Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XLV.

velle ẜm eſſentiā. Si ꝟo ẜm eſſentiā nō dr̄ aliquādo: qūo ergo dr̄ de deo? Relatiue .n. nūqͣꝫdr̄. Ad qd̓ dicimus: qꝛ licet idē penitus ſit deovelle qd̓ eſſe: nō tn̄ pōt dici oīa que vult: ſicutidē eſt deo eſſe qd̓ ſcire: nec tamē ſicut dr̄ ſcireoīa: ita quoqꝫ pōt dici eſſe omnia. Quis ſit ſenſus hoꝝ verboruꝫ: deus ſcit veldeus nō vult. Itē deus ſcit omnia vel vult aliquid: ⁊ ꝗd de deo in his predicet̉.T vbicūqꝫ deus dr̄ ſcire vel ſciēs: vl̓velle vel nolēs: hec de eo ẜm eēntiaꝫdn̄r. Cū .n. dr̄ deus ſcit vel d̓s vult:Iſiue deus eſt ſciēs vel volens: eēntiadīna p̄dicat̉: ⁊ deus eſſe enūciat̉. Cū aūt addit̉oīa vel aliꝗd vel aliqua: ⁊ dr̄ deus ſcit oīa velvult aliꝗd vel aliqua: eſſentia quideꝫ dīna p̄dicat̉: nō ſimpl̓r ⁊ abſolute: ſed ita vt ſciētie queipſe eſt oīa ſubiecta mōſtrent̉: ⁊ volūtati queipſa eadē eſt aliꝗd vl̓ aliqua ſubiecta eſſe dicātur: vt talis fiat ſenſus: deus ſcit oīa .i. deus ēcuius ſciētie que ipſius eēntia eſt: omnia ſubiecta ſunt. Simil̓r deus vult hec vel illa. .i. deuseſt cuius volūtati que ipſe eſt hec ſiue illa ſubiecta ſunt. Volens ergo ſiue velle dr̄ deus ẜmeēntiā: cuius volūtas eſſentia eſt ſempiterna ⁊īmutabilis: licet ea varient̉ ⁊ trāſeāt q̄ ei ſubiecta ſunt: q̄ nō pōt eē iniuſta vl̓ mala: qꝛ d̓s ē. Ꝙ dei voluntas ſumme bona eſt omniuꝫ q̄naturaliter ſunt: cuiꝰ cauſa nō eſt querenda: qꝛnullam habet cum ſit eterna.Ec itaqꝫ ſumme bona volūtas cauſa eſt oīum que natural̓r fiunt vl̓ facta ſiue futura ſunt: q̄ nulla p̄uēta ēIcauſa: qꝛ eterna eſt. Iōqꝫ cauſa ipſiquerēda nō eſt. Qui .n. eius cauſamq̄rit aliꝗd maius ea querit: cū nihil ea maiꝰ ſit.Un̄ Augu. in lib. octuagintatriū qōnuꝫ. Quiquerit quare voluerit deus mundum facere:cām querit voluntatis dei. Omnis aūt cā efficiēs maior eſt eo qd̓ efficit̉. Nihil aūt maius ēvolūtate dei. Non ergo eius cauſa querēda ē.Idē in lib. cōtra manicheos. Si ꝗ dixerint ꝗdplacuit deo facere celū ⁊ terrā? Reſpōdenduꝫeſt eis: qui volūtatē dei noſſe deſiderāt: cās ⁊voluntatē dei ſcire querūt: ꝙ volūtas dei oīuꝫque ſunt ipſa ſit cauſa. Si enim habet cauſamvolūtas: eſt aliꝗd qd̓ antecedit voluntatē dei:qd̓ nephas ē credere. Qui ergo dicit quare fecit deus celū ⁊ terrā: reſpōdendū ē illi qꝛ vult:volūtas .n. dei cauſa eſt celi ⁊ terre: ⁊ ideo maior eſt voluntas dei qͣꝫ celū ⁊ terra. Qui auteꝫdicit: quare voluit facere celū ⁊ terraꝫ: maius

aliquid querit qͣꝫ volūtas dei: nihil ea aūt maius inueniri poteſt. Compeſcat ſe ergo humana temeritas: ⁊ id qd̓ nō eſt nō q̄rat: ne id qd̓ ēnon īueniat. Ecce his auctoritatibus aꝑte inſinuatur ꝙ volūtatis dei cauſa nulla eſt: ⁊ ideoquerenda non eſt. Ꝙ volūtas dei prima ⁊ ſumma cā eſt oīum.Oluntas gͦ dei: vt ait Aug. ī. iij. lib.de trinita. prima ⁊ ſumma cauſa eſtoīum ſpērū atqꝫ motionū. Nihil enīfit qd̓ nō de īteriori atqꝫ intelligibiliaula ſummi imꝑatoris egrediat̉ ẜmineffabilē iuſticiā. Ubi .n. non oꝑatur qd̓ vultdei oīpotētis ſapientia? que ꝑtingit a fine vſqꝫad finē fortiter: ⁊ diſponit oīa ſuauiter: ⁊ nonſolū facit ea q̄ ꝑſeueratia cōſuetudinis admirationē non admittūt: ſꝫ etiā ea q̄ ꝓpter raritateꝫ⁊ inſolitū euētuꝫ mira vidētur: vt ſunt defectꝰluminariū ⁊ terremotus ⁊ monſtruoſi animātiū partus ⁊ his ſimilia: quoꝝ nihil fit ſine voluntate dei: ſꝫ pleriſqꝫ nō apparet. Ideoqꝫ placuit vanitati ph̓oꝝ etiā cauſis alijs ea attribuere: cū oīno videre nō poſſent ſuperiorē ceterisoībus cām .i. volūtatē dei. Itaqꝫ nō niſi dei volūtas cā prima ē ſanitatis: egritudinis: p̄mioꝝatqꝫ penaꝝ: gratiaꝝ ⁊ retributionuꝫ. Hec gͦ ſola ē vn̄ ortū ē ꝗcꝗd ē: ⁊ ipſa nō ē orta ſꝫ eterna. Quibus modis accipit̉ dei volūtas.Ic non eſt p̄tereundū nobis ꝙ ſacralſcriptura de volūtate dei varijs modis loꝗ ꝯſueuit: ⁊ tamē nō eſt dei voIIAluntas diuerſa: ſꝫ locutio diuerſa eſtde voluntate: qꝛ nomine volūtatis diuerſa accipit. Nā volūtas dei vere ac ꝓprie dicit̉ quein ipſo eſt ⁊ ipſius eſſentia eſt: ⁊ hec vna ē: necml̓tiplicitatē recipit: nec mutabilitatē: que inexpleta eſſe nō pōt: de qua ꝓpheta ait. Oīa q̄cūqꝫ voluit dn̄s fecit. Et apl̓us. Volūtati eiꝗs reſiſtet. Et alibi. Vt ꝓbetis q̄ ſit voluntasdei bona ⁊ bn̄placēs ⁊ ꝑfecta. Et hec volūtasrecte appellat̉ bn̄placitū dei ſiue diſpō. Ꝙ ẜm figurā dicit̉ volūtas dei p̄ceptio: ꝓhibitio: cōſiliū: ꝑmiſſio: oꝑatio: ⁊ ideo pluraliterdicit ſcriptura voluntates.Liquādo ꝟo ẜm quādā figurā dicēIdi voluntas dei vocat̉: qd̓ ẜm ꝓprietatem nō eſt voluntas eius vt preceaptio: ꝓhibitio: ꝯſiliū: necnō ꝑmiſſio:⁊ operatio. Ideoqꝫ pluraliter aliquando ſcriptura voluntates dei ꝓnūciat. Vnde ꝓpheta.Magna opera dn̄i exquiſita in omnes volūtates eiꝰ: cū nō ſit niſi vna volūtas dei q̄ ipſe eſt: