DiFiij. XLIII.

Miſtimeliꝰ facere id qd̓ fac̄: nec aliꝗd p̄termittere d̓his q̄ fac̄. Iſtāqꝫ primā ſuā opīonē ꝟiſil̓ibꝰ argumētis cauſiſqꝫ ꝯmētitijs necnō ⁊ ſacraꝝ auctoritatū teſtīonijs munire conāt̉ dicētes. Nōp̄t d̓s face̓ niſi qd̓ bonū ⁊ iuſtū ē fieri: nō ē aūtiuſtū ⁊ bonū fieri ab eo niſi qd̓ fac̄. Si .n. aliudiuſtū ē ⁊ bonū eū face̓ qͣꝫ fac̄: nō gͦ fac̄ oē qd̓ iuſtū ē ⁊ bonū eū facere. ſꝫ ꝗs audeat hͦ dicere?¶ Secunda ratio.¶ Odūt ēt. n̄ p̄t face̓ niſi qd̓ iuſtitia eiꝰexigit: ſꝫ nō exigit eiꝰ iuſtitia vt faciatA niſi qd̓ fac̄: nō gͦ pōt facere niſi qd̓ facit. Eadēqꝫ iuſtitia exigit: vt ⁊ id nō faciat qd̓nō facit: nō āt pōt facere ꝯͣ iuſtitiā ſuā: nō ergopōt aliquid eoꝝ facere que dimittit.D¶ Reſpōſio ad prius dictum.Is aūt rn̄demꝰ duplicē ꝟboꝝ ītelligētiā aperiētes ⁊ ab eis īuoluta euolIuētes: ſic. Nō pōt d̓s facere niſi qd̓bonū ē ⁊ iuſtū .i. nō p̄t facere niſi illud qd̓ ſi faceret bonū ⁊ iuſtū eēt: veꝝ ē. ſꝫ ml̓ta pōt facereq̄ nō bona ſūt nec iuſta: qꝛ nec ſūt nec erunt necbn̄ fiūt: nec fiēt: qꝛ nūqͣꝫ fiēt. Itē qd̓ ſcd̓o ꝓpoſitū fuit nō p̄t facere niſi qd̓ iuſtitia ſua exigit: ⁊nō pōt id facere qd̓ iuſtitia ſua exigit vt nō fiat.Dicimꝰ qꝛ exactiōis ꝟbū de d̓o ꝯgrue nō dr̄:nec ꝓprie accipit̉: ⁊ ī illis locutiōibꝰ duplex eſtſenſus. Si .n. ītelligas nō p̄t facere niſi qd̓ ſuaiuſtitia exigit .i. niſi qd̓ voluntas ſua iuſta vult:falſū dicis. Iuſtitia .n. ipſiꝰ dei eꝗſſima voluntas accipit̉: qͣl̓r accipit Aug. illa ꝟ̓ba dn̄i ī Gene. loquētis ad loth. Nō poſſū ꝗcqͣꝫ face̓ dōeoillo ītroeas. exponēs: nō poſſe inꝗt ſe dixit: qd̓ſine dubio poterat ꝑ potētiā: ſꝫ n̄ poterat ꝑ iuſtitiā: qͣſi poterat ꝗdē: ſꝫ nō volebat: ⁊ illa volūtas iuſta erat. Si ꝟo ꝑ h̓ v̓ba ītelligis eū n̄ poſſe facere: niſi illud qd̓ ſi fieret iuſtitie eiꝰ ꝯueniret: veꝝ dicis. Sil̓r diſtīgue illud. Nō p̄t facere qd̓ ſua iuſtitia exigit vt nō faciat .i. nō p̄t face̓id qd̓ ipſe ꝗ ē ſūma iuſtitia nō vult facere: falſūē. Si aūt his ꝟbis ītelligas eū nō poſſe facereid qd̓ iuſtitie eiꝰ ꝯuenire nō pōt: veꝝ dicis.¶ Tertia illorum ratio.Ddunt quoqꝫ ⁊ alia dicētes. Nō pōtdeꝰ facere niſi qd̓ dꝫ: nō aūt dꝫ facereniſi qd̓ facit. Si .n. dꝫ alia facere: nō gͦfacit oē qd̓ dꝫ. Si ꝟo facit oē qd̓ debꝫ: nec pōtfacere niſi qd̓ dꝫ: nō gͦ pōt facere niſi qd̓ facit.Itē aūt dꝫ dimittere qd̓ dimittit ne faciat: autnō dꝫ. Si nō dꝫ nō recte dimittit. Si ꝟo dꝫ dimittere: gͦ nō dꝫ facere. Si āt nō dꝫ: nec decꝫ:nec oꝫ eū facere. Et ſi nō decet nec oꝫ eū face̓:

gͦ nō p̄t facere. Nō gͦ pōt facere niſi qd̓ fac̄: necpōt illud dimittere qd̓ fac̄ ꝗn faciat: qꝛ dꝫ illudfacere: ⁊ qd̓ dꝫ facere n̄ p̄t illud dimittere. Sꝫvt mihi vr̄ hͦ ꝟbū dꝫ venenū hꝫ. Multipliceꝫ.ij. ⁊ īuolutā ꝯtinet ītelligentiā: nec deo ꝓpriepetit ꝗ nō ē debitor nob̓: niſi forte ex ꝓmiſſo.Ros ꝟo ei debitores ſumꝰ ex ꝯmiſſo. Vt aūtvenenū euacuet̉ diſtīgue v̓bū ſēſus. Nō p̄t d̓sfacere niſi qd̓ dꝫ .i. niſi qd̓ vult falſūē. Sic .n.p̄t ipſe dici debere aliꝗd qꝛ vult illud. Si āt dicat̉ nō pōt niſi qd̓ dꝫ .i. nō pōt niſi illud qd̓ ſi faceret ei bn̄ ꝯueniret: veꝝ ē. Addūt quoqꝫ illi dicētes. Nihil fac̄ aūt dimittit niſi optīa ⁊ rōnabili cā: licꝫ nob̓ occulta ſit: ſꝫ quā opꝫ eū facereaut dimittere qͥ fac̄ vel dimittit. Rō. n. peneseū ē qͣ illa fac̄ ⁊ illa dimittit: q̄ rō eterna eſt ⁊ ſꝑmanēs: p̄ter quā nō pōt aliꝗd facere vl̓ dimittere. Illa gͦ manēte nō pōt quod fac̄ dimittere:nec quod dimittit facere: ⁊ ita nō p̄t facer̄ niſiquod fac̄. Et ad hͦ rn̄demus ambiguitatē locūtiōis determinātes. Cū .n. dr̄ rō vel cā optimapenes deū ē qͣ facit cūcta q̄ fac̄: ⁊ dimittit ea q̄dimittit: veꝝ ꝗdē ē: qꝛ in eo volūtas ē eꝗſſima⁊ rectiſſima: qͣ fac̄ ⁊ dimittit q̄ vult: ꝯͣ quā facere non pōt: nec p̄ter eā facere pōt. Nec vtiqꝫ ꝯͣeā faceret: nec p̄ter eā: ſi ea q̄ fac̄ dimitteret: vl̓q̄ dimittit faceret: ſꝫ eadē manēte rōe ⁊ cā: aliapotuit facere ⁊ iſta dimittere. Ricet gͦ rō ſit penes eū qͣ alia fac̄ ⁊ alia dimittit: pōt tn̄ ẜm eandē rōnē ⁊ dimittere q̄ facit ⁊ facere q̄ dimittit.Ipſi aūt addūt. Rō ē eū facere q̄ fac̄: ⁊ nō alia:⁊ nō p̄t facere niſi quod rō ē eū facere: ⁊ ita nōpōt facere niſi quod fac̄. Itē rō ē eū dimittere q̄dimittit: ⁊ nō pōt nō dimittere quod rō ē eū dimittere: ⁊ ita nō pōt nō dimittere quod dimittit. Et ad hͦ dicimꝰ locutōes ambiguas eē: ⁊ iōdeterminādas. Si .n. cū dr̄ non pōt facere niſiquod rō ē eū facere: ītelligas eū nō poſſe facereniſi ea q̄ rōnabilia ſūt: ⁊ ea q̄ ſi fierent rōnabiliaeēt: verꝰ ē ſenſus. Si aūt ītelligas eū nō poſſefacere alia rōnabilia ⁊ bona: niſi ea q̄ vult: ⁊ facit: falſus eſt ītell̓s. Itē aliud adiūgūt dicētes.Si pōt deꝰ aliud facere qͣꝫ facit: pōt ergo facere quod nō p̄ſciuit: ⁊ ſi pōt facere qd̓ n̄ p̄ſciuit:pōt ſine p̄ſcīa oꝑari: qꝛ oē quod factuꝝ ſe p̄ſciuit facit: nec facit aliꝗd quod nō p̄ſciuit. Ꝙ ſip̄ter ſcīam eiꝰ aliꝗd fieri īpoſſibile eſt: oē ergoquod p̄ſcitū eſt fieri neceſſe eſt: ergo aliud fieri qͣꝫ ſit nulla rōne poſſibile eſt: non ergo poteſta deo fieri niſi quod fit. Hec aūt queſtio de p̄ſcientia facile determinari pōt per ea q̄ ſuperidicta ſunt: cuꝫ de p̄ſcientia ageret̉.