Diſtin. XXXIX.Queſtio. II.
1gͦ dd̓ꝫ ꝙ idea ẜꝫ eēntiā ē vna ⁊ nō diſtīAd priMū guit̉niſi ꝑ reſpcin ad diuerſa. vn̄ ſi pōeret̉ aliqͣ alia res nō fieret additio alicuiꝰ forme: ſꝫ reſpectꝰ tm̄. Ul̓ dd̓ꝫ meliꝰ ꝙ ſic̄ ip̄ꝫ ſcire ē ſub̓m lib̓tati volūtatis: ita ⁊ idea ẜꝫ ꝙ ad ip̄aꝫ termīat̉ actꝰ dīne ſcīe: ſic̄ ſcīaartificis ad formā artificiati quā excogitat: ⁊ iō ſil̓is ē rōde idea ⁊ d̓ actu ſciēdi. Sic̄ .n. nō p̄t poni ꝙ actꝰ ſciēdi ſit īeo ⁊ ꝙ nō fuerit: ita nō p̄t d̓ſignari ꝙ idea ſit ī eo ⁊ nō fuerit: tn̄ reſpcū vtriuſqꝫ p̄t d̓ſignari lib̓tas volūtatis. ¶ Ad2ᵐ dd̓. ꝙ ſcīa nr̄a d̓pēdet ad ſcibile: ſꝫ ſcibile d̓pēdet a ſcīadei. vn̄ ſic̄ ſcīa nr̄a variat̉ ſcibili īmobili ꝑmanēte. ita ſcibile mutat̉ ſcīa dei nō mutata. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ qͣꝫuis alimō ꝯcedat̉ ꝙ d̓s p̄t ſcire aliꝗd alid̓ ab his q̄ ſcit. nō tn̄ vī̄poſſe ꝯcedi ꝙ poſſit ſcire pl̓a qͣꝫ ſcit: qꝛ cuꝫ dr̄ pl̓a d̓ſignat̉ꝯparatio ad aliꝗd p̄exn̄s: cū qͦ hͦ nō erat: ⁊ hͦ nō pōt eē vtiſta duo ſint ſil̓ v̓a: pͥus neſciuit ⁊ mō ſcit: nec hͦ ipſe pōt: ⁊ita pꝫ: ꝙ cū dr̄ pōt pl̓a ſcire aliqͦ mō ꝑtinet ad ſenſuꝫ ꝯpoſitū. Un̄ magr̄ nō ſimpl̓r ꝯcedit ſꝫ opīonem narrat: ⁊ ſil̓rnō dꝫ ꝯcedi ꝙ ſcīe eiꝰ aliꝗd addat̉: nec aliꝗd ho qd̓ facitītellectū ſenſus cōpoſiti. Si tn̄ cōcederet̉: nō tn̄ ſeq̄returſcīam poſſe augeri: qꝛ ipſe per vnū ⁊ idē ſcit multa ⁊ pauca: qd̓ eſt pͥmū ⁊ per ſe ob̓m ſcīe eiꝰ .ſ. eēntiā ſuā q̄ eſt ſil̓itido eius. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ea q̄ nō ſunt deꝰ nō ſcit ſcīa viſionis: ⁊ de hac tm̄ hic loquimur.III.¶ Utꝝ deꝰ ſciat infinita.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ d̓s ſciat¶ D tertium jfinita. Scīa .n. nūeraAẜꝫ ſcita. Sꝫ ī p̄s. dr̄ ꝙ ſapīe eiꝰ nō ē nūerus.ſcita eiꝰ ſūt īfinita. ¶ Pͣ. d̓s nō alioº. ſcit qͣſdāſpes nūeroꝝ qͣꝫ alias: ſed qͣſdaꝫ ſcit actu ⁊ d̓termīata ſcīaqͣſcūqꝫ aliꝗs hō ſcit: cū igit̉ ſpēs nūeroꝝ ſint īfinite vr̄ ꝙipſe ſciat infinita d̓termīate. ¶ Pͣ. ꝑticularia ſunt īfinitaſꝫ d̓s ſcit ꝑticularia vt. sͣ. dcm̄ ē. gͦ ſcit īfinita. ¶ Pͣ. poͣ ſuadr̄ īfinita ⁊ dr̄ īfinitoꝝ ſimpl̓r: ſꝫ nihil pōt facere niſi perſcīam. gͦ vr̄ ꝙ ſcīa eiꝰ ſit īfinitoꝝ ſimpl̓r.Sed contra ꝗd ꝯp̄hēdit̉ ītell̓s ꝯp̄hēſiōe finit̉: vtꝗcꝗd ſcit̉ ꝑfecte ſcīa ꝯp̄hendit̉: ſꝫ ꝗcdic̄ Aug. ī li. de vidēº deū. ⁊ ph̓us in. 2. meta. cū igr̄ īfinitūnō poſſit finiri: vr̄ ꝙ a nll̓o ītell̓u poſſit ꝑfecte ſciri. ¶ Sdicimꝰ ꝙ qͣꝫuis ſit īfinitū in ſe: tn̄ ꝯparatū ad ītell̓m dīnūīfinitū finitū ē. ¶ Cōtra. qd̓ dr̄ d̓ aliqͦ diuerſimod̓ reſpcūdiuerſoꝝ ē ī gn̄e rel̓onis. ex hͦ .n. ꝓbat ph̓s magnū ⁊ ꝑuūrelatīa eē. gͦ ꝗcꝗd p̄dicat̉ de aliqͦ abſolute cuicunqꝫ ꝯꝑet̉:ꝯueniet ſibi: ſꝫ eē īfinitū ē p̄dicatū abſolutū. gͦ qd̓ ī ſe ē infinitū reſpcū nulliꝰ pōt dici finitū. ¶ Pͣ. īfinitu finito īfinitū ē: qꝛ nō p̄t ꝑtrāſiri ab eo: ſꝫ ſic̄ īfinitū nō ꝑtrāſit̉ a finito: ita nō trāſit̉ ab īfinito: vt ꝓbat̉ ī. 6. phy. gͦ īfinitū nꝫreſpcū finiti neqꝫ rᵘ īfiniti finitū ē. ¶ Pͣ. ꝗcꝗd ſcit̉ ī actuactu ē ī ſciēte. ſꝫ īfinita n̄ pn̄t eē ī actu: gͦ īfinita ſciri n̄ pn̄tdd̓ꝫ ꝙ īfinitū pōt accipi dupl̓r. vl̓ ītēReſpondeo ſiue ad moᵐ qͣꝫtitatis ꝯtinue: ⁊ ſic d̓enō ſcit īfinitū ī actu: qꝛ qͣꝫtitas īfinita ꝯtīua neqꝫ ē neqꝫ eēp̄t: niſi dicat̉ ſcire īfinitū inqͣꝫtū ſeip̄ꝫ ſcit ꝗ īfinitꝰ ē. Aliop̄t ſumi īfinitū ẜꝫ qͣꝫtitatē diſcretā. Et ſic dd̓ꝫ ē ꝙ ſcīa ſimplicis ītelligētie d̓s ſcit īfinita q̄ ſūt ī poͣ ipſiꝰ: nō tm̄ ẜꝫ indiuidua: ſꝫ et ẜꝫ ſpēs. poſſet .n. īfinitas alias ſpēs ꝓcreare⁊ ſcit ſe poſſe illas. Loquēdo āt de ſcīa viſiōis ẜꝫ ꝙ videtres nō tm̄ ī ſeip̄o: ſꝫ ēt vnūqd̓qꝫ ī ꝓpͥo eē: ſic ſcīa ſua n̄ ē īfinitoꝝ. Hoc āt nō ē ex d̓fectu ſcīe eiꝰ: ſꝫ ex d̓fecū reꝝ q̄ nōſūt īfinite ẜꝫ oē tp̄s nūerate. Un̄ ſi poneret̉ mūdus ſemꝑfuiſſe ⁊ nūqͣꝫ d̓ficere ſic̄ ph̓i poſuerūt: ſcīa ſua eēt īfinitorū ēt vidēdo ſingula ī ꝓpo eē: qd̓ ſcīe nr̄e nō pōt ꝯuenire:qꝛ nō pōt ſingula ꝓpͥe cogͦſcere niſi ꝑ diuerſas formas abeis acceptas. vn̄ opꝫ ꝙ vnū poſt alid̓ ītelligat vt ex p̄dcīspꝫ: ⁊ ita ſi ītelligeret īfinita ſeq̄ret̉ ꝙ īfinita nūeraret: qd̓
eſt īpol̓e. Sꝫ tn̄ ītell̓s nr̄ pōt qͦdāmō ītelligere īfinita inquātū ītelligit formā vl̓eꝫ q̄ ē in poͣ ad īfinita ſingulariavn̄ ēt a ph̓is ꝓbat̉ ītell̓s īmaͣl̓ eē: qꝛ qͦdā mō ē v̓tutis ī finite: qd̓ nulloº. v̓tuti in maͣ exn̄ti ꝯuenire pōt. Intell̓s āt diuinꝰ vno qd̓ ē eēntia ſua oīa q̄ ſunt vel pn̄t eē ītelligit: nōtm̄ vl̓i cognitōe: ſꝫ ēt ꝓpͥa ⁊ d̓termīata: vt ex p̄dcīs pꝫ. vn̄nō oꝫ ꝙ cogͦſcat res diuerſas aliquo trāſitū ſꝫ vno ītuituroīa videt: ⁊ ꝑꝑ hͦ nō ꝓhibet̉ eſſe infinitorum.Ad primū tā vtutē eiꝰ ī ꝯp̄hēdēdo ⁊ nō ꝑꝑ īfinigͦ dd̓ꝫ ꝙ ſcīe dei dr̄ n̄ eē nūerꝰ ꝑꝑ īfinitē ſcitoꝝ ſcīa viſiōis d̓terminata ꝑ quā res ī ꝓpͥa naͣ coqſcunt̉. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ aliqͣs ſpēs nūeroꝝ ſcit deꝰ ēt ſcīaviſiōis ſꝫ nō oēs: qꝛ poſito initio ⁊ fine mundi ē aliqͣ ſpēsnūeri quā res in ſucceſſiōe tēpoꝝ exn̄tes n̄ p̄tergrediūt̉;oēs tn̄ ſcit ſcīa ſimplicis ītelligētie. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ numerꝰ ꝑticulariū nō ē īfinitꝰ ſimpl̓r niſi ſuppoſita eternitate mūdi: qd̓ ē ꝯͣ fidē. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ pō reſpicit ſicutob̓m ens pol̓e: cuiꝰ rō nō d̓pēdet ab eē ī actu. vn̄ ſi nurponāt̉ īfiniª reduci ī actu ſucceſſiōe tꝑis: dr̄ tn̄ poͣ ſimpl̓eīfinitoꝝ. Scīe aūt ob̓ꝫ ē veꝝ qd̓ cū ente ꝯuertit̉. vn̄ n̄ p̄tdici ſcīa ſimpl̓r eoꝝ q̄ nō hn̄t eē ī actu ẜꝫ aliqd̓ tp̄s ſꝫ ẜmꝗd tm̄: ſic̄ ēt ẜꝫ ꝗd eſſe dn̄r ī poͣ cāe. ¶ Ad 5ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ītell̓sdiſcurrens ꝑ reꝫ nō pōt ꝯp̄hēdere re īfinitā: qꝛ finiret eānūerādo ꝑtes eiꝰ: ſꝫ ſcīa dei ſine diſcurſu vniformiter eſtvniꝰ ⁊ ml̓toꝝ finitoꝝ ⁊ infinitoꝝ. ¶ 6ᵐ ꝯcedimꝰ. ¶ Ad7ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ītell̓s dīnꝰ n̄ ītelligit res ꝑtrāſeūdo vn̄ ob̓o n̄ ꝓcedit. ¶ Ad 8ᵐ dd̓m ꝙ oīa q̄ deus ſcit ſūt in ipſo vnuꝫ: ⁊nō diſtinguunt̉ niſi ꝑ diuerſos reſpectus: nō eſt aūt incōueniens rel̓ones q̄ ſequunt̉ operationeꝫ ītellectꝰ eſſe infinitas. vt dicit Auic. Queſtio. II.q̄rit̉ de diuina ꝓuidentia. ¶ EtEINOT circa hͦ duo q̄runt̉. Prīo ꝗd ſit.2º. vtrum ſit omnium.¶ Utꝝ ꝓuidētia ꝑtineat ad ſcīam. I.O Primu) cia ꝑtineat ad ſciaꝫ Sicſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ꝓuiden.n. dic̄ Boe. ī. 5. de ꝯſo. ꝓuidētia dei dr̄: qꝛ porro videt. q. a ſpeculo eternitatis: ſꝫ videre ꝑtinet ad ſcīaꝫ. gͦ vr̄ ꝙ ⁊ ꝓuidētia. ¶ Itē vr̄ qd̓ad oīpotētiā. Dr̄. .n. Sap̄. 14. Tu āt pr̄ gub̓nas oīa ꝓuidēſꝫ gub̓naº. ꝑtīet ad poͣꝫ. vt hr̄ ad Heb. i. poͣtāſqꝫ oīa ⁊c̄. gͦ vr̄ꝙ ⁊ ꝓuideª. ¶ Itē vr̄ ꝙ ad volūtatē. Sic̄ n. dic̄ Dam. xuidētia ē dīna volūtas ẜꝫ quā oīa ī finē ꝯuēiētē d̓ductōeꝫaccipiūt: ⁊ ita vr̄ exp̄ſſe ꝙ ad volūtatē ꝑtīeat. ¶ Itē vr̄ ꝙſit idē ꝙ diſpō. ſic̄ .n. dic̄ Boe. ꝓuidētia ē rō ī ſūmo oīumpͥncipe ꝯſtituta ꝑ quā cūcta diſponit: ſꝫ diſpōere ē diſpinis. gͦ vr̄ ꝙ diſpō dīna ⁊ ꝓuidenª idē ſint. ¶ Itē vr̄ ꝙ ſitidē qd̓ fatū. ꝯꝑatio .n. alicꝰ ad diuerſa nō diuerſificat eiuseēntiā: ſꝫ fatū ⁊ ꝓuidēª n̄ dr̄nt nīſi ẜꝫ ꝯꝑatiōeꝫ ad diuerſa: ſic̄ .n. dic̄ Boe. modꝰ qͦ res gerunt̉ cū ad dīnā cognitioneꝫ refert̉ ꝓuidētia dr̄: cū v̓o ad res ipſas q̄ gerunt̉ fatuꝫvocat̉. gͦ vr̄ ꝙ ꝓuidentia ⁊ fatū nō differāt ꝑ eſſentia.dd̓. ꝙ iſta tria diſpō ſcīa ⁊ ꝓuidēᵍ ſe hn̄tReſpōdeo ꝑ additōeꝫ vniꝰ ad alteꝝ. Cū n d̓odrebus creatꝭ ſcīaꝫ. q. practicā hēat: ad moᵐ ſcīe artificis eiꝰſcīa ꝯſiderāda ē. Sciēdū ē gͦ ꝙ artifex p̄cōcipiēdo artificiatū ſuū ꝯſiderat finē pͦ: ⁊ dein̄ ꝯſiderat ordineꝫ rei quefacere ītēdit ad finē illū: ⁊ ordineꝫ ēt ꝑtiū adīuiceꝫ ſic ꝙfūdamētū ſit ſub ꝑiete: ⁊ ꝑies ſub tecto: ⁊ iſte ordo ꝑtitadīuiceꝫ ordīat̉ vlteriꝰ ad fineꝫ domꝰ. 3º. oꝫ ꝙ ꝯſideret eaꝗbꝰ ꝓmoueat̉ ad ꝯſecutōeꝫ finis: ⁊ vt tollant̉ ea q̄ pnt ipedire finē. vn̄ excogitat ſuſtētamenta domꝰ ꝑ aliqͥs aꝑpenditias: ⁊ feneſtras ⁊ hȯ ꝗbꝰ domꝰ ſit apta ad hītatōeꝫIſta gͦ excogitatio noīat̉ noīe ſcīe rōne ſoliꝰ cognitōis etnō rōne alicꝰ opōnis. Un̄ eſt ⁊ finis ⁊ eoꝝ q̄ ſūt ad finem