗ eſt eiꝰ ob̓ꝫ:ſꝫ ei qd̓ eſt finis vltimus nō cōpetit tēdere in finē. gͦ cumdeꝰ ſit finis oīum vr̄ ꝙ ſibi volūtas nō cōpetat. ¶ Pͣ. ẜꝫph̓m in 3º de aīa: volūtas eſt mouēs motū: qꝛ mouet volito: ſꝫ ẜm Boe. deꝰ īmobilis manēs dat cuncta moueri.vn̄ ēt ī. 9. metaph̓. dr̄ ꝙ mouet ſic̄ deſideratū: d̓ſideratūaūt nō motū mouet deſideriū. gͦ vr̄ ꝙ volūtas ſibi nō cōpetat. ¶ Pͣ. ẜm ph̓m in 3º. de aīa: ⁊ etiā ẜm Dama. voluntas eſt in rōne: ſꝫ rō nomīat obūbratā cognitionē: qꝛ orit̉in vmbra ītelligētie: vt dicit iſaac ī lib. diffōnū. qualis cōgnitio deo nō cōpetit. gͦ vr̄ ꝙ nec volūtas.ſunt plurime aucͣtes canonis ⁊In contrariuꝰ) ſanctoꝝ q̄ ēt in lr̄a īducuntur.¶ Pͣ. ẜm illud ſupp̄mū qd̓ eſt in nobis maxime deo conformamur: ſꝫ ſuppremū in nobis: vr̄ volūtas eſſe q̄ ē motor aliaꝝ v̓tutū ẜꝫ Anſ. ⁊ etiā ē liberrimū in naͣ nr̄a. gͦ vr̄ꝙ volūtas maxime deo ſit attribuēda. ¶ Pͣ. oēs ꝗ deuꝫcōfitent̉ eū feliciſſimū ponūt: ſꝫ felicitas ſine delectatione eſſe nō pōt: vt in pͥmo ethico. dr̄. gͦ in deo ē ſumma delectatio: ſed delectatio nō pōt eſſe ſine cōcupiſcentia velvolūtate: qꝛ delectatio cōſiſtit in quadā voluntatis complacētia. gͦ vr̄ ꝙ volūtas in deo ſit.dd̓m ꝙ in omni naͣ vbi īuenit̉ cogniReſpondeo ciō īuenit̉ ēt voluntas ⁊ delectatio.Cuiꝰ rō eſt: qꝛ omne qd̓ hꝫ virtutē cognoſcitiuā pōt diiudicare cōueniēs ⁊ repugnās: ⁊ qd̓ apprehendit̉ vt conueniēs opꝫ eē volitū vel appetitū. Et iō in nobis ẜm duplicem cognitōeꝫ ſenſus ⁊ ītellectus eſt duplex appetitiua.vna que ſequit̉ apprehēſionē ītellectus que volūtas dr̄.alia que ſequit̉ apprehēſionē ſenſus que diuidit̉ in iraſcibilē ⁊ ꝯcupiſcibilē. Un̄ cū ī deo: vt ſupra on̄ſum ē ſit ītellectualis cognitio: opꝫ ꝙ in eo etiā ſit volūtas ⁊ delectatio ẜm ꝙ vna ⁊ ſimplici operatiōe deus gaudet: vt in 7º.ęthico. dicit ph̓s. In omni enim natura cognoſcēte ope-

ratio perfecta ⁊ naturalis delectabilis eſt.gͦ dd̓ꝫ: ꝙ quāuis in deo dicat̉ eē voAd primum lūtas: nō tn̄ cōcedit̉ ibi eſſe appetitus: qꝛ ẜm Augu. appetitus ꝓprie eſt rei nō habite. Deusaūt totū ſuū bonū in ſe hꝫ. vn̄ nec etiā in nobis ꝓprie volūtas appetitus eſt: qn̄ volito ꝯiūcta eſt: ſꝫ amor eſt rei iāhīte ẜm Augu. ¶ Et ꝑ hoc ēt pꝫ rn̄ſio ad 2ᵐ: qꝛ tēdere infinē accidit volūtati ẜꝫ ꝙ eſt diſtās a fine: ſꝫ oꝑatiōeꝫ habere circa finē hoc eſt voluntati eēntiale: ⁊ h̓ p̄cipue deocōuenit ꝗ ſe amat ⁊ in ſe delectat̉. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ volūtas nō mouet̉ niſi a fine: finis aūt volūtatis diuīe ē ipſaſua bonitas que eſt idē qd̓ volūtas ẜm rem. ⁊ iō nō ſequitur ꝙ deus ſit mouēs motū ꝓprie loquēdo: qꝛ omne mouens eſt aliud a moto: ſꝫ forte ꝓpter hoc pl̓o poſuit ꝙ primū mouēs ſeipſuꝫ mouet īquātū cognoſcit ſe ⁊ amat ſeꝫvt in. 8. phy. dicit Cōmē. ⁊ hͦ nō niſi metaᵉᵉ dr̄. Sicut etiādr̄ ꝙ finis mouet. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ẜm gradū cognitionis etiā eſt gradus v̓tutis appetitiue. quantū .n. rō ſuꝑatſenſuꝫ: tm̄ volūtas ratiōis ſuꝑat appetitū ſenſus: ⁊ quātoītellectus dīnus ſuꝑat rōnē nr̄am: tāto voluntas eius ſuperat volūtatē nr̄am: ⁊ hͦ ꝑ rōneꝫ cōcludebat̉: ꝙ deo nōꝯueniat volūtas ad modū volūtatis nr̄e: ⁊ tamē ſicut rōnr̄a vocat̉ ītellectus: ⁊ ītellectus dīnus vocat̉ rō: vt pꝫ in7º. cap. de di. no. ꝓpter ꝯueniētiā in īmaͣlitate: ita ⁊ volūtas cōmuni nomine vtrobiqꝫ dicitur.II.¶ Utrum volūtas dei ſit tm̄ ſui ipſius.¶ D ſecunduꝫ fic ꝯcedit̉: vr̄ ꝙ volitas dei non ſit niſi ſuiipſiꝰ: qꝛ ẜm ph̓ꝫ volūtas eſt finis. electio aūtA8eoꝝ q̄ ſunt ad fineꝫ: vt dr̄ in 3º ethico. ſꝫ nihilaliud eſt finis ſue operatiōis niſi ipſe. gͦ volūtas ſua eſt tm̄ ſui ipſius. ¶ Pͣ. volūtas mouet a volito: ſꝫnihil pōt eſſe mouēs volūtatē diuinā niſi ipſe. gͦ volūtasſua eſt tm̄ ſui ipſius. ¶ Pͣ. cuiuſlibꝫ volūtas eſt eiꝰ qd̓ eſtbonū ſibi: ſꝫ omne qd̓ eſt bonū alicui dr̄t ad eū vtꝝ illudſit vel nō ſit: cū igit̉ de nullo creato dr̄at ad ipſuꝫ vtrū ſitvel nō ſit: eo ꝙ bonoꝝ nr̄oꝝ nō eget: ſꝫ totū bonum in ſehꝫ: vr̄ ꝙ volūtas ſua ad ea que ſunt extra eū nō ſe extendat. ¶ Pͣ. ea que ſunt ad finē nō queruntur niſi ꝓpter fineꝫ. ergo habito fine nō eſt vlterius volūtas eoꝝ q̄ ſuntad fine: ſꝫ oīum creaturaruꝫ finis eſt diuina bonitas quein ipſo deo ab eterno eſt. ergo videt̉ ꝙ ad ea que ſunt extra ipſum voluntas eius nō ſe extendat.Sed contraªᵐoª cōſiſtit in actu volūtatis: ſꝫ d̓deo dr̄ Sap. xi. ꝙ diligit oīa q̄ ſunt⁊ nihil odit eoꝝ que fecit. gͦ volūtas eiꝰ eſt etiā creatorūab eo. ¶ Pͣ. ſicut ſe hꝫ ſcīa dei ad veꝝ: ita ſe hꝫ voluntaseius ad bonū: ſꝫ ſciētia eius eſt omniū veroꝝ. ergo ⁊ voluntas eius eſt omnium bonorum.Reſpondeo ᵈºᵐᵐ ficut deꝰ cognoſcēdo eſſentiā ſuā cognoſcit oīa q̄ ſunt ab eo īquātū ſunt ſimilitudo q̄dā veritatis eiꝰ: ita etiaꝫ volēdovel amādo eēntiā ſuā vult oīa q̄ ſunt ab eo īquātum habe̓t ſimilitudinē bonitatis eius. vn̄ id qd̓ eſt volitū pͥmoab eo eſt bonitas ſua tm̄. Alia v̓o vult in ordine ad bonitatem ſuā: nō aūt hͦ mō vt ꝑ ea aliꝗd bonitatis acquirat:ſicut nos facimus circa alios bene operādo: ita ꝙ eis debonitate ſua aliꝗd largiat̉. ⁊ ideo liberalitas eſt quaſi ꝓpriū ipſius ẜm Auicē. qꝛ ex operatiōe ſua nō intendit aliquod ſibi cōmodum peruenire: ſꝫ vult bonitatē ſuam inalios diffundere. ⁊ ideo Augu. dicit ꝙ ipſe vtit̉ nobis adbonitatem ſuam ⁊ vtilitatem noſtram.Ad primuꝫ gͣoᵈᵐS in ob̓o alicuiꝰ potētie ē duoꝯſiderare .ſ. illud qd̓ eſt maͣle: ⁊ illudqd̓ formal̓r cōplet rōnem ob̓i. ſicut pꝫ in viſu: qꝛ color eſt