Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. I.Diſtin. XLIII.

13 5

Auctoritatibꝰ vtunt̉ ī aſſertionē ſue opīonis.Is aūt illi ſcrutatores ꝗ d̓fecerūt ſcrutātes ſcrutinia ſcōꝝ ānectūt teſtimōia.Dicit. n. Aug. in lib. de ſimbolo. Hocſolū nō pōt d̓s qd̓ nō vult: ꝑ qd̓ vr̄ nonpoſſe facere aliꝗd niſi qd̓ vult: ſꝫ n̄ vult niſi qd̓fac̄: ⁊ ita vr̄ nō poſſe niſi qd̓ fac̄. Illud āt ita ītelligēdū ē. Id ſolū nō pōt d̓s qd̓ non vult .ſ. ſepoſſe. Idē ī. vij. li. cōfeſ. ad deū loquēs ait. Necogeris īuitꝰ ad aliꝗd qꝛ volūtas tua nō ē maior qͣꝫ poͣ: eēt aūt maior: ſi teip̄o tuip̄e maior eſſes. Ex hͦ vr̄ ꝙ d̓s nō poſſit pl̓a qͣꝫ vult. ſic̄ nonvult pl̓a qͣꝫ pōt. Sic̄ .n. volūtas nō ē maior poͣita nec potētia maior ē voluntate. Iōqꝫ ſic̄ pl̓anō vult qͣꝫ pōt: ita eū nō pl̓a poſſe qͣꝫ velle dn̄t.Sꝫ ad hͦ dicimꝰ: qꝛ nec volūtas potētia: nec potētia volūtate maior ē: qꝛ vna ⁊ eadē res ē potētia ⁊ volūtas .ſ. ip̄e d̓s: ꝗ eſſet maior ſeipſo ſivolūtas maior eēt potētia: vl̓ potētia volūtate.Nec hac aucͣtate negat̉ deū pl̓a poſſe qͣꝫ velle:qꝛ pl̓a ſūt ſub̓ta eiꝰ potētie qͣꝫ volūtati. Fateamur itaqꝫ deū pl̓a poſſe facere q̄ nō vult: ⁊ poſſe dimittere q̄ fac̄. Qd̓ vt certius firmiuſqꝫ teneat̉ ſcripture teſtimōijs aſſeramꝰ deū pl̓a poſſe facer̄ qͣꝫ faciat. Veritas ip̄a ẜꝫ Mat. ait. Anputas qꝛ nō poſſū rogare pr̄eꝫ meū: ⁊ exhibebit mihi mō pluſqͣꝫ. xij. legiōes āgeloꝝ. Ex ꝗbꝰꝟbis patēter īnuit: qꝛ ⁊ filiꝰ poterat rogare qd̓nō rogabat: ⁊ pater exhibere qd̓ nō exhibebat.Uterqꝫ gͦ poterat facere: qd̓ nō faciebat. Aucēt ī ench̓. ait. O īpotētis volūtas multa pōt facere q̄ non vult nec fac̄: potuit .n. facere. vt. xij.legiones angeloꝝ pugnarēt ꝯͣ illos ꝗ xp̄ꝫ ceperūt. Itē ī eodē. Cur apud quoſdā nō facte ſūtꝟtutes: q̄ ſi facte fuiſſent: egiſſent illi hoīes penitētiā: ⁊ facte ſūt apd̓ eos ꝗ nō erāt credituri.Tūc nō latebit qd̓ nūc latet. Nec vtiqꝫ iniuſted̓s noluit ſaluos fieri: cū poſſent ſalui eē ſi vellent. Tūc ī clariſſima ſapīe luce videbit̉: quodnūc piorū fides hꝫ an̄qͣꝫ manifeſta cognitōe videat: qͣꝫ certa ⁊ īmutabil̓ ⁊ efficaciſſima ſit volūtas dei: q̄ multa poſſit ⁊ nō velit: nihil āt qd̓nō poſſit velit. Idē in lib̓. de naͣ ⁊ gr̄a. Dn̄s lazaruꝫ ſuſcitauit in corpore. Nunꝗd dicēdū ē:nō potuit iudā ſuſcitare in mēte? Potuit ꝗdēſed noluit. His aucͣtatibꝰ alijſqꝫ multis apertedocet̉: ꝙ deꝰ multa poſſit facere q̄ nō vult qd̓et rōne ꝓbari pōt. Nō .n. vult deꝰ oēs homīesiuſtificare: ⁊ tn̄ ꝗs dubitat eum poſſe. Pōt gͦdeꝰ aliud facere qͣꝫ facit: ⁊ tn̄ ſi alid̓ faceret aliipſe nō eſſet. Et pōt aliud velle qͣꝫ vult: ⁊ tn̄ eiꝰvoluntas nec alis: nec noua: nec mutabilis ali

ειO.quo mō pōt eē. Ꝙ ⁊ ſi poſſit velle qd̓ nūqͣꝫ voluit: nec tn̄ nouiter: nec noua volūtate: ſꝫ ſempiterna tm̄ voluntate velle pōt: pōt enim vellequod ab eterno pōt voluiſſe: hꝫ .n. potentiamvolendi ⁊ nunc ⁊ ab eterno: quod tamen necmodo vult nec ab eterno voluit. Diuiſio textus.A Ic magiſtet ꝯpoeremiataadipoꝫexcludit errorē qͦrūdālimitabāt dicētes nō ſimpl̓r oīum eē dei pom.EEt dīdit̉ ī ꝑtes duas. In pͥª īprobat errore eoꝝinqͣꝫtū limitabāt dei potētiā ad res q̄ fiūt. In 2ª inqͣꝫtū limitabāt ad qͣlitateꝫ eaꝝ. dicebāt .n. nec alia nec meliorapoſſe deū facere qͣꝫ q̄ fac̄. 44. di. ibi Nūc illd̓ reſtat ⁊c̄.)Prīa ī tres. In pͥª narrat eoꝝ pōnē. In 2ª ponit ꝓbatōeseoꝝ ⁊ ſoluit eas. ibi. (Iſtāqꝫ ſuā opīonē ⁊c̄. In 3ª īducitaucͣtates ad v̓itatē ꝓbādā. ibi (Fateamur ergo deū ⁊c̄.)Iſtāqꝫ ſuā ⁊c̄.) Hic ponit ꝓbatōes eoꝝ. Et dīdit̉ ī ꝑtestres. In pͥª ponit q̄dā ꝓbabilia argumēta q̄ habebāt. In2ª pōit qͣſdā cauſas qͣs adīueniebat. ibi (Adijciūt illi qͦqꝫdicētes ⁊c̄.) In 3ª ponit qͣſdā aucͣtates quas īducebāt adſue opīonis ꝯfirmationē. ibi (His aūt hi diſpū. ⁊cͣ.) Probatiōes aūt ⁊ rn̄ſiones patēt in lr̄a. Queſtio.I.opīonē opꝫ duo q̄rere ẜꝫIrca hanc ꝙ duo ponebāt. Primoponebāt ꝙ nō pōt facere aliꝗd eoꝝ q̄ nō fac̄:⁊ in hͦ negabāt īfinitatē dīne potētie. UndeEpͥmo qō fit de īfinitate dīne potentie. 2º ponebant deū nō poſſe nō facere ea q̄ facit: ⁊ in hͦ īduceb ātdeum agere ex neceſſitate. Et iō 2ª queſtio erit vtrū deꝰagat ex neceſſitate. Circa pͥmū q̄runt̉ duo. pͦ vtꝝ potentia dei ſit īfinita. 2º. vtrū oīpotētia ſua q̄ ꝯuenit ſibiẜm infinitatē potētie ſit creature cōicabilis.I. Utrum potentia dei ſit infinita.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ poͣ deiO primum nō ſit īfinita. Sic̄ .n. dicit ph̓s ī 3º. phy. Infinitū hꝫ rōnē ꝑtis ⁊ maͣe⁊ ita īperfecti: ſꝫ poͣ dei ē ꝑfectiſſima. gͦ nō dꝫdici īfinita. Pͣ. ẜꝫ ph̓ꝫ in pͦ phy. finitū ⁊ īfinitu ꝯgruūt qͣꝫtitati: ſꝫ oē qͣꝫtū ē diuiſibile: cū igit̉ poͣ diuina ſit ſimplex. videt̉ ꝙ neqꝫ finita neqꝫ īfinita dicēda ſit. Pͣ. ẜꝫ ph̓os ſi eēt aliqͣ poͣ actiua cui nō rn̄deret aliqͣ poͣpaſſiua in naͣ: illa eēt fruſtra: ſꝫ nulla poͣ paſſiua ē ad recipiēdū effectū īfinitū: cū gͦ poͣ actiua dei nō ſit fruſtra. vr̄ꝙ nō ſit īfinita. Pͣ. nullū īfinitū cōprehēdi pōt: qꝛ ẜmAug. in li. de videdo deū. illud cōprehēdit̉ cuiꝰ fines circūſpiciunt̉: ſꝫ ītell̓s dīnꝰ ꝯprehēdit potētiā ſuā: cū totampotētiā ſuā d̓s cognoſcat. gͦ ſua poͣ nō eſt īfinita. Pͣ. oīspoͣ pōt reduci in actum. ſi gͦ potētia dei ſit īfinita: poteritactu īfinita facere: ſꝫ ſi actu īfinita feciſſet. Aut aliꝗd poſſet facere ampliꝰ: ⁊ ſic īfinito eēt aliquid maiꝰ. Uel nihilampliꝰ facere poſſet: ⁊ ſic īpotēs ex his q̄ faceret redderetur ⁊ ſua potētia ad oꝑa eiꝰ finiret̉ ⁊ īfinita nō eēt: q̄ oīaīpoſſibilia ſunt. ergo dei potētia nō eſt īfinita.in magnitudine īfinita ſemꝑ eſt v̓tꝰ īfiSed Colra nita: ſicut ph̓i ꝓbāt: ſiue ponat̉ magnitudo molis: quā tn̄ impoſſibile eſt eē īfinitaꝫ: ſiue magnitudo v̓tutis: ſed in p̄s. dr̄. ꝙ magnitudinis eiꝰ nō eſt finis.ergo virtus vel potentia eius eſt infinita.Reſpondeo ſumi. Uel priuatiue: ⁊ ſic deo nō cōdicendū ꝙ infinituꝫ pōt dupliciteruenit. nihil enim proprie loquendo priuatiue de ipſo dicipoteſt. vt ſupra dictum eſt. Uel negatiue: ⁊ ſic deus dicit̉