Diſtin. XLIII.Querω. II.
Diſtin. XLIII.infinitus ẜm Dam̄. qꝛ nullo mō finit̉. Ꝙꝛ qual̓r ſit īueſtigandū eſt. Quidā .n. accipiētes finitū ⁊ īfinitū ſolū ẜm ꝙſunt paſſiones qͣꝫtitatis nō poterāt in deo īuenire īfinitatem niſi ẜꝫ ꝙ īueniebāt in eo rōnē qͣꝫtitatis v̓tualis. Ur̄dicebant deū eē īfinitū: qꝛ virtꝰ eius ē īfinita. Iō acciditꝙ ꝗdā negauerūt eēntiā dei eē īfinitā in rōne eēntie conſideratā: ⁊ ſic a ſcīs eā videri aſſerebāt: ſꝫ iſtud erroneuꝫeſt. Et iō al̓r dd̓m ꝙ ẜm ph̓m in. 5. meta. finis vl̓ terminꝰmultipl̓r dr̄. Unoº. terminꝰ qͣꝫtitatis ſic̄ punctꝰ linee: ⁊ hͦmō dr̄ a pōne ⁊ a pͥuatiōe talis finis finitū ⁊ īfinitū ẜm ꝙeſt paſſio qͣꝫtitatis: ⁊ ſic nō ſunt in īcorporeis. Dr̄ alio mōfinis qͣꝫtū ad eēntiā rei ſic̄ vltīa dr̄ia ꝯſtitutiua ē: ad quafinit̉ eēntia ſpēi. Un̄ illud qd̓ ſignificat eēntiā rei vocat̉diffinitio vel terminꝰ. Et ſic dr̄ vnūqd̓qꝫ finiri ꝑ illud qꝛd̓terminat vl̓ ꝯͣhit eēntiā ſuā: ſicut naͣ gnīs q̄ de ſe ē īdifferēs ad multa: finit̉ ꝑ vnā dr̄iaꝫ: ⁊ maͣ pͥma q̄ de ſe ē īdiſferēs ad oēs formas. vn̄ ⁊ in finita dr̄ia: finit̉ aūt per formaꝫ: ⁊ ſimil̓r forma: q̄ quātuꝫ in ſe ē pōt ꝑficere diuerſasꝑtes maͣe: finit̉ per maͣm in qͣ recipit̉. Et a negatiōe talisfinis eēntia dīna infinita dr̄. Oīs .n. forma in ꝓpria rōneſi abſtracte cōſideret̉ īfinitatē habꝫ: ſicut in albedīe abſtracte ītellecta ratio albedinis nō eſt finita ad aliꝗd: ſꝫtamē rō coloris ⁊ ratio eēndi determinat̉ in ea ⁊ ꝯͣhiturad d̓terminatā ſpēm. Et iō illud qd̓ hꝫ eē abſolutuꝫ ⁊ nullo modo receptū in aliquo: īmo ipſemet ē ſuuꝫ eē: illud ēīfinitū ſimpl̓r: ⁊ iō eēntia eius īfinita ē ⁊ bonitas eiꝰ: ⁊ ꝗcquid aliud de eo dr̄: qꝛ nihil eoruꝫ limitat̉ ad aliquid: ſicut qd̓ recipit̉ in aliquo limitat̉ ad capacitatem eius. Etex hͦ ꝙ eēntia ē īfinita ſequit̉ ꝙ potētia eius infinita ſit.⁊ hͦ expreſſe dicit̉ in lib. de cauſis. ꝙ ens pͥmū hꝫ virtutēſimpl̓r infinitā: qꝛ ipſūmet eſt ſua v̓tus.Ad primuꝫ gͦdᵍꝫ ꝙ illa ob̓o ꝓcedit de īfinito qd̓puatiue dr̄: qd̓ .ſ. natū ē hr̄e finē ⁊ nōhꝫ: ⁊ ſic rō eiꝰ ꝯſiſtit in maͣ cū p̓uatiōe: ⁊ hͦ deo nō ꝯpetit.¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ob̓o illa ꝓcedit de īfinito ẜꝫ ꝙ dr̄ a pͥuatione finis ꝗ ē terminꝰ qͣꝫtitatis. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ poͣ deiactiua nō ē ꝑꝑ finē ſꝫ ē finis oīuꝫ: ⁊ iō qͣꝫuis nulla pō paſſiua adequet eā nō ē fruſtra: qꝛ fruſtra ē ẜꝫ ph̓ꝫ in. 2. phyſi.qd̓ ē ad finē quē nō īducit. alie tn̄ potētie actiue ⁊ paſſiueaccedūt ad eā qͣꝫtū pn̄t. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ de rōne cōprehenſionis ſunt duo. Unū eſt ꝙ fines eiꝰ rei apprehēdantur vel cōtineant̉: ⁊ ſic īfinitū nullo mō cōprehendit̉ neqꝫ a finito neqꝫ ab īfinito: nec ſic deꝰ ſeip̄m comprehēditqꝛ fines nō hꝫ. Aliud ē rōne eius .ſ. nihil cōprehēſi eē extra comp̄hēſorē: ⁊ ſic infinitū ſeipſum cōprehēdit: ⁊ ſic ētītellectus diuinus eēntiaꝫ ſuam ⁊ potētiaꝫ comprehēditcum nihil extra ip̄m eſt. ¶ Ad ꝗntuꝫ dd̓m ꝙ nullus effectus ꝓducit̉ per aliquā potētiaꝫ ꝑ modū qui ē ꝯtra rōnēipſiꝰ: ſicut potētia motiua nō facit oēs partes motꝰ eē ſimul. iaꝫ .n. nō eēt motꝰ cum de rōne motus ſit ſucceſſio:⁊ talis actus ē in īfinituꝫ ẜm ph̓m in. 3. phyſi. qui .ſ. ſemꝑeſt ꝑmixtus potētie: ⁊ iō nō reducit̉ in actuꝫ niſi ſucceſſiue: ⁊ iō non ſequit̉ ꝙ d̓s poſſit facere eē in actu oīa infinita q̄ pōt: quia iam infinita eēt finita.¶ Utꝝ oīpotētia dei poſſit cōicari creature.IIſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ oīpotēD ſecundū tia dei creature cōicaripoſſit. Oīpotētia .n. dei nō ē dignior qͣꝫ ſua bonitas: ſꝫ bonitas eiꝰ cōicat̉ creaturis. gͦ ⁊ oīpotētia. ¶ Pͣ. ſic̄ hr̄e oēm potētiā ē de ꝑfectiōedīna: ita ⁊ hr̄e oīuꝫ ſcīam: ⁊ ēt ſcīa ad pl̓a ſe extēdit: qꝛ adbona ⁊ mala: ſꝫ hr̄e oīuꝫ ſcīaꝫ cōicatū ē aīe xp̄i. gͦ ⁊ hr̄e oīpotētiā: ⁊ ſic oīpotētia vr̄ creature cōicabil̓. ¶ Pͣ. fidesfacit oīa poſſibilia. qꝛ nihil īpol̓e ē credēti: ſicut hr̄ Mat.17. ſꝫ fides creature īfundit̉. gͦ ⁊ oīpotentia cōicat̉. ¶ Pͣ.
ſtioſicut ꝓbatū ē a ph̓is oīs v̓tus ſeꝑata a maͣ ē īfinita: qꝛ nōē acciꝑe ꝓportionē v̓tutis maͣlis ad v̓tutē ſub̓e ſeꝑate: ſꝫangeli ꝗ ſunt creature: ſūt ſub̓e a maͣ ſeꝑate ẜm Dio. cumgͦ d̓s dicat̉ omnipotēs ꝑꝑ infinitatē ſue potētie: vr̄ ꝙ oīpotētia aliꝗbus creaturis cōicari poſſit.Sed contra tētiā: ſꝫ nulli rei ꝯferri p̄t vt ſibimercreatio vniuſcuiuſqꝫ ꝑtinet ad d̓i pocreādo eē ꝯferat. gͦ nulli rei create oīpotētia cōferri pōt.¶ Pͣ. ꝗcꝗd alicui creature cōicabile ē de ꝑfectiōibꝰ diuinis totū aīe xp̄i cōicatū ē: ſꝫ ſibi nō ē cōicata oīpotētia: vtin. 3. hꝰ dr̄. gͦ nulli creature cōicabilis eſt.dd̓m ꝙ v̓tus vl̓ potētia ſꝑ ꝯſeꝗt̉ eēnReſpondeo ciā. vn̄ ipol̓e ē vt eēntie finite ſit virtus īfinita. Impoſſibile eſt aūt aliquā eēntiā creatam eēinfinitā: eo ꝙ eē ſuū n̄ eſt abſolutū ⁊ ſubſiſtēs: ſꝫ receptūin aliquo. Si .n. eēt eſſe abſolutū nō differret ab eē dīnoNō .n. pōt eē pl̓alitas alicuiꝰ naͣe ſic̄ albedīs vel vite niſihͦ mō ꝙ vnū ſit abſolutuꝫ: ⁊ aliud alteri ꝯiūctū: vl̓ vtrūqꝫ in diuerſis receptū: eo ꝙ ſub̓a vniuſcuiuſqꝫ rei ē ſiml̓vt ex. 5. metaphy. vn̄ ſicut nulli creature pōt cōicari ꝙ ſitdeus ita nō pōt ſibi cōicari ꝙ ſit infinite eēntie ⁊ infinitepotentie: ⁊ ꝙ oīpotētiam habeat.Ad primumᵍ ᵈᵍᶻ ᵐ qcad ꝑfectiōis ē in creatura totū ē exēplatū a ꝑfectiōe dīna:tn̄ ꝑfectiꝰ ē in d̓o qͣꝫ in creatura: nec ẜm illū modū in creatura eē pōt: qͦ in d̓o ē: ⁊ iō oē nomē qd̓ d̓ſignat ꝑfectioneꝫdīnā abſolutē: n̄ ꝯcernēdo aliquē modū: cōicabile ē creature: vt potētia ſapīa bonitas ⁊ ho. Oē aūt nomen cōcernens modū quo illa ꝑfectio ē in d̓o creature īcōicabile ēvt eſt ſūmū bonū eē oīpotētē ⁊ ho. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ poͣſignificat̉ ꝑ egreſſuꝫ ab eēnª. vn̄ ei qd̓ hꝫ eēntiā finitā poͣīfinita cōicari nō pōt: ſꝫ ſcīa aīe ē in recipiendo. vn̄ pōt ẜꝫꝙ vnit̉ alicui infinito vt ob̓o oēm ſcīam hr̄e: ⁊ ſic aīa xp̄iin v̓bo oīa videt. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ibi ē accōmoda diſtributio. Non .n. virtus fidei abſolute ad oīa ſe extendit: ſic̄ad creationē celi ⁊ ho: ſꝫ tm̄ ad ea q̄ faciūt ad ꝯfirmationē fidei: vt ſuſcitare mortuos ſanare infirmos ⁊ ho. Neciſta ēt efficiunt̉ aliqua v̓tute creata: q̄ ſit in credēte: ſꝫ virtute īcreata ad p̄ces fidelis: ⁊ iō dictū eſt ſupra ꝙ hō necꝑ ſe nec a ſe iſta facit: hͦ aūt attribuit̉ potius fidei qͣꝫ alivirtuti inqͣꝫtuꝫ ea q̄ credunt̉ quodāmō miraculis ꝓbāt̉.vt hr̄ Mar. vl. dn̄o cooperante ⁊ ẜmonē ꝯfirmāte ſeq̄ntibus ſignis. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ibi. ⁊ in. 2. de cauſis dr̄ ꝙvirtus ītelligētie create nō ē infinita ſimpl̓r. ⁊ ꝓbat̉ ꝑ hͦꝙ ipſa v̓tus ītelligētie nō eſt ꝑ ſe ſubſiſtens ſꝫ eſt receptain aliqͦ ſubſiſtēte. Nulla .n. ītelligētia eſt ſua v̓tus ſic̄ necaliqua creatura. Dr̄ tn̄ ibi ꝙ ē īfinita īferiꝰ ⁊ nō ſuꝑiꝰ. Qd̓ſic exponit̉ ibideꝫ: qꝛ ſi cōparet̉ v̓tus intelligētie ad ſuperius ſuū .ſ. deū: manifeſtat finita inqͣꝫtū nō recipit dīnamv̓tuteꝫ in ſe ẜꝫ ſuā totā infinitateꝫ: ſꝫ ꝑ moduꝫ pol̓eꝫ ſibi.Sꝫ in cōparatiōe ad ea q̄ ſub ipſa ſunt dr̄ infinita inqͣꝫtūin infinituꝫ pōt mouere ⁊ īfinitos effectꝰ ꝓducere ꝑ motū ẜꝫ pōnē ph̓oꝝ ꝗ ponūt ītelligentias mouere orbes: ſic̄ēt ⁊ v̓tꝰ ſolis p̄t dici īfinita īferiꝰ: inqͣꝫtū .ſ. ꝑ eā pn̄t īfinitagn̄ari: ſi mūdus ſemꝑ maneret. Qō. II.q̄rit̉ de neceſſitate dīne oꝑatio¶ Eindenis. ¶ Et circa hͦ querunt duo.Primo vtꝝ oꝑet̉ ex nec̄itate naͣe. 2º. vtrūoꝑet̉ ex neceſſitate ſue iuſtitie.I.¶ Utꝝ deꝰ oꝑet̉ de nec̄itate naͣe.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ oꝑet̉ ꝑ ne¶ O Primit cemitateꝫ nāe. Dic. n. Dio.ī. 4. c. d̓ di. no. ſic̄ nr̄ ſol nō rōcinās nō eligēsI radios ſuos diffūdit ī oīa corꝑa: ita ⁊ dīna bonitas in oīa entia: ſed oꝑari ſiue rōcinatione ⁊ electione