Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XLIII.Querω. II.

Diſtin. XLIII.infinitus ẜm Dam̄. qꝛ nullo mō finit̉. Ꝙꝛ qual̓r ſit īueſtigandū eſt. Quidā .n. accipiētes finitū ⁊ īfinitū ſolū ẜm ꝙſunt paſſiones qͣꝫtitatis nō poterāt in deo īuenire īfinitatem niſi ẜꝫ ꝙ īueniebāt in eo rōnē qͣꝫtitatis v̓tualis. Ur̄dicebant deū eē īfinitū: qꝛ virtꝰ eius ē īfinita. Iō acciditꝙ ꝗdā negauerūt eēntiā dei eē īfinitā in rōne eēntie conſideratā: ⁊ ſic a ſcīs eā videri aſſerebāt: ſꝫ iſtud erroneuꝫeſt. Et iō al̓r dd̓m ꝙ ẜm ph̓m in. 5. meta. finis vl̓ terminꝰmultipl̓r dr̄. Unoº. terminꝰ qͣꝫtitatis ſic̄ punctꝰ linee: ⁊ hͦmō dr̄ a pōne ⁊ a pͥuatiōe talis finis finitū ⁊ īfinitū ẜm ꝙeſt paſſio qͣꝫtitatis: ⁊ ſic nō ſunt in īcorporeis. Dr̄ alio mōfinis qͣꝫtū ad eēntiā rei ſic̄ vltīa dr̄ia ꝯſtitutiua ē: ad quafinit̉ eēntia ſpēi. Un̄ illud qd̓ ſignificat eēntiā rei vocat̉diffinitio vel terminꝰ. Et ſic dr̄ vnūqd̓qꝫ finiri ꝑ illud qꝛd̓terminat vl̓ ꝯͣhit eēntiā ſuā: ſicut naͣ gnīs q̄ de ſe ē īdifferēs ad multa: finit̉ ꝑ vnā dr̄iaꝫ: ⁊ maͣ pͥma q̄ de ſe ē īdiſferēs ad oēs formas. vn̄ ⁊ in finita dr̄ia: finit̉ aūt per formaꝫ: ⁊ ſimil̓r forma: q̄ quātuꝫ in ſe ē pōt ꝑficere diuerſasꝑtes maͣe: finit̉ per maͣm in qͣ recipit̉. Et a negatiōe talisfinis eēntia dīna infinita dr̄. Oīs .n. forma in ꝓpria rōneſi abſtracte cōſideret̉ īfinitatē habꝫ: ſicut in albedīe abſtracte ītellecta ratio albedinis nō eſt finita ad aliꝗd: ſꝫtamē rō coloris ⁊ ratio eēndi determinat̉ in ea ⁊ ꝯͣhiturad d̓terminatā ſpēm. Et iō illud qd̓ hꝫ eē abſolutuꝫ ⁊ nullo modo receptū in aliquo: īmo ipſemet ē ſuuꝫ eē: illud ēīfinitū ſimpl̓r: ⁊ iō eēntia eius īfinita ē ⁊ bonitas eiꝰ: ⁊ ꝗcquid aliud de eo dr̄: qꝛ nihil eoruꝫ limitat̉ ad aliquid: ſicut qd̓ recipit̉ in aliquo limitat̉ ad capacitatem eius. Etex hͦ ꝙ eēntia ē īfinita ſequit̉ ꝙ potētia eius infinita ſit.⁊ hͦ expreſſe dicit̉ in lib. de cauſis. ꝙ ens pͥmū hꝫ virtutēſimpl̓r infinitā: qꝛ ipſūmet eſt ſua v̓tus.Ad primuꝫ gͦdᵍꝫ ꝙ illa ob̓o ꝓcedit de īfinito qd̓puatiue dr̄: qd̓ .ſ. natū ē hr̄e finē ⁊ nōhꝫ: ⁊ ſic rō eiꝰ ꝯſiſtit in maͣ cū p̓uatiōe: ⁊ hͦ deo nō ꝯpetit. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ob̓o illa ꝓcedit de īfinito ẜꝫ ꝙ dr̄ a pͥuatione finis ꝗ ē terminꝰ qͣꝫtitatis. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ poͣ deiactiua nō ē ꝑꝑ finē ſꝫ ē finis oīuꝫ: ⁊ iō qͣꝫuis nulla pō paſſiua adequet eā nō ē fruſtra: qꝛ fruſtra ē ẜꝫ ph̓ꝫ in. 2. phyſi.qd̓ ē ad finē quē nō īducit. alie tn̄ potētie actiue ⁊ paſſiueaccedūt ad eā qͣꝫtū pn̄t. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ de rōne cōprehenſionis ſunt duo. Unū eſt ꝙ fines eiꝰ rei apprehēdantur vel cōtineant̉: ⁊ ſic īfinitū nullo mō cōprehendit̉ neqꝫ a finito neqꝫ ab īfinito: nec ſic deꝰ ſeip̄m comprehēditqꝛ fines nō hꝫ. Aliud ē rōne eius .ſ. nihil cōprehēſi eē extra comp̄hēſorē: ⁊ ſic infinitū ſeipſum cōprehēdit: ⁊ ſic ētītellectus diuinus eēntiaꝫ ſuam ⁊ potētiaꝫ comprehēditcum nihil extra ip̄m eſt. Ad ꝗntuꝫ dd̓m ꝙ nullus effectus ꝓducit̉ per aliquā potētiaꝫ ꝑ modū qui ē ꝯtra rōnēipſiꝰ: ſicut potētia motiua nō facit oēs partes motꝰ eē ſimul. iaꝫ .n. nō eēt motꝰ cum de rōne motus ſit ſucceſſio:⁊ talis actus ē in īfinituꝫ ẜm ph̓m in. 3. phyſi. qui .ſ. ſemꝑeſt ꝑmixtus potētie: ⁊ iō nō reducit̉ in actuꝫ niſi ſucceſſiue: ⁊ iō non ſequit̉ ꝙ d̓s poſſit facere eē in actu oīa infinita q̄ pōt: quia iam infinita eēt finita. Utꝝ oīpotētia dei poſſit cōicari creature.IIſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ oīpotēD ſecundū tia dei creature cōicaripoſſit. Oīpotētia .n. dei nō ē dignior qͣꝫ ſua bonitas: ſꝫ bonitas eiꝰ cōicat̉ creaturis. gͦ ⁊ oīpotētia. Pͣ. ſic̄ hr̄e oēm potētiā ē de ꝑfectiōedīna: ita ⁊ hr̄e oīuꝫ ſcīam: ⁊ ēt ſcīa ad pl̓a ſe extēdit: qꝛ adbona ⁊ mala: ſꝫ hr̄e oīuꝫ ſcīaꝫ cōicatū ē aīe xp̄i. gͦ ⁊ hr̄e oīpotētiā: ⁊ ſic oīpotētia vr̄ creature cōicabil̓. Pͣ. fidesfacit oīa poſſibilia. qꝛ nihil īpol̓e ē credēti: ſicut hr̄ Mat.17. ſꝫ fides creature īfundit̉. gͦ ⁊ oīpotentia cōicat̉. Pͣ.

ſtioſicut ꝓbatū ē a ph̓is oīs v̓tus ſeꝑata a maͣ ē īfinita: qꝛ nōē acciꝑe ꝓportionē v̓tutis maͣlis ad v̓tutē ſub̓e ſeꝑate: ſꝫangeli ꝗ ſunt creature: ſūt ſub̓e a maͣ ſeꝑate ẜm Dio. cumgͦ d̓s dicat̉ omnipotēs ꝑꝑ infinitatē ſue potētie: vr̄ ꝙ oīpotētia aliꝗbus creaturis cōicari poſſit.Sed contra tētiā: ſꝫ nulli rei ꝯferri p̄t vt ſibimercreatio vniuſcuiuſqꝫ ꝑtinet ad d̓i pocreādo eē ꝯferat. gͦ nulli rei create oīpotētia cōferri pōt. Pͣ. ꝗcꝗd alicui creature cōicabile ē de ꝑfectiōibꝰ diuinis totū aīe xp̄i cōicatū ē: ſꝫ ſibi nō ē cōicata oīpotētia: vtin. 3. hꝰ dr̄. gͦ nulli creature cōicabilis eſt.dd̓m ꝙ v̓tus vl̓ potētia ſꝑ ꝯſeꝗt̉ eēnReſpondeo ciā. vn̄ ipol̓e ē vt eēntie finite ſit virtus īfinita. Impoſſibile eſt aūt aliquā eēntiā creatam eēinfinitā: eo ꝙ eē ſuū n̄ eſt abſolutū ⁊ ſubſiſtēs: ſꝫ receptūin aliquo. Si .n. eēt eſſe abſolutū nō differret ab eē dīnoNō .n. pōt eē pl̓alitas alicuiꝰ naͣe ſic̄ albedīs vel vite niſihͦ mō ꝙ vnū ſit abſolutuꝫ: ⁊ aliud alteri ꝯiūctū: vl̓ vtrūqꝫ in diuerſis receptū: eo ꝙ ſub̓a vniuſcuiuſqꝫ rei ē ſiml̓vt ex. 5. metaphy. vn̄ ſicut nulli creature pōt cōicari ꝙ ſitdeus ita nō pōt ſibi cōicari ꝙ ſit infinite eēntie ⁊ infinitepotentie: ⁊ ꝙ oīpotētiam habeat.Ad primumᵍ ᵈᵍᶻ ᵐ qcad ꝑfectiōis ē in creatura totū ē exēplatū a ꝑfectiōe dīna:tn̄ ꝑfectiꝰ ē in d̓o qͣꝫ in creatura: nec ẜm illū modū in creatura eē pōt: qͦ in d̓o ē: ⁊ iō oē nomē qd̓ d̓ſignat ꝑfectioneꝫdīnā abſolutē: n̄ ꝯcernēdo aliquē modū: cōicabile ē creature: vt potētia ſapīa bonitas ⁊ ho. Oē aūt nomen cōcernens modū quo illa ꝑfectio ē in d̓o creature īcōicabile ēvt eſt ſūmū bonū eē oīpotētē ⁊ ho. Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ poͣſignificat̉ ꝑ egreſſuꝫ ab eēnª. vn̄ ei qd̓ hꝫ eēntiā finitā poͣīfinita cōicari nō pōt: ſꝫ ſcīa aīe ē in recipiendo. vn̄ pōt ẜꝫꝙ vnit̉ alicui infinito vt ob̓o oēm ſcīam hr̄e: ⁊ ſic aīa xp̄iin v̓bo oīa videt. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ibi ē accōmoda diſtributio. Non .n. virtus fidei abſolute ad oīa ſe extendit: ſic̄ad creationē celi ⁊ ho: ſꝫ tm̄ ad ea q̄ faciūt ad ꝯfirmationē fidei: vt ſuſcitare mortuos ſanare infirmos ⁊ ho. Neciſta ēt efficiunt̉ aliqua v̓tute creata: q̄ ſit in credēte: ſꝫ virtute īcreata ad p̄ces fidelis: ⁊ iō dictū eſt ſupra ꝙ hō necꝑ ſe nec a ſe iſta facit: hͦ aūt attribuit̉ potius fidei qͣꝫ alivirtuti inqͣꝫtuꝫ ea q̄ credunt̉ quodāmō miraculis ꝓbāt̉.vt hr̄ Mar. vl. dn̄o cooperante ⁊ ẜmonē ꝯfirmāte ſeq̄ntibus ſignis. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ibi. ⁊ in. 2. de cauſis dr̄ ꝙvirtus ītelligētie create nō ē infinita ſimpl̓r. ⁊ ꝓbat̉ ꝑ hͦꝙ ipſa v̓tus ītelligētie nō eſt ꝑ ſe ſubſiſtens ſꝫ eſt receptain aliqͦ ſubſiſtēte. Nulla .n. ītelligētia eſt ſua v̓tus ſic̄ necaliqua creatura. Dr̄ tn̄ ibi ꝙ ē īfinita īferiꝰ ⁊ nō ſuꝑiꝰ. Qd̓ſic exponit̉ ibideꝫ: qꝛ ſi cōparet̉ v̓tus intelligētie ad ſuperius ſuū .ſ. deū: manifeſtat finita inqͣꝫtū nō recipit dīnamv̓tuteꝫ in ſe ẜꝫ ſuā totā infinitateꝫ: ſꝫ ꝑ moduꝫ pol̓eꝫ ſibi.Sꝫ in cōparatiōe ad ea q̄ ſub ipſa ſunt dr̄ infinita inqͣꝫtūin infinituꝫ pōt mouere ⁊ īfinitos effectꝰ ꝓducere ꝑ motū ẜꝫ pōnē ph̓oꝝ ꝗ ponūt ītelligentias mouere orbes: ſic̄ēt ⁊ v̓tꝰ ſolis p̄t dici īfinita īferiꝰ: inqͣꝫtū .ſ. ꝑ eā pn̄t īfinitagn̄ari: ſi mūdus ſemꝑ maneret. Qō. II.q̄rit̉ de neceſſitate dīne oꝑatio Eindenis. Et circa hͦ querunt duo.Primo vtꝝ oꝑet̉ ex nec̄itate naͣe. 2º. vtrūoꝑet̉ ex neceſſitate ſue iuſtitie.I. Utꝝ deꝰ oꝑet̉ de nec̄itate naͣe.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ oꝑet̉ ꝑ ne O Primit cemitateꝫ nāe. Dic. n. Dio.ī. 4. c. d̓ di. no. ſic̄ nr̄ ſol nō rōcinās nō eligēsI radios ſuos diffūdit ī oīa corꝑa: ita ⁊ dīna bonitas in oīa entia: ſed oꝑari ſiue rōcinatione ⁊ electione